ههر چه نده ئه ڤ چه ژنه ب گه له ك ناڤه تێت گۆتن : چارشه مه سۆر و چارشه مه سه رێ سالێ و چارشه مه سه رێ نيسانێ .ئه گه ر ئه م به رێ خۆ بده ينه جيهانێ و ملله تێن لناڤ دژين ژلايێ ئۆلی ڤه دێ بۆمه خويابت هه ر يه ك ژ وانه تا يبه ت مه نديه خۆ هه يه چ ژ لايێ تيتال و رهوشتا ڤه يان کلتوری ڤه يان ژی په رستن و پيرۆزيا وان بۆ يه زدانێ دلۆڤانێ پاك و باب جاکێن وان .
هه ر وه سه ئه م دکارين بێژين تێگههشتن و نێرينه و زانينه وانه بۆ يه زدانێ د لۆڤان ژلايێ ره حم و په خشهندانێ ڤه چ قاسه ل سه ر رويێ دنێ بۆ ئينسانان پێ شاد دبن .د بۆجۆنا من دا ئه گه ر مرۆڤه ك بڤێت که ڤناتيا ئۆلهکێ يان ملله ته کی بزانيت بلا ته ماشه يی تيتال و ره وشتا ن يان ژی باوه ری و پيرۆزێن وان يێن نه ديار و خودان هه يبه ت و ب هێز بکه ت ، ئانکو پرسگه ه " مقدسات " .لڤێره خويا د بيت هه ر ژ ئه زل دا کا چاوه ترسا خۆدێ ل جه م وانه په يده بويه و هه ر هێزك ژ وانه بويه خوداوهندهك و کارتێكريه ل سه ر ژيا نا وان، وهکی خوداوهندێ ڕۆژێ و هه يڤێ و لاڤا ....هتد .
ژبه ر هندێ ئه گه ر ئه م به رێ خۆ بده ينه ئۆلا ئێزديان هه ر ژ که ڤن ده ئه ڤ دياردێن مه گۆتين ل جه م وانه په يده دبن ، ئه ڤه ژی ڤه دگه رێته كه ڤنا تيا وان ل جهێ مێزوبۆتاميا ، لێ هه ر بۆ زانين جو ملله ت ل جيهانێ وهکا کوردان دروست وبزانين نافێ خودێ نه ئانيه و نا بێژن وه کی خۆه دا، يان ژی ئه زدائی ، هه ر وهکی د سه به قه قهولی دا هاتی و که رم کری دبێژت :
په دشايێ من هه زارو يه ك ناڤ ل خۆدانايه
ناڤێ مه زن هه ر خۆدايه
وه سا ديار دبيت ئێزدی ئۆله که که ڤناره کوردستانيه دبێژنێ وهڵاتێ ڕۆژێ، ئۆل و گۆتنه وان زمانێ شرينێ کورديه ، ره سه نا تييا ئێزديان د ئۆل و زمانێ وان يێ ئۆلي دايه.ژمه ره ديار د بيت کوردستان لاندکه شارستانيه تی و دهست پێکه ژيانێ و ڕۆژ په رستی و خودێ ناسینێ يه ئه ڤه ژی جهێ د لخۆشي يێ يه بۆ نه ته وه کورد خۆد دانێت و نيشان دده ت ره سه نا تييا خۆ ل شا رستانيا مێزۆ بۆتاميا .
بابه تێ مه ل سه ر چا رشه مه سۆره من نه ڤێت ئه م گه له ك دووری بابه تی بين وگرنگيه وێ ل ناڤ ئۆ
لا ئێزدی ده هه ر ژ به ر كه ڤناتيا ڤێ ئۆلێ هه مو ڕۆژێن پيرۆزێن وان ل سه ر ڕۆزنامه ڕۆژههڵاتی نه ، ئانکو به ری زاينی نه ژوانه چه ژنه چارشه مه سۆره يا سه رێ نيسانێ يه ، دکه فيته چارشه مه ئێکێ ژنيسانه ڕۆژههڵات ، ئانکو چه ند ڕۆژان پشتی چه ژنه نه ورۆزه نه ته وهيی يه ، ئه م دکارين بێژين هه ر دوو سه رسالێن کوردينه ئێك ب ئۆلي ڤه گرێدايي يه يا دن ژی نه ته وهيی يه .
دباوهريه ئۆلا ئێزديان دا ئه ڤ چه ژنه يا گرێ دايه ب ئا ڤهکرنا دنێ ڤه و به ستاندنا عه ردێ و ده ست پێکه ژيانێ و مرۆڤاتيێ ڤه ل سه ر ڕوويێ عه ردێ خودێ ، ورهنك و قالبێ که ونێ له گه ل ئينسانه ژێك ڤه کری ، وها تنه سه روهرێ ڤريشته تا وسی مه له ك بۆ سه ر عه ردێ پيرۆزێ لالشه نورانی ، ئه ڤ چقاس کنيات " دنيا " خه ملی ژبۆ خاتره وی ، له وه دهزره هه ر ئێزديه کی ده رۆژهكه ب خێرو بێره وڤه کرنا ده رگه هێن خێرانه وجێكرنه ئێك خۆزا يه "معجزات الطبيعة " ل گۆر ميتڕۆلوجيا وان يا ئۆلی .هه ر وه سه چه ژنه که خويايه ل نا ڤ ملله تێن ئيراقا که ڤن ده ل گۆر ژێده رێن ديرۆکی دبێژن چه ژنه ده ست پێكه ژيانێ يه ، ژوانه سۆمه ريا دگۆتێ ئه کيتی و با بليا دگۆتێ ئه کيتۆ و ناپۆ وئاشوريه دگۆتێ و ته موز ، هه ژيه ئه م بێژين ل وهلاتێ به نيگال ئه ڤ چه ژنه تێت گێران وهکی سه رێ ساله کلتوری هه مو سالان ، هه ر وه سه ل مه کسيك وجيايێ ئه نديز ل ناڤ هنديێن سۆر تێت گێران .
رێوو رسمێن ڤێ چه ژنێ تێن گێران ل کوردستانێ ناڤ ئۆله ئێزدي ده هه ر ل ڕۆژه سێ شهمێ ئێڤاره چه ژنێ دهست ب جێکرنا سه وکان و نانێ ب رون وبهلاڤ کرنا وان ل سه ر هه ژارێن گوندی و جيرانه ب خێره مريێنان، کوشتنا سه ربرهکێ ب خێره چه ژنێ و ها تنه سه رێ ساله نوو وڤريشتێن به ر سالێ، ره نگدانه هێكان رهنگێ به هارێ يه، هه ر وه سه ژبير نهکهين جۆنه جۆتياران بۆ ناڤ زه ڤيان و ده خل و دانی و چانديێ و بلاڤ کرنه قاجکێن هێکان نيشانه ده ست پێكه ساله نوويه، به ره کهت و خۆشی یێ يه ژ بۆ سالێ .ده ما سوبێ زوو ڕۆژه چه ژنێ هه ر ماله ك ئێزدی دهرگههێ ماله خۆ دخه ملينت ب کوليلکێن سۆر يێن مه ها نيسا نێ و قاجکێن هێکێن رهنگا و رهنگ نيشانه ها تنه سه رێ سالێ و مهها نيسانێ يه ، وهاتنا سه رۆکێ فريشتان بۆ سه ر عهردی ، ئه ڤ کنيات ژ بۆ خاتره وی خه ملی يه ، هه ر وهکی هاتی و که رم کری د قه لێ په دشا يێ من دا و د بێژت :
په د شێ من کنيات ئا ڤا کر ژ دوڕو گه وهه ره
سپا رتبوو هه ر هه ڤت سوڕێت هه ر هه ره
تا وسی مه له ك كره سه روه ره
لڤێره من دڤێت بێژم هێکێ ڕۆله ك به ر چاڤ هه يه د ڤێ چه ژنێ ده نه خاسمه يا کلاندی و رهنگ دايی، ئه ڤه ژی ڤه د گه رێت بۆ دوو ئه گه رێن سه رهکی ب هزره من يا ئێكێ : رامانه وێ ئه وه ئه ڤ کنيات رهنگێ " شكل " هێکێه و ده ست پێکه ژيانێ و مرۆڤاتی يه " التکاثر"، يا دوويێ کلاندنا هێکێ واتا ئه وه به ستاندنا " جبراندن " كنياتێ يه، وخه ملانديه ب ره نگێ به هارێ و نيشانه سه رێ سا له کورديه وتا مه خۆ شيا ژيانێ يه .
ژلايه ك ديڤه ئه گه ر ئه م به رێ خۆ بده يين ئه ڤێ چه ژنێ يا نێزيکه ژرهوشتێن خۆڤه بۆ چه ژنه قيامه تێ يا برايێن فه ڵا، ئانکو گرێدانه ك ل ناڤ به ينه وان ده هه يه وهکی ره نگ دانه هێکان ل مه ها نيسانێ ئه ڤه ژی ڤه دگهرێت بۆ كه ڤنا تی و پێکڤه ژيانه ئۆلا ن و شارستانيه ئاشوريان ل ده ڤه ره مێزوبۆتاميا و گرێدانا وان لهگه ل ملله تێن ئاريێن بهرێ .
هه ر وه سه په يڤه ك ل سه ر ره نگێ سۆر و رامانه وێ ، گرێدانه وێ له گه ل چارشه مه چه ژنێ .ئه ڤه ژی ڤه دگه رێت بۆ سێ ڤه کته رێن سه رهکی دهزره من ده ل گۆر ژێدهرێن مێژويی ؛
1ـ به هره بتر ژێدهرێن مێژوناس خويا کريه کو هه مو ئۆلێن که ڤن ل دهڤه ره مێزوبۆتاميا ب هه ڤره گرێ داينه و ئالۆزينه، زێده ژ وانه دبێژن وهڵاتێ ڕۆژێ يه و باوهريه ئه زدائی يه، ل گه له ك قوناغه وناڤه دهرباز بويه ژوانه زه ردهشتیه ، هه ر ژبه ر کاودان و نه خۆشيێن ل سه ر وانره ده ربازبوين د ديرۆکا مێژرويی ده .هاتنه کۆتن ب ناڤێ ميثرائی يه پاشی دهربازی ناڤێ داسنيه بوون وهه ته ئيرۆ دبێژنێ ئێزدێ مه به سته من ل ڤێره ئه وه ل سه ردهمێ زه رده شتي يان دگۆتنه ناڤێ چا رشه مێ بناڤێ " سۆر " و هه ر دبۆرينه مێژويێ ده هه ر دوو ناڤ له گهل يه ك مان ژێره دگۆتن چارشه مه سۆر هه ته ڕۆژه ئيڕۆ به ردهوامه ل ناڤ ئولا ئێزدی ده .هه ر بۆ زانين ل سه ر دهمێ زه رده شتي يان كه رنه فالهك هه بو هه مو سالێ ل 4 / 4 د هاته گێران دگۆ تنێ که هنه باره دوو يێ ، هه ته ڕۆژه ئيرو ل ئيران تێ گێران .
2ـ هه ر وهکي مه گۆتی ئێزدی پا ش مايێن ميثرائی يا نه و رهنگێ هێما يێ وان سۆر بوو، له وره ناڤێ وێ بوويه چا ر شه مه سۆر .
3ـ رهنگێ سۆر رامانه رهنگێن کوليلكێن مه ها نيسانێ نه ، نيشانه و رامانه هندێ د دهت و به س .
چا رشه م ڕۆژهك پيرۆزه ل جهم ئۆلا ئێزديان مينه هه ر ئۆله کێ ل جيهانێ ، ڕۆژه بهێن ڤه دانا وانه دحه فتی يێ ده ، دکارين بێژين هه ته ڕۆژه ئيرۆ يا پيرۆزه ل جه م هه مو ملله تێ كورد ل گه لهك ده ڤه ران و به تا يبه ت ل جه م مرۆڤێن ب ته مه ن و دان ئه مر ئه ڤه ژی راستی يه که تێ گۆ تن .پيرۆزيا وێ ڤه دگهرت بۆ قه ولێ ئه فراندنا دنيا يێ ده ما که رم دکهت و دبێژت ؛
شه مبوو دانا ئا سا سه
چا رشه م د به ر کر کراسه
ئينی کر خلا سه
مه ها نيسانێ ده ما ده شت و جيا و نها لێن کوردستانێ پێ د خه ملێن ژ هه مو جۆرێن ره نگێن کوليكێن رهنگا و رهنگ ، د کا رين بێژين مينه بووکا سالێ يه ل ناڤ هه مو مه هێن سالێن ده ، بێهنه خۆشيا ژيانێ د دهت .هه ر ژبه ر شۆخ و شه نگه وێ مه هێ و رێزگرتنه ك بۆ ڤريشتێ يه زدانێ دلۆڤان و شاندنا وی بۆ سه ر عه ردێ خۆ، ئێزدێ ژنان ناهينن و ناگوهێزن ل جه م وانه دروست نا بینن .د بێژن ئه ڤ مه ها ب خۆ بوکه ژن ئينان نه د روسته ئه ڤه ژلايه کی ڤه ، هه ر وه سه هاتيه کۆتن ڤێ مه هێ ژن ئينا نه ڤريشتا نه نه ژ بۆ ئينسانا نه ئه ڤه ژلايه ك د يڤه .د ئه ڤێ مه هێ ده وهکی ئهم دزانين هه مو ڕۆژێن پيرۆ زێن باب جاکێن " خاسه" ئێزديان تێنه گێران ئانکو " ته واف " .ئه ڤ مه ها نيسانێ خۆشترين مه ها سالێ يه ل ناڤ گهلێ کوردستانێ بتايبه ت د ئۆله ئێزديان ده ، جونکی ڕۆژێن ته وا ف و خۆشيێن باب جاکێن وانه ، هه ر وه سه مه زنترين چه ژنه ئۆلی يه دکه ڤيته ڤێ مه هێ دبێژنێ مه ها خێرو به رهکه ته ، بلا ئه م ژبيرنهکه ين وهکی ئۆل جه ندين ڕۆژێن باب جاکێن فه ڵان " شا نه دێر" و چه ژنه قيامه تێ د ڤێ مه هێ تێن گێران .
ئێزدی ئيرۆ ل کوردستانێ وهڵاتێ باب و گالان خۆ به خته وهر دبينن ، رێ و رسمێن خۆين چه ژنێن ئولی دگێرن ب رهنگه گ ئازاد و سه ربه خۆ .هه ر وه سه سوپاس دارن ژپه رله مانێ كوردستا نێ ئه ڤ چه ژنه بويه فه رمی و بهێن ڤه دان ل سه ران سه ری کوردستانه ئازاد ، هيڤدارن ژ يه زدانێ دلۆڤا ن ئه ڤ ژيانه برايانه لناڤ به ينه هه مو ئۆل و پێكهاتێن کوردستانێ ده هه ر بمينێت چ موسلمان يان مه سيحی و ئێزدی و ئه هل ئه لحهق لبن سيبه ره حکومه ت و په رله مانێ كوردستانێ ب سه رۆکاتيا رێزدار مه سعوود بارزانی سه رۆکێ هه رێـما کوردستانێ .
ئهو بابهتانهی له کوردستان نێت دا بڵاودهکرێنهوه، بیروبۆچوونی خاوهنهکانیانه، کوردستان نێت لێی بهرپرسیار نییه.