• واتساپ و فایبەر
  • 00964770768123
  • kurdistannet@hotmail.com Omar Faris Aziz
  • کوردستان نێت نێتی هەمووانە
Open menu
  • گەڕان
  • العربیة
  • گۆشه‌کان
    • ڕاپۆرت
    • به‌دواداچوون
    • ئه‌ده‌ب و هونده‌ر
    • دیمانـــــــــه‌
    • پارت و ڕێکخراوه‌کان
    • هه‌واڵ
    • کاریکاتێر
    • کامپین
    • پرسه‌کان
    • هه‌مه‌ڕه‌نگ
    • بابه‌تی به‌رجه‌سته‌کراو
    • هۆنراوە
    • تەواوی بابەتەکانی ٢٠١٣
  • په‌یوه‌ندی
  • نووسه‌ره‌ ناسراوه‌کان
    • نووسه‌ره‌ ناسراوه‌کان
    • نووسه‌ری دیکه‌
  • ژنە نووسەرەکان
  • ماڵەوە

ستیڤان شه‌مزینانی

گۆڕان ته‌نازول بۆ پارتی ده‌كات، نه‌وشیروان مسته‌فا به‌ هه‌موو مه‌رجه‌كانی پارتی رازی بووه‌ ... راپۆرت: ستیڤان شه‌مزینی

ستیڤان شه‌مزینانی 27 December 2013

*ئازاد تۆفیق: ئه‌گه‌ر گۆڕان نه‌چنه‌ ناو حكوومه‌ته‌وه‌ پشێویی ده‌نێنه‌وه‌ و خۆپیشاندان ئه‌نجام ده‌ده‌ن

*د. خالید محه‌مه‌د: نه‌وشیروان مسته‌فا سازشی كردووه‌ و ته‌سلیمی پارتی و بنه‌ماڵه‌ی بارزانی بووه‌

*چیا عه‌باس: داخراویی كۆبوونه‌وه‌ی نێوان پارتی و گۆڕان بۆ پێكهێنانی حكوومه‌ت مافێكی ئاساییه‌

*ئاسۆ حه‌مه‌: ئه‌نجامدانی خۆپیشاندان له‌سه‌ر نه‌وشیروان و بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان تاپۆ نه‌كراوه‌

پاش كۆبوونه‌وه‌كه‌ی نێوان مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان و نه‌وشیروان مسته‌فا رێكخه‌ری گشتیی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان، له‌ رۆژی 25 نۆڤه‌مبه‌ری رابردوو، گۆڕانكاریی گه‌وره‌ به‌سه‌ر هه‌ڵوێست و بۆچوونی سه‌ره‌كیی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان هاتووه‌، له‌ دوا كاردانه‌وه‌شدا، نه‌وشیروان مسته‌فا ئه‌وه‌ی راگه‌یاند ئه‌وان بۆ چوار ساڵی داهاتوو "په‌رله‌مانی هێمن و حكوومه‌تی هێمن و شه‌قامی هێمن"یان ده‌وێت، ئه‌وه‌ش روونترین گۆڕانكارییه‌ له‌ گووتاری حزبی گۆڕاندا. پسپۆرێكی زانسته‌ سیاسییه‌كانیش پێیوایه‌ گۆڕان و نه‌وشیروان مسته‌فا ته‌نازولی ته‌واویان بۆ پارتی كردووه‌ و به‌ هه‌موو ئه‌و مه‌رجانه‌ رازی بوون كه‌ پارتی بۆ گۆڕانی داناوه‌ له‌ به‌رانبه‌ر به‌شدارییكردنیان له‌ حكوومه‌ت. ئه‌و پسپۆره‌ ئاماژه‌ش به‌وه‌ ده‌دات، شه‌قام موڵكی نه‌وشیروان مسته‌فا نییه‌، شه‌قام فره‌ ره‌نگه‌، بۆیه‌ نه‌وشیروان ناتوانێت به‌ڵێنی بێده‌نگكردنی شه‌قام بدات و بیكاته‌ مزایه‌ده‌ی سیاسیی.

ته‌نازول بۆ پارتی

بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان له‌ سه‌ره‌تای بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنی 21-9-2013 تا به‌ ئێستا ده‌گات، دروشمی به‌ره‌و ده‌سه‌ڵات و به‌شداریی له‌ ده‌سه‌ڵاتدا به‌رز كردۆته‌وه‌، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانێت وه‌ڵامی خواستی ده‌نگده‌رانی خۆی بداته‌وه‌ كه‌ چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌ ده‌كه‌ن گۆڕان له‌ رێگه‌ی ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ خزمه‌تیان بكات، نه‌وشیروان مسته‌فا ناچار بوو پشت بكاته‌ "رێككه‌وتنی ده‌باشان" و به‌ره‌و "رێككه‌وتنی پیرمام" هه‌نگاو بنێت، له‌ناو ئه‌و پرۆسه‌یه‌شدا گۆڕان و خودی نه‌وشیروان بۆ پارتی و مه‌سعود بارزانی نه‌رمی زۆریان نواندووه‌ تا ئاستی ته‌نازول و سازشی سیاسیی كه‌ ئه‌وه‌ش ناكۆكه‌ له‌گه‌ڵ دروشمه‌ كۆنه‌كانی پێشتری ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌.

د. خالید محه‌مه‌د، مامۆستای زانكۆ و پسپۆری زانسته‌ سیاسییه‌كان، پێیوایه‌ نه‌وشیروان مسته‌فا ته‌نازولی زۆری بۆ پارتی كردووه‌، ته‌نیا بۆ ئه‌وه‌ی به‌شێك له‌ كێكی ده‌سه‌ڵات به‌ر بكه‌وێت. وتیشی "نه‌وشیروان مسته‌فا به‌ ئاشكرا سازشی له‌سه‌ر هه‌موو بانگه‌شه‌ و دروشمه‌كانی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان كرد و ته‌سلیمی پارتی و داخوازییه‌كانی بنه‌ماڵه‌ی بارزانی بوو. ئه‌مه‌ش وه‌ك راگه‌یاندنه‌كان ناویانناوه‌ خواردنه‌وه‌ی جامه‌ ژه‌هره‌كه‌یه‌". ئه‌و پسپۆره‌ی زانسته‌ سیاسییه‌كان، ئه‌وه‌شی روون كرده‌وه‌، بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان خه‌ونه‌كانی له‌ گۆڕینی ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ بچووك بۆته‌وه‌ بۆ به‌شداریی له‌ ده‌سه‌ڵات، خه‌ونه‌كانیان له‌ هه‌ڵته‌كاندنی دوژمنه‌ ته‌مه‌ن 50 ساڵه‌كه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فاوه‌ هاتۆته‌ سه‌ر قبوڵكردنی ئه‌و دوژمنه‌ وه‌ك سه‌رۆك و سه‌ركرده‌یان له‌ حكوومه‌ت و ده‌وڵه‌تدا.

سایتی "چاودێر"ی سه‌ر به‌ یه‌كێتی نیشتمانی، ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌ كردووه‌ كه‌ نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ كۆبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ بارزانی، ته‌نازولی زۆری بۆ سه‌رۆكی پارتی كردووه‌ و به‌ هه‌موو مه‌رجه‌ پێشنیاركراوه‌كانی پارتی رازی بووه‌. "چاودێر" ئه‌وه‌شی خستۆته‌ روو "له‌ ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕاندا هیچ ناكۆكییه‌كی ئه‌وتۆ له‌سه‌ر چوونه‌ نێو كابینه‌كه‌ی نێچیرڤان بارزانی بونی نییه‌. ئه‌مه‌ش له‌ سه‌ردانه‌كه‌ی رێكخه‌ری گشتیی بزوتنه‌وه‌كه‌ بۆ پیرمام و كۆبوونه‌وه‌ی له‌گه‌ڵ مه‌سعود بارزانی زیاتر رونبۆوه‌، كه‌ گۆڕان ئه‌مجاره‌ بای بای له‌ ئۆپۆزیسیۆن ده‌كات".

سایتی "چاودێر" بڵاوی كردۆته‌وه‌ "رێكخه‌ری گشتیی گۆڕان، له‌ سه‌ردانه‌كه‌یدا بۆ لای مه‌سعود بارزانی نه‌رمییه‌كی زۆری نواندووه‌، بۆ ئه‌وه‌ی بزووتنه‌وه‌كه‌ی بچێته‌ ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ و داوای له‌ مه‌سعود بارزانی كردووه‌ كه‌ په‌یوه‌ندیی سیاسییان هه‌بێ‌ و گفتوگۆی ره‌سمی له‌نێوانیان بۆ گه‌یشتن به‌ رێككه‌وتن هه‌بێت. ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدایه‌، تا چه‌ند رۆژێك به‌ر له‌وه‌ی ناوبراو بگاته‌ ده‌روازه‌كانی پیرمام، راگه‌یاندنی حزبه‌كه‌ی به‌ بارزانی ده‌وت (سه‌رۆكی ماوه‌ به‌سه‌رچوو)، به‌ڵام ئێستا كه‌ناڵی (KNN) زۆر به‌ كه‌می ره‌خنه‌ له‌ پارتی و (سه‌رۆكی ماوه‌ به‌سه‌رچوو) ده‌گرێت".

"هیوا فریادڕه‌س" رۆژنامه‌نووس، پێیوایه‌ نزیكبوونه‌وه‌ی پارتی و گۆڕان ئاساییه‌ و له‌ سیاسه‌تدا ئه‌م جۆره‌ رووداو و له‌ یه‌كتر نزیكبوونه‌وانه‌ دیارده‌ی ئاسایین. فریادڕه‌س پێیوایه‌ "كۆبوونه‌وه‌ی نێوان پارتی و بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان جۆرێك له‌ ناڕه‌زایی لایه‌نگرانی گۆڕان و ته‌نانه‌ت لایه‌نگرانی یه‌كێتیشی لێكه‌وتووه‌ته‌وه‌، به‌ شێوه‌یه‌ك سه‌ركرده‌یه‌كی گه‌نجی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان له‌ نووسینێكدا له‌و ئێواره‌یه‌ بڵاوی كردووه‌ته‌وه‌ به‌ تووندی ره‌خنه‌ له‌ بزووتنه‌وه‌كه‌ی ده‌گرێت و ده‌نووسێت (گۆڕان گه‌ڕایه‌وه‌ خاڵی سفر) و پێیوایه‌ گۆڕان به‌م كاره‌ی خه‌ڵكی له‌ خۆی نائومێد كرد". فریادڕه‌س، ئه‌وه‌ش ده‌ڵێت "گۆڕان بزووتنه‌وه‌یه‌كی سیاسییه‌ و سیاسه‌تیش لاری نییه‌ له‌ هه‌ڵواسینی ئایه‌تی قورئان به‌ دیواری مه‌یخانه‌دا، به‌و مانایه‌ی مامه‌ڵه‌كردنه‌كان به‌ گوێره‌ی هه‌لومه‌رجه‌كان ده‌كرێت له‌ سیاسه‌تدا، نه‌ك به‌ پێی ئایدیۆلۆژیا".

هه‌ر له‌و چوارچێوه‌یه‌دا زمانی میدیاكانی گۆڕان سه‌د و هه‌شتا پله‌ گۆڕاوه‌ له‌ به‌رانبه‌ر پارتی و خودی مه‌سعود بارزانی. له‌ دیمانه‌یه‌كیشدا "حه‌مه‌ تۆفیق ره‌حیم" دان به‌وه‌دا ده‌نێت كه‌ "مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی پارتی و سه‌رۆكی هه‌رێمیشه‌"، له‌ كاتێكدا تا چه‌ند رۆژ پێش دیداره‌كه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا له‌گه‌ڵ بارزانی، میدیاكانی گۆڕان به‌ سه‌رۆكی ماوه‌ به‌سه‌رچوو، پێناسه‌یان ده‌كرد یان ئه‌وه‌یان راده‌گه‌یاند بارزانی له‌ رێی كوده‌تای 30ی حوزه‌یرانه‌وه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی نایاسایی ماوه‌ی بۆ درێژ كراوه‌ته‌وه‌. له‌ كۆتایشدا به‌ ڤیدیۆ وته‌كانی نه‌وشیروان مسته‌فا له‌گه‌ڵ هه‌ڵسوڕاوانی گۆڕان بڵاوكرایه‌وه‌ كه‌ چه‌ند جارێك مه‌سعود بارزانی، به‌ سه‌رۆكی هه‌رێم پێناسه‌ ده‌كات و ده‌یناسێنێ.

قۆناغی هێمنی

نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ دوا ده‌ركه‌وتن و لێدوانیدا باسی له‌وه‌ كرد، قۆناغی چوار ساڵی داهاتوو قۆناغی هێمنییه‌، پێداگریی له‌وه‌ش كرد پێویسته‌ بۆ چوار ساڵی داهاتوو كار بكه‌ین بۆ "حكوومه‌تێكی هێمن، په‌رله‌مانێكی هێمن، شه‌قامێكی هێمن". چاودێرانی سیاسیش ئه‌م لێدوانه‌ی رێكخه‌ری گشتیی گۆڕان وه‌ك یه‌كه‌م كاردانه‌وه‌ی دیداره‌كه‌ی نێوان بارزانی و نه‌وشیروان مسته‌فا پێناسه‌ ده‌كه‌ن. ئه‌م لێدوانه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ ماوه‌ی چوار ساڵی رابردووه‌وه‌ لێدوانێكی تازه‌یه‌ و پێچه‌وانه‌شه‌ به‌ هه‌ڵوێسته‌كانی رابردووی خۆی و بزووتنه‌وه‌كه‌ی كه‌ هه‌میشه‌ له‌ رێگه‌ی ورووژاندنی شه‌قامه‌وه‌ درێژه‌یان به‌ بوون و چالاكیی سیاسیی خۆیان داوه‌.

د. خالید محه‌مه‌د، پسپۆری زانسته‌ سیاسییه‌كان، پێیوایه‌، نه‌وشیروان مسته‌فا مافی ئه‌وه‌ی نییه‌ به‌ ناوی شه‌قامه‌وه‌ قسه‌ بكات، چوونكه‌ ده‌بێت له‌وه‌ تێبگات ئه‌و نوێنه‌رایه‌تی به‌شێكی كه‌م له‌ شه‌قام ده‌كات كه‌ ته‌نانه‌ت به‌ پێی ئیستحقاقی هه‌ڵبژاردن 23 له‌ سه‌دی ده‌نگده‌رانه‌، به‌ڵام به‌ پێی رێژه‌ی دانیشتوانی هه‌رێم كه‌متر له‌ %15 ده‌كات، چوونكه‌ رێژه‌ی به‌شداریی له‌ هه‌ڵبژاردن كه‌متر له‌ 75% كۆی ده‌نگده‌ران بووه‌. له‌سه‌ر ئه‌م پێوه‌ره‌ نه‌وشیروان ده‌توانێت به‌ ناوی خۆی و لایه‌نگره‌كانییه‌وه‌ قسه‌ بكات نه‌ك به‌ناوی هه‌موو شه‌قامه‌وه‌ كه‌ پڕیه‌تی له‌ خه‌ڵكی ناڕازیی له‌ ئیداره‌ و دژ به‌ گه‌نده‌ڵی و رۆتین و ناعه‌داله‌تیی.

د. خالید محه‌مه‌د، له‌ لێدوانه‌كه‌یدا بۆ "شه‌پۆل" وتی "نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ كاتێكدا كه‌ بانگه‌شه‌ی هێمنیی ده‌كات، بیری چووه‌ حزبه‌كه‌ی له‌ ناو فه‌وزای سیاسیی په‌روه‌رده‌ بووه‌ و گه‌شه‌ی كردووه‌، بڕوا ناكه‌م گۆڕان بتوانێ خۆی له‌گه‌ڵ ئه‌و هێمنییه‌ رابهێنێ كه‌ بۆ حكومڕانی و به‌ڕێوه‌بردنی كاروباره‌كانی دامه‌زراوه‌ ده‌وڵه‌تییه‌كان پێویسته‌. كولتووری سیاسیی گۆڕان لێوانلێوه‌ له‌ توندوتیژیی و هه‌ڵبه‌ز و دابه‌ز، فه‌رهه‌نگی سیاسیی گۆڕان له‌سه‌ر حه‌ماسه‌ت و په‌مپدانی خه‌ڵك و خرۆشانی جه‌ماوه‌ریی راوه‌ستاوه‌، هێمنی بۆ ئه‌وان دیارده‌یه‌كی نامۆیه‌ و كاتی كابینه‌كه‌ ته‌واو ده‌بێت و ئه‌وان نه‌یانتوانیوه‌ خۆیانی له‌گه‌ڵ بگونجێنن".

ئازاد تۆفیق، نووسه‌ر و رۆژنامه‌نووس، پێیوایه‌ گۆڕان ده‌یه‌وێت له‌ رێی ئه‌وه‌ی به‌شداریی له‌ حكوومه‌تدا بكات بڵێت كه‌ چوونه‌ حكوومه‌ت خۆپیشاندان ناكه‌ن و ئارامی ده‌پارێزن. وتیشی "بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان له‌ ماوه‌ی چوار ساڵی رابردوودا شتێكی وایان نه‌ده‌ویست له‌م ده‌ڤه‌ره‌، كه‌ ده‌ڤه‌ری سه‌وزه‌ یان دیموكراسی تێیدا زۆره‌، وه‌ك پۆسته‌ حكومییه‌كان یان هه‌ر پۆستیكی تر، به‌ڵام ئێستا كه‌ ده‌ڵێن ده‌مانه‌وێت بێینه‌ حكوومه‌ت واته‌ ئیتر ئێمه‌ له‌م چوار ساڵه‌دا خۆپیشاندان ناكه‌ین و ئارامی ده‌پارێزین".

تۆفیق، ئه‌وه‌ی رایگه‌یاند: دوو بۆچوونم هه‌یه‌، یه‌كه‌میان ئه‌گه‌ر ئه‌وان بێنه‌ حكوومه‌ت ئه‌وان ناتوانن خۆپیشاندان بكه‌ن واته‌ سیاسه‌تی خورمژ ناخوات، واته‌ خورماشت بووێت و مێوژیشت بووێت، یان ده‌بێت له‌ ناو ده‌سه‌ڵاتدا بێت یان ده‌بێت ئۆپۆزیسیۆن بێت، بۆچوونی دووه‌میش ئه‌وه‌یه‌ ئه‌گه‌ر نه‌چنه‌ ناو حكوومه‌ته‌وه‌ ئه‌وانن به‌ پله‌ی یه‌كه‌م پشێویی ده‌نێنه‌وه‌.

ئاسۆ حه‌مه‌، رۆژنامه‌نووس و هه‌ڵسوڕاوی چه‌پ، پێیوایه‌ نه‌وشیروان مسته‌فا به‌و لێدوانه‌ كه‌ به‌حساب بانگه‌شه‌ی هێمنی ده‌كات، جۆرێك له‌ هه‌ڕه‌شه‌ش ئاڕاسته‌ی ده‌سه‌ڵات ده‌كات، به‌وه‌ی ئه‌گه‌ر من له‌ حكوومه‌تدا نه‌بم به‌ نیازی دۆخێكی هێمن نه‌بن. ئه‌و هه‌ڵسوڕاوه‌ چه‌په‌ وتیشی "شه‌قام موڵكی نه‌وشیروان مسته‌فا نییه‌، ئه‌نجامدانی خۆپیشاندان له‌سه‌ر نه‌وشیروان و بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان تاپۆ نه‌كراوه‌، ئێمه‌ كاتێك بۆ خزمه‌تگوزاریی و دژی گه‌نده‌ڵی خۆپیشاندانمان ده‌كرد، پیاوه‌كانی ئێستای گرده‌كه‌ سه‌ركوتیان ده‌كردین، ئه‌وانه‌ ئه‌وسا له‌ به‌ره‌ی گه‌نده‌ڵی بوون و ئێستاش خه‌ریكه‌ ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ به‌ره‌ی گه‌نده‌ڵی. خۆپیشاندان مافێكی سروشتی و سیاسیی خه‌ڵكه‌، نه‌وشیروان و حزبه‌كه‌ی ناتوانن مۆنۆپۆڵی بكه‌ن بۆ خۆیان".

ئه‌و هه‌ڵسوڕاوه‌ چه‌په‌، ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌كات، نه‌وشیروان مسته‌فا پێیوایه‌ هه‌موو خه‌ڵكی ناڕازی شوێنكه‌وته‌ی خۆین، ئه‌و راستییه‌ نازانێت ساڵانێكی زۆر خۆپیشانده‌رانی كوردستان و خه‌ڵكه‌ ناڕازییه‌كه‌ داد و بێدادیان به‌ ده‌ست گۆڕانخوازانی ئێستاوه‌ بوو. وتیشی "خۆپیشاندان هه‌ر ده‌مێنێت، گۆڕان له‌ ئۆپۆزیسیۆن بێت یان له‌ ناو ده‌سه‌ڵات خه‌ڵك بۆ مافه‌كانی خۆی خۆپیشاندان ده‌كات. ئه‌وسا كه‌ گۆڕان بوو به‌ به‌شێك له‌ حكوومه‌ت، خۆپیشاندان رووبه‌ڕووی ئه‌ویش ده‌بێته‌وه‌. به‌ڵام نه‌وشیروان ده‌یه‌وێ ئه‌وه‌ به‌ پارتی بڵێ من سه‌ركردایه‌تی هه‌موو خۆپیشاندانێك ده‌كه‌م، ئه‌گه‌ر بێبه‌شم بكه‌ن، شه‌قام ده‌هه‌ژێنم، راسته‌ گۆڕان ده‌توانێ ئه‌و كاره‌ بكات، به‌ڵام به‌و مانایه‌ش نییه‌ كه‌سی تر نییه‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی گۆڕان، به‌ڵكو بزووتنه‌وه‌ی ناڕه‌زایی دیسانه‌وه‌ ده‌كه‌وێته‌ ده‌ست چه‌په‌كان".

په‌رله‌مانتارێكی خولی چواره‌می په‌رله‌مانی كوردستان باس له‌وه‌ ده‌كات ئارامی و نائارامی هیچ په‌یوه‌ندیی به‌ گۆڕانه‌وه‌ نییه‌ و له‌و كاته‌ی ئه‌و بزووتنه‌وه‌یه‌ دامه‌زراوه‌ ئارامی هه‌رێم دروست نه‌بووه‌. بێگه‌رد تاڵه‌بانی، وتی "ئارامی و نائارامیی كوردستان هیچ په‌یوه‌ندیی به‌ گۆڕانه‌وه‌ نییه‌، چوونكه‌ ئارامی كوردستان له‌و كاته‌وه‌ دروست نه‌بووه‌ كه‌ بزووتنه‌وه‌ی گۆران دروستبووه‌، به‌ڵكو له‌و كاته‌وه‌ دروستبووه‌ په‌رله‌مان و حكوومه‌تی هه‌رێم دروستبووه‌". ئه‌و ئه‌ندامه‌ی په‌رله‌مانی كوردستان وتیشی "به‌ بۆچوونی خۆم ئارامی كوردستان ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌و كه‌شه‌ ئارامه‌ی پێشتر له‌ هه‌رێمی كوردستان هه‌بووه‌، به‌ڵام ئه‌گه‌ر له‌ ئاینده‌دا هه‌مووان حكوومه‌ت پێكبێنین ئه‌وا ئه‌وسا بابه‌ته‌كه‌ قسه‌یه‌كی تر هه‌ڵده‌گرێت، به‌ڵام ئه‌گه‌ر به‌شداریی حكوومه‌ت نه‌كه‌ن ئه‌وا بێگومان ده‌توانن كاریگه‌رییان له‌سه‌ر هاووڵاتیان هه‌بێت، ئه‌وه‌ تاكه‌ رێگایه‌ كه‌ بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان بتوانێ ئارامی كوردستانی پێ تێكبدات".

به‌شداریی له‌ حكوومه‌ت

گۆڕان ده‌یه‌وێت به‌ هه‌ر نرخێك بووه‌ به‌شداریی له‌ حكوومه‌ت بكات، چوونكه‌ به‌ڵێنی زۆریان به‌ لایه‌نگرانی خۆیان داوه‌ كه‌ له‌ رێگه‌ی حكوومه‌ته‌وه‌ كاریان بۆ بكه‌ن. پێشتر دروشمیان بۆ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مان له‌ رۆژی 21-9 بریتیبوو له‌ گرتنه‌ ده‌ستی ده‌سه‌ڵات، به‌ڵام كاتێك ئه‌نجامه‌كه‌ به‌و شێوه‌یه‌ نه‌بوو پێشبینیان كردبوو، ناچار بوون سازش بۆ پارتی و نێچیرڤان بارزانی بكه‌ن بۆ ئه‌وه‌ی به‌شداریی له‌ ده‌سه‌ڵاتدا بكه‌ن، به‌تایبه‌ت دوای ئه‌وه‌ی توانیان له‌سه‌ر ئاستی كوردستان سه‌ركه‌وتنی گه‌وره‌ به‌سه‌ر "یه‌كێتی"دا به‌ده‌ستبهێنن و ببنه‌ حزبی دووه‌م. پسپۆرێكی زانسته‌ سیاسییه‌كانیش ئاماژه‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌كات ئه‌وه‌ دوا هه‌له‌ بۆ گۆڕان، چوونكه‌ ئه‌گه‌ر بۆ ئه‌م قۆناغه‌ش له‌ ئۆپۆزیسیۆندا بمێننه‌وه‌، رووبه‌ڕووی پاشه‌كشه‌یه‌كی گه‌وره‌ ده‌بنه‌وه‌.

د. خالید محه‌مه‌د، مامۆستای زانسته‌ سیاسییه‌كان، پێیوایه‌، گۆڕان هه‌موو هه‌وڵێكی له‌ سه‌رنجڕاكێشانی پارتیدا چڕ كردۆته‌وه‌ و ده‌یه‌وێت هه‌موو رێگه‌یه‌ك بگرێته‌ به‌ر بۆ به‌شداریی له‌ حكوومه‌ت با ئه‌و رێگه‌یه‌ ئیحراجیشی تێدا بێت. وتیشی "له‌ دوای ده‌ركه‌وتنی ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مانه‌وه‌ تا ئه‌مڕۆ گۆڕان كه‌وتۆته‌ مجامه‌له‌ی پارتی و نێچیرڤان بارزانی، بۆ ئه‌وه‌ی بتوانن به‌هۆی نه‌رمی نواندنێكی زۆره‌وه‌ پارتی بگه‌یه‌ننه‌ ئه‌و بڕوایه‌ی به‌شدارییان پێ بكات له‌ حكوومه‌تدا، به‌ تایبه‌ت به‌و هۆیه‌ی تا ئێستا پارتی متمانه‌ی ته‌واوی به‌ گۆڕان نییه‌ و نایه‌وێ یه‌كێتیش پشتگوێ بخات، به‌ڵكو پارتی ده‌یه‌وێ باڵانس رابگرێت".

سایتی "چاودێر"ی سه‌ر به‌ یه‌كێتی، ئه‌وه‌ی بڵاوكردۆته‌وه‌ گۆڕان له‌ هه‌وڵێكی بێوچاندایه‌ بۆ به‌ده‌ستهێنانی متمانه‌ی چارتی. ئه‌و سایته‌ بڵاویشی كردۆته‌وه‌ "له‌ كاتی گه‌ڕانه‌وه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ پیرمام، له‌ گرده‌كه‌ وتوویه‌تی، كۆبوونه‌وه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ بارزانیدا زۆر ئیجابی بووه‌ و یه‌كلابۆته‌وه‌ ده‌چنه‌ حكوومه‌ته‌وه‌. له‌ ئێستاشدا به‌شێكی زۆری به‌رپرسه‌ دیاره‌كانی گۆڕان له‌ گرده‌كه‌ خه‌ریكی پڕكردنه‌وه‌ی فۆڕمن بۆ وه‌رگرتنی پۆست له‌ حكوومه‌تی داهاتوودا. له‌ كاتی سه‌ردانه‌كه‌ی پیرمامیش ئه‌و به‌رپرسانه‌ به‌ په‌رۆشه‌وه‌ چاوه‌ڕێی گه‌ڕانه‌وه‌ی رێكخه‌ره‌كه‌یان كردووه‌، كه‌ ئایا ده‌چنه‌ ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ و پۆستیان به‌رده‌كه‌وێت؟. له‌مه‌شدا دڵنیاییان وه‌رگرتووه‌. سه‌باره‌ت به‌و ره‌خنانه‌شی له‌ بزووتنه‌وه‌كه‌ ده‌گیرێن له‌ باره‌ی حه‌زی پۆست‌ و ده‌سه‌ڵات، ئه‌و به‌رپرسانه‌ی گۆڕان كه‌ به‌نیازی وه‌رگرتنی پۆستن، وتوویانه‌ ئه‌و ره‌خنانه‌ كاتین، چوونكه‌ حكوومه‌ت گرنگتره‌".

سایتی "چاودێر" زانیاریی وردتری له‌ باره‌ی بۆچوونی ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان له‌ باره‌ی به‌شداریی له‌ حكوومه‌ت بڵاوكردۆته‌وه‌ و نووسیوویه‌تی "له‌ ناو بزووتنه‌وه‌ی گۆڕاندا دوو بۆچوون له‌سه‌ر چۆنێتی به‌شدارییكردنی گۆڕان هه‌یه‌. بۆچوونی یه‌كه‌میان پێیان باشه‌ پۆستی سه‌رۆكی پارله‌مان وه‌ربگرن، پشتیوانانی ئه‌م بۆچوونه‌ش یوسف محه‌مه‌د و كه‌سه‌ نزیكه‌كانییه‌تی، به‌تایبه‌ت یوسف خۆی به‌ته‌مای ئه‌و پۆسته‌یه‌. بۆچوونی دووه‌می بزووتنه‌وه‌كه‌ ئه‌وه‌یه‌ پۆستی جێگری سه‌رۆكی حكوومه‌ت وه‌ربگرن. بۆ ئه‌و پۆسته‌ش شۆڕش حاجی كاندید كراوه‌، به‌ڵام به‌شێكی زۆری هه‌ڵسوڕاوه‌كانی گۆڕان له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌دان قادری حاجی عه‌لی ئه‌و پۆسته‌ وه‌ربگرێت. هاوكات مسته‌فای سه‌ید قادر نیازی وه‌رگرتنی پۆستی وه‌زیری ناوخۆی هه‌یه‌".

د. خالید محه‌مه‌د، ره‌خنه‌ له‌ بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌گرێت كه‌ له‌ ژووره‌ داخراوه‌كاندا و له‌ كۆبوونه‌وه‌ی دووقۆڵی چڕ و دوور له‌ زوومی كامێرای میدیاكان، له‌سه‌ر چه‌ند خاڵێك بۆ به‌شداریی له‌ حكوومه‌ت رێكه‌وتوون كه‌ ئه‌مه‌ش دژه‌ به‌ پرنسیپه‌كانی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان كه‌ گوایه‌ شه‌فافیه‌تی ده‌وێت. وتیشی "گۆڕان ده‌ریخست هه‌ڵگری هیچ جیاوازییه‌ك نییه‌ له‌گه‌ڵ پارتی و یه‌كێتی، ئه‌وانیش به‌ خۆشحاڵی و چنگ له‌سه‌رشانه‌وه‌ كۆبوونه‌وه‌ی داخراوی ژووره‌ تاریكه‌كانیان قبوڵ كرد و ده‌می لایه‌نگرانی خۆیان دووریوه‌ و رێگه‌ ناده‌ن كه‌س باسی بكات، یان به‌شێك له‌وان وا گه‌وجێندراون ئه‌و دیداره‌ی پارتی و گۆڕان به‌ سه‌ره‌تای مێژوو ده‌زانن، به‌ رووداوێكی ده‌گمه‌نی مێژوویی له‌ قه‌ڵه‌م ده‌ده‌ن، له‌ كاتێكدا شتێكی ئاساییه‌".

چیا عه‌باس، هه‌ڵسوڕاوی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان، پێیوایه‌ له‌ هه‌موو دنیادا كۆبوونه‌وه‌ی داخراو هه‌یه‌ و ئه‌وانه‌شی ره‌خنه‌ له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌ی بارزانی و نه‌وشیروان مسته‌فا ده‌گرن ئامانجی تریان هه‌یه‌. چیا عه‌باس، ده‌ڵێت " گۆڕان به‌ مانداتی جڤاتی نیشتمانی بزووتنه‌وه‌كه‌ كه‌وتۆته‌ لێدوان و دانوستان بۆ به‌شداریی له‌ كابینه‌ی هه‌شتدا، بۆ هه‌مان مه‌به‌ستیش رێكخه‌ری گشتیی له‌گه‌ڵ سه‌رۆكی پارتی و كاندیدی پارتی بۆ پێكهێنانی كابینه‌ كۆبۆته‌وه‌، هه‌مو ئه‌مانه‌ پێشتر له‌ راگه‌یاندنه‌كانی گۆڕاندا بڵاوكراونه‌ته‌وه‌. داخراویی كۆبوونه‌وه‌كه‌ مافێكی ئاساییه‌ كاتێك لایه‌نه‌كان ئه‌وه‌یان پێ درو‌ستر بێت. له‌ سه‌رجه‌م وڵاتانی دنیا، به‌وانه‌ی له‌ لوتكه‌ی دیموكراسیشدان، ئه‌و جۆره‌ شێوازه‌ له‌ كۆبوونه‌وه‌ ئاساییه‌. ئه‌وه‌ی نائاساییه‌ كۆبونه‌وه‌ی ژووره‌ تاریكه‌كان بۆ مه‌رام و مه‌به‌ستی تایبه‌تی لایه‌نه‌كان به‌كاربهێنرێت و كه‌س بابه‌ت و ناوه‌ڕۆكه‌كه‌ی نه‌زانێت".

ئه‌و هه‌ڵسوڕاوه‌ی گۆڕان، وتیشی "ده‌رئه‌نجامی‌ سیاسیی بۆ به‌شێك له‌و بۆچوون و ناڕه‌زایه‌تیانه‌ مه‌به‌ستێكی سیاسیی شاردراوه‌ی مه‌قسودی تێدا به‌دی ده‌كرێت: گرژیی و ئاڵۆزیی نێوان گۆڕان و پارتی بمێننه‌وه‌ و به‌ ته‌نیشت ئه‌و دۆخه‌شه‌‌وه‌ كه‌سان و لایه‌نی تر لرفی خۆیان لێبده‌ن". له‌ به‌رانبه‌ردا "د. خالید محه‌مه‌د" ده‌ڵێت "گۆڕان پاساوی زۆره‌، به‌ڵام هیچیان قه‌ناعه‌تپێكه‌ر نین، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ش ده‌بێ گۆڕان بزانێ ئه‌گه‌ر ده‌یه‌وێ له‌ ده‌سه‌ڵاتی سیاسیدا پشكی هه‌بێت، پێش ئه‌وه‌ی هیچ شتێك بگۆڕێت پێویسته‌ خودی خۆی بگۆڕێت".


ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

یه‌كگرتووی ئیسلامی هه‌ره‌س ده‌هێنێت ... راپۆرت: ستیڤان شه‌مزینی

ستیڤان شه‌مزینانی 23 December 2013

*هادی عه‌لی: یه‌كگرتوو له‌ بری هه‌نگاوێك بۆ پێشه‌وه‌ دوو هه‌نگاو بۆ دواوه‌ گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌

*رێبوار محه‌مه‌د: زه‌مه‌نی یه‌كگرتوو و گووتاری ته‌قلیدیی ئیسلامی سیاسیی گوزه‌شت

یه‌كگرتووی ئیسلامی كوردستان، له‌ هه‌ڵبژاردنی 21-9-2013 له‌ رووی جه‌ماوه‌رییه‌وه‌ به‌ به‌راوورد به‌ هه‌ڵبژاردنی ساڵی 2010 پاشه‌كشه‌ی به‌رچاوی كرد، هه‌رچه‌نده‌ كۆی حزبه‌ ئیسلامییه‌كان له‌ پاشه‌كشه‌دا بوون، به‌ڵام ئه‌م شكسته‌ زۆر به‌ زه‌قی له‌ ناو یه‌كگرتووی ئیسلامیدا ده‌ركه‌وت. چاوه‌ڕوان ده‌كرا، یه‌كگرتوو دوای چوار ساڵ له‌ ئه‌زموونی ئۆپۆزیسیۆن و به‌شداریی له‌ خۆپیشاندانه‌كانی ساڵی 2011، كێرڤی جه‌ماوه‌ریی به‌رز بێته‌وه‌، به‌ڵام له‌ ئه‌رزی واقیعدا ئه‌وه‌ ده‌ركه‌وت كه‌ یه‌كگرتوو له‌ بری پێشڕه‌ویی، پاشه‌كشه‌ی كردووه‌. هه‌روه‌ك سۆران سێوكانی، شاره‌زای بواری ئیسلامی سیاسیی ئاماژه‌ی بۆ كردووه‌، یه‌كگرتوو له‌ ئۆپۆزیسیۆن رۆڵی پێشه‌نگی نه‌بووه‌ و له‌ ده‌سه‌ڵاتیشدا ژماره‌یه‌كی قورس نییه‌، به‌و هۆیه‌ یه‌كگرتوو هه‌میشه‌ ده‌كه‌وێته‌ په‌ڕاوێزه‌وه‌ و له‌ باشترین حاڵه‌تدا نه‌یتوانیوه‌ له‌ پاشكۆبوونی گۆڕان ده‌ربچێت، چوونكه‌ وه‌ك "د. شیلان حه‌مه‌" ئاماژه‌ی پێدا گۆڕان رابه‌رایه‌تی ئۆپۆزیسیۆنی ده‌كرد و ئیسلامییه‌كانیش شوێنكه‌وتووی بوون.

د. هادی عه‌لی، ئه‌ندامی پێشووی مه‌كته‌بی سیاسیی، پێیوایه‌: یه‌كگرتوو له‌ بری هه‌نگاوێك بۆ پێشه‌وه‌ دوو هه‌نگاو بۆ دواوه‌ گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌. ئه‌و سه‌ركرده‌یه‌ی پێشووی یه‌كگرتوو ده‌ڵێت "یه‌كگرتووی ئیسلامی كوردستان به‌ هه‌موو پێوه‌رێكی فیكریی و حزبی و جوگرافی دوای تێپه‌ڕبوونی 20 ساڵ به‌سه‌ر ته‌مه‌نی سیاسیدا، ده‌بوایه‌ ئه‌مڕۆ ئه‌و هێزه‌ سیاسییه‌ كاریگه‌ره‌ بوایه‌ كه‌ رێبه‌رایه‌تی به‌ره‌ی ئۆپۆزیسیۆنی بكردایه‌ بۆ هێنانه‌دی خواسته‌كانی جه‌ماوه‌ر به‌ پێی پڕۆژه‌ی چاكسازیی خۆی له‌ په‌رله‌مان یان له‌ ده‌سه‌ڵات. به‌ڵام مه‌خابن به‌ هۆی نه‌بوونی ستراتیژیه‌تی دروست و خیتابی سیاسیی لاوازه‌وه‌، له‌ وێستگه‌ هه‌ستیار و چاره‌نووسسازه‌كاندا له‌ بری ئه‌وه‌ی به‌لای كه‌م هه‌نگاوێك بۆپێشه‌وه‌ بچێت، هه‌میشه‌ دوو هه‌نگاو یان زیاتر بۆ دواوه‌ گه‌ڕاوه‌ته‌وه‌ تا به‌ ئه‌مڕۆ گه‌یشت".

هادی عه‌لی، ئاماژه‌ش بۆ ئه‌وه‌ ده‌كات "ئه‌وه‌تا رێژه‌ و ژماره‌ی ده‌نگه‌كانی یه‌كگرتوو له‌سه‌ر ئاستی هه‌ر سێ پارێزگاكه‌ زۆر كه‌متره‌ له‌ ساڵی2010 به‌ مه‌رجێك ژماره‌ی ده‌نگده‌رانی هه‌رێم زۆر زیادی كردووه‌ و كادیره‌ بانگخوازه‌ جه‌ماوه‌رییه‌كانیشان هێناوه‌ته‌ ناو ململانێ حزبییه‌كه‌وه‌ و پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردنیش به‌ شایه‌تی چاودێرانی ناوخۆیی و ده‌ره‌كی له‌ئاستێكی تا رادده‌یه‌ك باشدا ئه‌نجامدراوه‌ و زه‌مینه‌ زۆر له‌باربوو بۆ سه‌ركه‌وتنی گه‌وره‌ و به‌ده‌ستهێنانی (20) كورسی بۆ یه‌كگرتوو. كه‌چی به‌رپرسانی باڵا له‌ بری داننان به‌ هه‌ڵه‌ و داوای لێبوردن و ده‌ربڕینی ئاماده‌یی بۆ ته‌حه‌مولی مه‌سئولییه‌ت، ده‌یانه‌وێت جه‌ماوه‌ری یه‌كگرتوو بێده‌نگ بكه‌ن و شكسته‌كه‌ په‌رده‌پۆش بكه‌ن به‌وه‌ی ژماره‌ی كورسییه‌كانیان زیادی كردووه‌. زیادبوونی ژماره‌ی كورسییه‌كان له‌م قۆناغه‌ هه‌ستیاره‌دا ئه‌گه‌ر به‌ رواڵه‌ت هه‌نگاوێك بێت بۆ پێشه‌وه‌ ئه‌وا له‌ حه‌قیقه‌تدا دوو هه‌نگاو به‌ڵكو زیاتریش گه‌ڕانه‌وه‌یه‌ بۆ دواوه‌!".

ئه‌ندازیار ته‌ها سۆڵه‌یی، كادیری دیار و پێشكه‌وتووی یه‌كگرتووی ئیسلامی كوردستان، له‌ لاپه‌ڕه‌ی تایبه‌تی خۆی له‌ فه‌یسبووك په‌یامێكی حه‌وت خاڵیی ئاڕاسته‌ی ئه‌ندام و لایه‌نگر و ده‌نگده‌رانی حزبه‌كه‌ی كردووه‌، كه‌ تیایدا ده‌ڵێت «چه‌ند راستییه‌كی تاڵ هه‌یه‌ پێویسته‌ ئازایانه‌ دانی پێدا بنێین، ئێمه‌ وه‌كوو یه‌كگرتوو له‌م هه‌ڵبژاردنه‌دا تووشی چه‌ندین شكست بووین له‌ هه‌موو لایه‌كه‌وه‌». بۆ ئه‌و مه‌به‌سته‌ش چه‌ند نموونه‌یه‌كی هێناوه‌ته‌وه‌، له‌وانه‌ش: «ده‌نگه‌كانمان كه‌می كردووه‌، چوار ساڵ به‌ر له‌ئێستا ده‌نگمان زۆرتر بوو. . هه‌ڵمه‌تی راگه‌یاندنی مه‌ركه‌زیی زۆر لاواز بوو، به‌ تایبه‌تی سپێده‌، جورئه‌ت و بوێریی و قسه‌كردن له‌سه‌ر كه‌موكووڕییه‌كانی ده‌سه‌ڵات هه‌تا ئێستا بڤه‌یه‌. . ئه‌گه‌ر مامۆستای به‌ڕێز مه‌ولود باوه‌ موراد، كاندیدی ژماره‌ یه‌ك و سه‌رۆكی لیست ده‌رنه‌چێت، ئه‌وه‌ زۆر جێی خه‌فه‌ت و نیشانه‌یه‌كی شكستی گه‌وره‌یه‌. . ئه‌و سیاسه‌ته‌ به‌ناو مته‌وازن و شه‌رمنه‌ی یه‌كگرتوو پیاده‌ی كردووه‌ له‌ رابوردوودا، بێده‌نگبوون له‌ ئه‌و هه‌موو سوكایه‌تییه‌ی كراوه‌ له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵات و لایه‌نه‌كانی تره‌وه‌ و نه‌بوونی وه‌ڵامێكی ده‌مكوتكه‌ر، هه‌ر ئه‌وه‌ی لێچاوه‌ڕوان ده‌كرێت».

هه‌ر دوای "5" رۆژیش له‌ هه‌ڵبژاردنی په‌رله‌مان له‌ 21ی ئه‌یلوول و له‌گه‌ڵ راگه‌یاندنی ده‌رئه‌نجامه‌ به‌رایییه‌كانی هه‌ڵبژاردن، كۆمه‌ڵێك گه‌نج و رۆشنبیر و رۆژنامه‌نووسی یه‌كگرتوو، به‌یاننامه‌یه‌كی ناڕه‌زاییان ده‌ركرد و ره‌خنه‌ و گله‌ییان ئاڕاسته‌ی سه‌ركردایه‌تی حزبه‌كه‌یان كرد، كه‌ له‌ بری ئه‌وه‌ی بنكه‌ی جه‌ماوه‌ریی یه‌كگرتوو فراوانتر بكه‌ن، به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ به‌ره‌و دواوه‌ گه‌ڕاندوویانه‌ته‌وه‌. له‌ به‌یاننامه‌كه‌دا هێمایان بۆ ئه‌وه‌ش كردووه‌ "یه‌كگرتوو شكستی هێناوه‌ له‌ سیاسه‌تكردنیدا و دابه‌زینی ده‌نگه‌كانی مانا و مه‌دلولی مه‌زنمان ده‌داتێ".

گه‌نجان و رۆژنامه‌نووسانی یه‌كگرتوو له‌ به‌یاننامه‌كه‌دا، ئه‌و راستییه‌یان خستۆته‌ روو "تێبینیمان كردووه‌ ئه‌دای سیاسیی یه‌كگرتوو له‌ ئاست داخوازیی جه‌ماوه‌ری یه‌كگرتوودا نییه‌ و به‌هه‌مان شێوه‌ له‌ ئاست داخوازیی ئازادیخوازان و جه‌ماوه‌ری كوردستانیشدا نییه‌ به‌ گشتیی، ناڕوونی روئیا و لاوازیی و شه‌رمنی یه‌كگرتوو له‌ سیاسه‌تكردنیدا ئێمه‌ و هه‌وادارانی تووشی شۆك كردووه‌ و موجامه‌له‌كردنی هه‌ندێك به‌رپرسی یه‌كگرتوو له‌گه‌ڵ ده‌سه‌ڵات و به‌رپرسه‌كانی وامان لێده‌كات بۆ ساتێكیش له‌م گۆمه‌ مه‌نگه‌ی سیاسه‌تكردنی یه‌كگرتوو بێده‌نگ نه‌بین و ئاستی ناڕه‌زاییه‌كانمان به‌رز بكه‌ینه‌وه‌ و به‌پێی پێویست بیگه‌یه‌نینه‌ حاڵه‌تی سوور، تا ده‌گاته‌ به‌یاننامه‌ و سازدانی كه‌مپینی ناردنه‌ ماڵه‌وه‌ی ئه‌و به‌رپرسه‌ كه‌مته‌رخه‌م و بێباكانه‌. لاوازیی هه‌ندێك له‌ سه‌ركرده‌كان له‌ به‌شداریی و رۆڵ بینین له‌ بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنه‌كان و شه‌رمنییان له‌ چالاكی و گه‌رمكردنه‌وه‌ی جه‌ماوه‌ری یه‌كگرتوو ده‌مانگه‌یه‌نێته‌ ئه‌وه‌ی داداگاییه‌كی پێویست و هه‌نووكه‌یی سازبكه‌ین بۆ ئه‌م سه‌ركردانه‌ جا له‌ هه‌ر پۆستێكدا بن".

د. هادی عه‌لی، پێیوایه‌ "له‌هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌مجاره‌شدا كه‌ هه‌موو لیسته‌كان سه‌ربه‌خۆبوون و كه‌ش و هه‌وای سیاسیی و ئیعلامی له‌باربوو بۆ بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردن به‌ شێوه‌یه‌كی زۆر ئازادانه‌، به‌ڵام به‌رپرسانی باڵای یه‌كگرتوو له‌ دیمانه‌ و لێدوانه‌كانیاندا له‌ گه‌رمه‌ی هه‌ڵمه‌تی بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردندا به‌ خیتابێكی سیاسیی لاوازه‌وه‌ رایانگه‌یاند ئه‌وان وه‌ك یه‌كگرتوو هیچ ستراتیژێكی هاوبه‌شیان له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌كانی ئۆپۆزیسیۆن نییه‌ و ئاماده‌ن به‌شداریی ده‌سه‌ڵات بكه‌ن و هه‌روا پێشوه‌خته‌ به‌ ساده‌یی سیاسیی ئه‌و دوو كارته‌یان هه‌رزان فرۆشكرد و سه‌ره‌نجام لیسته‌كه‌یان دووچاری ئه‌م پاشه‌كشه‌ گه‌وره‌یه‌ كرد و جارێكی تر جه‌ماوه‌ری هه‌میشه‌ ماندووی یه‌كگرتوویان نائومێد كرده‌وه‌".

رێبوار محه‌مه‌د، كادری پێشووی یه‌كگرتووی ئیسلامی و خوێندكاری ماسته‌ر له‌ زانسته‌ شه‌رعییه‌كان له‌ مالیزیا، باسی له‌وه‌ كرد یه‌كگرتوو، وه‌ك حزبێكی ئیخوانی تا سنوورێك ده‌توانێت گه‌شه‌ بكات. وتیشی "سروشتی ئیخوان به‌ یه‌كگرتووشه‌وه‌ به‌و شێوه‌یه‌ گه‌شه‌یه‌كی خێرا ده‌كات، به‌ڵام ئه‌و گه‌شه‌یه‌ له‌ ناكاو ده‌وه‌ستێ و ئیدی ورده‌ ورده‌ كێرڤی به‌ره‌و خواره‌وه‌ دێت، به‌ بڕوای من یه‌كگرتوو بووه‌ به‌ حزبی نه‌وه‌یه‌كی كۆن، ساڵانی نه‌وه‌ده‌كان یه‌كگرتوو سه‌كۆی گه‌نجان بوو، به‌ڵام له‌وساوه‌ ئه‌و گه‌شه‌یه‌ راوه‌ستاوه‌ و دوو ده‌یه‌ی تر نابات یه‌كگرتووی ئیسلامی هه‌ره‌سی یه‌كجاریی ده‌هێنێت و ده‌بێته‌ حزبۆكه‌یه‌ك كه‌ له‌لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ ده‌كرێته‌ ته‌یره‌ مه‌عقوله‌كه‌".

ئه‌و كادره‌ی پێشووی یه‌كگرتوو، پێداگریی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كات ده‌یه‌ی داهاتوو یه‌كگرتوو هه‌ره‌س ده‌هێنێت و ده‌ڵێت "زه‌مه‌نی یه‌كگرتوو و گووتاری ته‌قلیدیی ئیسلامی سیاسیی گوزه‌شت، بۆیه‌ ده‌توانم بۆتان بسه‌لمێنم، یه‌كگرتوو له‌ ده‌یه‌ی داهاتوو كۆتایی دێت وه‌ك هه‌یمه‌نه‌ و ژماره‌یه‌كی قورس، ئه‌وه‌ی ده‌مێنێته‌وه‌ حزبێكی بچووكه‌ له‌ چه‌شنی زه‌حمه‌تكێشانی ئێستا".


ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

سۆران سێوكانی: سه‌لاحه‌دین به‌هادین ده‌ستی هه‌بوو له‌ پێشخستنی هه‌ندێك كه‌سی نه‌شیاو ... دیمانه‌: ستیڤان شه‌مزینی

ستیڤان شه‌مزینانی 20 December 2013
  • *یه‌كگرتوو ناتوانێت له‌ ئاینده‌یه‌كی نزیكدا رۆڵێكی كاریگه‌ر له‌ كۆمه‌ڵگه‌دا بگێڕێت

  • *تا ئێستاش ئیسلامییه‌كان چ وه‌ك جه‌ماوه‌ر و چ وه‌ك مێژوو باوه‌ڕیان به‌ خۆیان نییه‌

  • *یه‌كگرتوو نه‌ له‌ ئۆپۆزیسیۆندا پێشه‌نگی ده‌كات نه‌ له‌ ده‌سه‌ڵاتدا ژماره‌یه‌كی قورس ده‌بێ

سۆران سێوكانی، نووسه‌ری بواری ئیسلامی، كه‌ خاوه‌نی پاشخانێكی زۆره‌ له‌و بواره‌دا، له‌م دیمانه‌ تایبه‌ته‌ی "شه‌پۆل"دا باس له‌ پێگه‌ی یه‌كگرتووی ئیسلامی كوردستان ده‌كات و ره‌خنه‌ش له‌ حزبه‌ ئیسلامییه‌كان ده‌گرێ كه‌ وه‌ك میوان سه‌یری خۆیان ده‌كات. سێوكانی پێیوایه‌ سه‌ركرده‌كانی یه‌كگرتوو زیاتر بانگخوازن نه‌ك كه‌سایه‌تی سیاسیی بۆیه‌ رێكخراوه‌كه‌یان هیچ ئومێدێكی لێ ناكرێت له‌ ئاینده‌ی نزیكدا ببێته‌ هێزێكی كاریگه‌ر. له‌ به‌شی كۆتایی دیمانه‌كه‌شدا پێداگریی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ كرد كه‌ ئیخوان و هێزه‌ جیهادییه‌كان ته‌نیا له‌ میكانیزمی كاركردندا له‌ یه‌كتری جیاوازن، ئه‌گه‌رنا له‌ ئامانجی دوور مه‌ودادا، كۆكن و كار بۆ یه‌ك ئامانج ده‌كه‌ن ئه‌ویش بریتییه‌ له‌ دامه‌زراندنی ده‌وڵه‌تی خه‌لاقه‌تی ئیسلامی. بۆ ئه‌مه‌ش هاوڕایی جیهادیی و ئیخوانه‌كان ده‌هێنێته‌وه‌ یاد له‌باره‌ی رایان له‌سه‌ر ده‌وڵه‌ته‌كه‌ی مورسی.

ستیڤان: هۆكاری پاشه‌كشه‌ی ئیسلامییه‌كان به‌ گشتی و یه‌كگرتوو به‌تایبه‌ت له‌م هه‌ڵبژاردنه‌ بۆچی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌؟.

سۆران سێوكانی: ئیسلامییه‌كان وه‌ك هه‌ر حزبێكی تر كاره‌كته‌رێكن له‌ مێژوودا واته‌ له‌ زه‌مه‌ندا، ئاساییه‌ كه‌ رۆژێك متمانه‌ی جه‌ماوه‌رییان دابه‌زێت یان رۆژێكی تر به‌رز بێته‌وه‌، ئه‌وه‌ ئه‌و هه‌نگاو و ستراتیژانه‌ دیارییده‌كات ئه‌وان ده‌یگرنه‌ به‌ر. پێده‌چی تا ئێستا له‌ رووی نه‌وعییه‌وه‌ نه‌یانتوانیبێت رای جه‌ماوه‌ر مسۆگه‌ر بكه‌ن، مه‌گه‌ر ئه‌و توێژه‌ زۆر دینداره‌ نه‌بێت كه‌ به‌ ده‌وری خۆیان و هه‌وداره‌كانیانه‌وه‌ له‌ رووی دین و ئه‌خلاقییه‌وه‌ ده‌نگیان ده‌ده‌نێ.

خۆم له‌ چه‌ندین كه‌سم پرسیوه‌ (وه‌ك راپرسی) بۆ ده‌نگت داوه‌ به‌ ئیسلامی؟ ده‌توانم بڵێم %١٠٠وه‌ڵامه‌كان ئیمانی و ئه‌خلاقی بوون نه‌ك سیاسیی یان ئابووری یان دنیایی!! ئه‌مه‌ش ئه‌وه‌مان پێده‌ڵێت كه‌ ده‌نگده‌ری ئیسلامی ده‌نگ بۆ قیامه‌تی خۆیان ده‌ده‌ن نه‌ك بۆ دنیای خۆیان و نه‌وه‌كانیان. مه‌به‌ستم له‌وه‌یه‌ كه‌ حزبی ئیسلامیش خۆی بێ به‌رنامه‌ی سیاسیی ته‌نیا له‌ رێگه‌ی بانگخواز و ده‌زگا خێرخوازییه‌كانه‌وه‌ توانیوێتی ده‌نگ بێنێت نه‌ك له‌ رێگه‌ی مه‌نهه‌جی سیاسیی و ئابوری یان نه‌ته‌وه‌یی.

ستیڤان: تا چه‌نده‌ له‌گه‌ڵ ئه‌و رایه‌ی "هادی عه‌لی"دایت كه‌ پێیوایه‌ شكسته‌كانی یه‌كگرتووی ئیسلامی په‌یوه‌سته‌ به‌ سیاسه‌تی باڵی مامۆستا سه‌لاحه‌دین به‌هادینه‌وه‌؟.

سۆران سێوكانی: بێگومان كه‌سی یه‌كه‌می حزب به‌رپرسی یه‌كه‌مه‌ له‌ هه‌ر شكست و سه‌ركه‌وتنێك كه‌ حزب به‌ ده‌ستی دێنێت. باوه‌ڕ ناكه‌م مامۆستا سه‌لاحه‌دین خۆیشی له‌و به‌رپرسیارییه‌ نكۆڵی بكات، ئه‌مما هه‌موو بخه‌ینه‌ سه‌رشانی ئه‌و راست ده‌رناچێت، چوونكه‌ یه‌كگرتوو تاكو ئاستێكی باش حزبێكی ئۆرگانیزه‌ كراوه‌، مه‌كته‌بی سیاسیی و سه‌ركردایه‌تی و ئه‌ندامانی تریش به‌رپرسیارن له‌ هه‌ر شكستێك رووبدات، به‌ڵام به‌و پێیه‌ی هه‌ر له‌ بناغه‌وه‌ مامۆستا سه‌لاحه‌دین نه‌خشه‌ داڕێژ و كه‌سی یه‌كه‌می حزب بووه‌، ئه‌وه‌ به‌رپرسیاریی قورسی ده‌كه‌وێته‌ سه‌ر شان، به‌ تایبه‌ت كه‌ له‌ سه‌ره‌تادا خۆی ده‌ستی هه‌بووه‌ له‌ پێشخستنی كه‌سانی نه‌شیاو كه‌ پاشان خۆیشی گیری خواردووه‌ به‌ ده‌ستیانه‌وه‌، هه‌روه‌ها پیاده‌كردنی هه‌ندێك سیاسه‌تی نه‌شیاو كه‌ پاشان بۆته‌ مۆركێكی سه‌لبی بۆ یه‌كگرتوو.

ستیڤان: له‌ ئێستادا و دوای بینینی ئه‌و ئاكامه‌ خراپه‌ی له‌ هه‌ڵبژاردن به‌ده‌ستیانهێنا. كێشه‌ و ململانێ له‌ نێو یه‌كگرتووی ئیسلامیدا ده‌ستی پێكردووه‌. به‌ بڕوای ئێوه‌ ئاكامی ئه‌و ململانێیه‌ به‌ كوێ ده‌گات؟.

سۆران سێوكانی: یه‌كگرتوو حزبێكی مته‌، ئه‌ندامانی یه‌كگرتووش به‌ زۆر شت هێنده‌ خه‌فه‌ و كپكراون كه‌ ئه‌سته‌مه‌ ئینشیقاق له‌ ناویدا رووبدات. هه‌موو ئه‌ندامانی سه‌ره‌وه‌ش بێ جیاوازیی كه‌سانی شیاو نین بۆ به‌ رێكردنی كاروانێكی تازه‌ وه‌ك ئه‌وه‌ی نه‌وشیروان كردی. ئه‌مه‌ش به‌ روونی له‌ نامه‌كه‌ی كاك مه‌ولود باوه‌ مراد بۆ من دیار بوو كه‌ ده‌ڵی به‌ ته‌ما مه‌به‌ له‌ یه‌كگرتوودا ئینشیقاق رووبدات یان حزبێكی تر ته‌شكیل بكه‌یت، ئێستا له‌ یه‌كگرتوودا ململانێ نییه‌ به‌ڵكو هه‌ندێك بۆڵه‌كردنی ترسنۆكانه‌ هه‌یه‌ كه‌ هیچ ده‌وری نییه‌ به‌ڵكو به‌ ئاسانی خه‌فه‌ ده‌كرێت، یه‌كگرتووش به‌ سروشتی خۆی لاستیكییه‌ كشی زۆره‌، له‌به‌رئه‌وه‌ توانای ئیستیعابی زۆر شتی هه‌یه‌ كه‌ له‌وانه‌یه‌ له‌ حزبێكی وه‌ك گۆڕان یان كۆمه‌ڵدا نه‌بێت.

ستیڤان: یه‌كگرتوو له‌ ئه‌زموونی ئۆپۆزیسیۆن هیچ پێشڕه‌وییه‌كی نه‌كرد چ له‌ رووی سیاسیی و چ له‌ رووی جه‌ماوه‌رییه‌وه‌. ئایا پێتوایه‌ به‌ به‌شدارییكردن له‌ حكوومه‌تی داهاتوو یه‌كگرتوو وه‌ك ژماره‌یه‌كی قورس دێته‌وه‌ گۆڕه‌پانه‌كه‌؟.

سۆران سێوكانی: دیسانه‌وه‌ ده‌ڵێم یه‌كگرتوو به‌ مانای حزبی ته‌قلیدیی حزب نییه‌ به‌ڵكو گروپه‌، گروپێكی ئایدیۆلۆژیی بانگخوازه‌، سیاسه‌ت وه‌ك سپه‌رێك بۆ خۆ پاراستن و خۆ ژیاندان هاتۆته‌ ناو یه‌كگرتوو، ئه‌وه‌ش ئاشكرایه‌ كه‌ هه‌موو لێپرسراوانی ئه‌و حزبه‌ كه‌سانی بانگخواز و ئایدۆلۆژین. له‌ ناو بانگه‌وازه‌وه‌ هاتوون نه‌ك سیاسه‌ته‌وه‌ له‌به‌رئه‌وه‌ نه‌ له‌ ئۆپۆزیسیۆندا پێشه‌نگی ده‌كات نه‌ له‌ ده‌سه‌ڵاتدا ژماره‌یه‌كی قورس ده‌بێت، ئه‌وه‌ش ته‌كوینی خۆیه‌تی و ناكرێت له‌وه‌ زیاتری لێ داوا بكرێت، به‌ڵام گه‌ر موجازه‌فه‌ بكات و بێ دوو حزبه‌كه‌ی تری ئۆپۆزیسیۆن بچێته‌ ده‌سه‌ڵات ئه‌وه‌ بێگومان ئیعلانی مه‌رگی خۆی ده‌كات.

ستیڤان: ده‌وترێت باڵی عه‌قڵانی و نوێباو له‌ناو یه‌كگرتووی ئیسلامیدا هه‌ره‌سی هێناوه‌، پێتوایه‌ كێشه‌ی باڵباڵێن له‌ نێو یه‌كگرتوودا هه‌یه‌؟ ئه‌گه‌ر هه‌یه‌ سروشتی ململانێی ئه‌و باڵانه‌ چۆنه‌ و له‌سه‌ر چییه‌؟.

سۆران سێوكانی: باڵباڵێن له‌ یه‌كگرتوودا دروست نابێت، وه‌ك له‌ پێشدا باسم كرد ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ نه‌ باڵه‌ و نه‌ هیچ، هه‌ندێك كه‌س وه‌ك كاروانی و كاك مه‌ولود هه‌ندێك قسه‌ی خۆیان هه‌یه‌ ئه‌ویش له‌ ناو ره‌وتی گشتیی حزبدا بزر ده‌بێت و كاریگه‌ریی نابێت. پێموایه‌ ئه‌وانیش به‌ خۆیانن و بۆ خۆیان قسه‌ ده‌كه‌ن ده‌نا نه‌ كه‌سیان له‌گه‌ڵه‌ و نه‌ ده‌توانن كوتله‌بازیی بكه‌ن. مامۆستا هادی به‌ هه‌موو هێزی خۆیه‌وه‌ به‌ ته‌نیا هاته‌ ده‌ر و هیچی پێنه‌كرا ئه‌وانیش هه‌روان. گرفت له‌وه‌دایه‌ خه‌ڵك سروشتی یه‌كگرتوو و په‌روه‌رده‌ی ئه‌ندامان و سایكۆلۆژیه‌تیشیان نازانێت، حه‌ز ده‌كه‌م بزانن ئه‌و كه‌سه‌ی له‌ ئیخوان به‌ گشتیی واز له‌ حزبایه‌تی دێنی وا بێزار ده‌بێت كه‌ توانای حزبایه‌تی نامێنێت.

ستیڤان: ئه‌وه‌ی له‌ چوار ساڵی رابردوو بینراوه‌ به‌لای زۆربه‌ی چاودێرانی سیاسییه‌وه‌ پاشكۆبوونی حزبه‌ ئیسلامییه‌كانه‌ بۆ بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان. تۆ چۆن ئه‌م پرسه‌ ده‌خوێنیته‌وه‌؟.

سۆران سێوكانی: من ناوی نانێم پاشكۆبوون به‌ڵكو لێكچوونی به‌رژه‌وه‌ندییه‌كانه‌، بێگومان گۆڕان چ وه‌ك كورسی چ وه‌ك داهێنانی ستایلێكی نوێ له‌ ئۆپۆزیسیۆن مۆدێلێكی نوێی هێنایه‌ كایه‌ كه‌ به‌ ئیسلامییه‌كان نه‌ده‌كرا هه‌ر له‌ جوڵاندنی جه‌ماوه‌ر و دروستكردنی قه‌یران و ده‌رخستنی گه‌نده‌ڵییه‌كانی ده‌سه‌ڵات و هتد كه‌ به‌ ئیسلامی نه‌ده‌كرا، چوونكه‌ ئیسلامییه‌كان تا ئێستاش زۆر متمانه‌ به‌خۆ ناكه‌ن چ وه‌ك جه‌ماوه‌ر چ وه‌ك مێژوو، ئێستاش وه‌ك میوانێكی شه‌رمن هه‌ڵسوكه‌وت ده‌كه‌ن، له‌به‌رئه‌وه‌ ئاساییه‌ كه‌ گۆڕانێكی پشت ئه‌ستوور به‌ كاریزمای كاك نه‌وشیروان و ره‌سیدی چل ساڵه‌ی مێژووی كۆمه‌ڵه‌ی ره‌نجده‌ران و خه‌باتی ئه‌وانیتر و جه‌ماوه‌ری فراوان و ئیمكانیاتی زۆر و لێزانی زیاتر پێشه‌نگیی ئۆپۆزیسیۆن بكات. ئه‌وه‌ش زانراوه‌ كه‌ ئیسلامییه‌كان وه‌ك ستراتیژ نه‌بوونه‌ ئۆپۆزیسیۆن به‌ڵكو جۆرێك له‌ ته‌فاعولاتی سیاسیی ئه‌و حاڵه‌ته‌ی به‌سه‌ردا فه‌رزكردن.

ستیڤان: تۆ له‌ نووسینێكی كورتدا ئاماژه‌ به‌وه‌داوه‌ كه‌ جیاوازیی نییه‌ له‌ نێوان ئامانجی بنلادن و یه‌كگرتوودا. منیش پرسیار ده‌كه‌م ئایا فاكتی زانستیت هه‌یه‌ بۆ سه‌لماندنی ئه‌م بۆچوونه‌ت؟.

سۆران سێوكانی: من له‌و پۆسته‌دا گفتوگۆم له‌گه‌ڵ هاوڕێیه‌كم كه‌ ئه‌ندامی مه‌كته‌ب سیاسیی یه‌كگرتووه‌ ده‌كرد، به‌ڵام به‌ گشتیی ئامانجی ئیسلامی سیاسیی و جیهادیی سه‌له‌فی هتد چییه‌؟ ئاشكرایه‌ كه‌ حه‌سه‌ن به‌ننا وه‌ك دامه‌زرێنه‌ری ئیخوان دیاریكردووه‌ كه‌ گێڕانه‌وه‌ی خه‌لافه‌ت و ده‌وڵه‌تی ئیسلامی وهتده‌. . له‌ ئامانجدا هه‌موو ئیسلامییه‌كان یه‌ك شتن به‌ڵام له‌میكانیزمدا جیاوازن، له‌ ئێستادا ئیخوان به‌ گشتیی ده‌یانه‌وێت له‌ رێگه‌ی سندوو‌قه‌كانی ده‌نگدانه‌وه‌ به‌ ئامانجه‌كه‌ی خۆیان بگه‌ن، جیهادییه‌كانیش له‌ رێگه‌ی چه‌كه‌وه‌، كه‌ پێموایه‌ له‌ مه‌ودای دووردا یه‌كتربڕێك نییه‌ له‌ كاره‌كانیاندا، هه‌رچه‌ند له‌ مه‌ودای نزیكدا زۆرجار هه‌ست به‌ دڕدۆنگی و گرژییه‌ك ده‌كرێت له‌ نێوان ئه‌و دوو لایه‌نه‌دا، هه‌ر پشتگیریی جیهادیی و سه‌له‌فی و هتد بۆ مورسی ئه‌وه‌ی پێ وتین كه‌ هه‌موو ئیسلامییه‌كان دوا جار له‌یه‌ك خاڵدا یه‌كده‌گرنه‌وه‌ كه‌ ئه‌ویش ده‌وڵه‌تی ئیسلامیی و پیاده‌كردنی شه‌ریعه‌ته‌، به‌ڵام ئیخوان به‌ نه‌فه‌س درێژیی ده‌یكه‌ن و جیهادییه‌كان به‌ توندوتیژیی.

ستیڤان: پێشبینی تۆ چییه‌ بۆ ئاینده‌ی یه‌كگرتووی ئیسلامی؟. هه‌ندێك له‌ شرۆڤه‌كارانی سیاسیی پێیانوایه‌ به‌م حاڵه‌ی ئێستاوه‌ یه‌كگرتوو هیچ ئاینده‌یه‌كی روونی نییه‌ رای تۆ له‌مباره‌وه‌ چییه‌؟.

سۆران سێوكانی: یه‌كگرتوو ته‌نیا حزب نییه‌ به‌ڵكو خاوه‌نی دنیابینییه‌كه‌ ده‌یه‌وێت له‌ كۆمه‌ڵگه‌دا بیچه‌سپێنێت و بیكاته‌ ئایدیای خه‌ڵك، بۆ ئه‌مه‌ش به‌ نه‌فه‌سێكی درێژه‌وه‌ كار ده‌كات، له‌به‌ر ئه‌وه‌ ئاینده‌ی ئه‌و به‌ ده‌نگی هه‌ڵبژاردن دیاری ناكرێت به‌ڵكو به‌ ئاستی ئه‌و مه‌قبولییه‌ته‌ دیاریده‌كرێت كه‌ ئایدیاكه‌ی له‌ ناو كۆمه‌ڵگه‌دا ره‌نگ ده‌داته‌وه‌. من وه‌ك كاری حزبی زۆر وا نازانم بتوانێت له‌ ئاینده‌ی نزیكدا رۆڵێكی كاریگه‌ر بگێڕێت، به‌ڵام وه‌ك كاریگه‌ریی له‌سه‌ر كۆمه‌ڵگه‌ ده‌توانێت كاری خۆی بكات.

ستیڤان: ده‌مه‌وێت رای تۆ بزانم له‌سه‌ر سروودی ئه‌ی ره‌قیب؟ ئایا بۆچی په‌رله‌مانتارانی كۆمه‌ڵی ئیسلامی و دواتریش ئه‌میره‌كه‌یان ئه‌م سرووده‌ به‌ كوفر و بێمنه‌تی به‌رانبه‌ر به‌ خوداوه‌ند لێكده‌ده‌نه‌وه‌؟.

سۆران سێوكانی: سروودی ئه‌ی ره‌قیب چه‌ند وشه‌یه‌كی زۆر ساده‌ی گه‌نجێكی خوێنگه‌رم و راستگۆی هه‌ڵقرچاوه‌ به‌ ئازار و مه‌ینه‌تییه‌كانی گه‌له‌كه‌ی، نه‌ فه‌لسه‌فه‌ییه‌ و نه‌ كوفره‌ و نه‌ شتی تر. ئه‌وه‌ی هه‌ندێك كه‌سی ئیسلامی ده‌یكه‌ن له‌ بیر ته‌سكی و نه‌زانی زیاتر هیچی تر نییه‌. ئه‌وه‌ گرفتی عه‌قڵی سه‌له‌فی تاریكبین و عه‌رامگه‌راییه‌ كه‌ وا ده‌كات هه‌موو شتێك به‌ گومان و چاوی كوفر و ئیمانه‌وه‌ سه‌یر بكات.

له‌لایه‌كی تره‌وه‌ بمانه‌وێ یان نا ئه‌و سرووده‌ ئێستا بۆته‌ به‌شێك له‌ كولتووری نه‌ته‌وه‌كه‌مان و به‌قیه‌ی هه‌ندێك كه‌س ناسڕێته‌وه‌، خه‌یاڵدانی ئێمه‌ی كورد له‌ هه‌ر چوار پارچه‌كه‌وه‌ لێوانلێوه‌ له‌ ئه‌ی ره‌قیب، ئه‌وه‌ گرنگ نییه‌ خۆی چه‌ند به‌های هونه‌ریی و ئه‌ده‌بی هه‌ڵگرتووه‌، به‌ڵكو ئه‌و بارگه‌ نه‌ته‌وه‌یی و مێژووییه‌ گرنگه‌ كه‌ چۆته‌ روحی سرووده‌كه‌وه‌ و ئێمه‌ له‌ منداڵییه‌وه‌ له‌گه‌ڵیدا ئاگری نه‌ورۆزمان كردۆته‌وه‌ و له‌ مه‌كته‌بدا وتوومانه‌ته‌وه‌ و به‌ رووی دوژمندا چریكاندوومانه‌. لێتان ناشارمه‌وه‌ ئێستاش به‌ بیستنی ئه‌ی ره‌قیب ته‌زووم پێدا دێت، هه‌ر كه‌سیش دژایه‌تی سیمبوله‌ نه‌ته‌وه‌یی و دینییه‌كانیش بكات خۆی زیان ده‌كات.


ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

نهێنییه‌كانی سه‌ردانی بارزانی بۆ ئامه‌د ...راپۆرت: ستیڤان شه‌مزینی

ستیڤان شه‌مزینانی 10 December 2013
  • *رۆژنامه‌كانی توركیا: سه‌ردانی بارزانی بۆ ئامه‌د وه‌رچه‌رخانێكی مێژوویی بوو
  • *قه‌ره‌نی قادری: كاتێك ئه‌ردۆغان به‌ ئاشكرا باس له‌ هه‌رێمی كوردستان ده‌كات ئه‌مه‌ وه‌رچه‌رخانێكی نوێیه‌
  • *جه‌مال نه‌جاری: بارزانی توانی هه‌ناسه‌یه‌كی نوێی كوردایه‌تی به‌ باكووری كوردستان ببه‌خشێت

سه‌ردانی بارزانی له‌ مانگی نۆڤه‌مبه‌ری رابردوو بۆ ئامه‌د، رووداوێك بوو زۆرترین سه‌رنجی وڵاتانی ناوچه‌كه‌ و میدیاكانی توركیا و جیهانی راكێشا، تا ئه‌و ئاسته‌ی رۆژنامه‌كانی توركیا ئه‌و سه‌ردانه‌ی سه‌رۆكی هه‌رێمیان وه‌ك وه‌رچه‌رخانێكی مێژوویی له‌ په‌یوه‌ندیی دۆستانه‌ی كوردستان و توركیا هه‌ژمار كرد.له‌لایه‌كی تره‌وه‌ چاودێرانی سیاسیی پێیانوایه‌ ئامانجی بارزانی له‌ سه‌ردانه‌كه‌ی ئامه‌د پرۆسه‌ی ئاشتی و ئیمزاكردنی چه‌ندین پرۆتۆكۆلاتی بازرگانییه‌ له‌ نێوان هه‌ردوولا كه‌ له‌ ئاینده‌دا رۆڵی له‌ پێشخستی كوردستان ده‌بێت.

قه‌ره‌نی قادری، رۆژنامه‌وان پێیوایه‌ "توركیا یه‌كێكه‌ له‌و ده‌وڵه‌تانه‌، كه‌ هه‌رێمی كوردستان زۆرترین په‌یوه‌ندیی ئابووری و سیاسیی له‌گه‌ڵدا هه‌یه‌.ته‌نیا هه‌رێمی كوردستان نییه‌ پێویستی به‌ توركیایه‌، به‌ڵكو توركیا چه‌ند قات پێویستی به‌ هه‌رێمی كوردستانه‌.(یوورۆ نیوز) سه‌باره‌ت به‌ سه‌ردانه‌كه‌ی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان نووسی (سه‌ردانی مه‌سعوود بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان بۆ شاری "دیاربه‌كر"، كه‌ گرینگترین شاری كوردنشینی توركیایه‌، به‌ ئامانجی به‌ستنی كۆمه‌ڵه‌ رێككه‌وتننامه‌یه‌كه‌ له‌ بواری وزه‌دا، كه‌ مه‌زه‌نده‌ی چه‌ندان ملیارد دۆلاری لێ ده‌كرێت.) ئه‌مه‌ یه‌كێكه‌ له‌ ده‌سكه‌وته‌كان بۆ هه‌رێمی كوردستان".

قادری، له‌ لێدوانێكی تایبه‌ت بۆ "شه‌پۆل" وتیشی "كاتێك ئه‌ردۆغان سه‌رۆكوزیرانی توركیا به‌ ئاشكرا باس له‌ (هه‌رێمی كوردستان) ده‌كات، ئه‌مه‌یان وه‌رچه‌رخانێكی نوێیه‌ له‌ سیاسه‌تی توركیادا.شك له‌وه‌شدا نییه‌ ئه‌ردۆغان به‌و سیاسه‌ته‌یه‌وه‌، رووبه‌ڕووی ئه‌و هێزانه‌ی ناو توركیا ده‌بێته‌وه‌، كه‌ ده‌ڵێن: (توركیا هیی توركانه‌) .سه‌ركه‌وتنی ئه‌ردۆغانیش له‌و ململانێیه‌دا، په‌یوه‌ندیی به‌ هاوكێشه‌ ناوخۆیییه‌كانی توركیاوه‌ هه‌یه‌".

له‌ باره‌ی پرسی ئاشتی كورد و توركیشه‌وه‌، "قه‌ره‌نی قادری" ده‌ڵێت "له‌ پرۆسه‌ی (ئاشتی) له‌ توركیادا، هاوكێشه‌كان زۆرن، پارتی كرێكارانی كوردستانیش یه‌كێكه‌ له‌ هاوكێشه‌كان.ئاسایییه‌ هه‌رێمی كوردستان به‌شێك له‌و پرۆسه‌یه‌ بێت، بارزانیش له‌ سه‌ردانه‌كه‌یدا، باسه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ كاربه‌ده‌ستانی توركیادا هێنایه‌ گۆڕێ.ئه‌وه‌ چه‌ند ساڵێكه‌ هه‌رێمی كوردستان، وه‌كو هاوكێشه‌ی سێیه‌م هاتۆته‌ ناو پرسه‌كه‌وه‌.ناوبژیوانیی هه‌رێمی كوردستان له‌ نێوان (پ.ك.ك) و توركیا، له‌ كه‌س شاراوه‌ نییه‌.دۆخی توركیا و باكووری كوردستان وای لێهاتووه‌، هه‌رێمی كوردستانیش به‌شێك بێت له‌ پرۆسه‌ی ئاشتی له‌و وڵاته‌دا.پرۆسه‌ی ئاشتی له‌ توركیا ئاسان نییه‌، به‌ڵام ده‌كرێت.هه‌ر پرۆسه‌یه‌كیش بخوازێت له‌و وڵاته‌دا سه‌ر بكه‌وێت، ده‌بێ رووبه‌ڕووی كه‌مالیسیم ببێته‌وه‌.ئاڵوگۆڕه‌كانی توركیا، ناوچه‌ و جیهان كارێكی وایان كردووه‌، كه‌ هزری كه‌مالیسم رۆژ به‌دوای رۆژدا، به‌ره‌و لاوازبوون بچێت".

عه‌بدولكه‌ریم ئه‌حمه‌د، ئه‌ندامی مه‌كته‌بی راگه‌یاندنی یه‌كگرتووی ئیسلامی پێیوایه‌ "له‌ رووی سیاسییه‌وه‌ هه‌نگاوێكی گرنگ بوو به‌ڵام نابێت بۆ مه‌رامی سیاسیی و حزبی به‌كاربهێنرێت و بكرێته‌ ریكلامی سیاسیی و ئه‌گه‌ر ده‌سكه‌وتێكیشی تێدا بێت ده‌بێت بۆ هه‌موو خه‌ڵكی كوردستان بێت و نابێت بۆ ته‌نیا لایه‌نێك قۆرغ بێت".

وتیشی"ئه‌وه‌ی تایبه‌ت بێت به‌ گازنده‌ی هه‌ندێ لایه‌ن و هێز و چاودێری سیاسیی پێموایه‌ له‌وه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ی گرتووه‌ ئه‌و هێزه‌ سیاسیانه‌ ده‌یانه‌وێ له‌ خێریشدا شه‌ریك بن نه‌وه‌ك ته‌نیا له‌شه‌ڕدا هاوبه‌ش بن، به‌ڵام به‌گشتی هه‌نگاوێكی نوێ بوو له‌گه‌ڵ به‌ره‌وپێشچوونی پرۆسه‌ی ئاشتیشدا ئه‌نجامه‌كانی ئه‌م سه‌ردانه‌ زیاتر به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت.ده‌بێ چاوه‌نواڕی ئه‌وه‌بین بزانین ئه‌و چوار خاڵه‌ی رێكه‌وتن له‌سه‌ری له‌ بواری پراكتیكدا چۆن به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت؟".

د.رێبوار كه‌ریم مه‌حموود، مامۆستای زانكۆی سلێمانی، پێیوایه‌ "كرانه‌وه‌ی دیبلۆماسی بۆ هه‌رێمی كوردستان به‌ تایبه‌تی بۆ پرسی كورد به‌ گشتیی پێویستییه‌كی گرنگی ئه‌م قۆناغه‌ی سیاسه‌تكردنی كورده‌.هه‌موو كرانه‌وه‌یه‌كی دیبلۆماسی له‌ ده‌ره‌نجامدا به‌شێكی به‌رچاو له‌ هه‌وڵ و سیاسه‌تكردنه‌كان بۆ گه‌یشتن به‌ ئامانجه‌كان ئاسانتر ده‌كات.له‌م چوارچێوه‌یه‌شدا دیداری سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان و سه‌رۆكوه‌زیرانی توركیا گرنگییه‌كی به‌رچاوی هه‌یه‌.به‌ڵام بڕیاردان له‌م گرنگی ئه‌م هه‌وڵه‌ دیبلۆماسییه‌ وه‌ستاوه‌ له‌سه‌ر گرنگترین ئه‌و ئه‌نجامانه‌ی لێیده‌كه‌وێته‌وه‌".

ئه‌و مامۆستایه‌ی زانكۆ، له‌ لێدوانێكدا بۆ "شه‌پۆل" وتیشی "پێویسته‌ ئه‌م سه‌ردانه‌ راسته‌وخۆ كاریگه‌ریی ئیجابی له‌سه‌ر پرسی كورد هه‌بێ، چ له‌ باكوور یان له‌ پارچه‌كانی تری كوردستان.ئه‌م كاریگه‌رییه‌ش ده‌بێ له‌سه‌ر ستراتیجه‌كان بێت و به‌ گۆڕینی حاكم و فه‌رمانڕه‌وا له‌ توركیا نه‌گۆڕێت.چوونكه‌ ره‌نگه‌ له‌ ئێستادا ئه‌و كرانه‌وه‌یه‌ی له‌ توركیا هه‌یه‌ له‌ هاتنی حزب و كه‌سایه‌تی نوێ بۆ حوكمڕانیكردن له‌و وڵاته‌ بگۆڕێت.ئه‌مه‌ش سه‌رجه‌م هه‌وڵه‌ دیبلۆماسی و كرانه‌وه‌كان ده‌خاته‌ ژێر مه‌ترسییه‌وه‌.واته‌ نابێ به‌ گۆڕینی كه‌سه‌كان هاوكێشه‌كان بگۆڕێن یان پێچه‌وانه‌ ببنه‌وه‌".

جه‌مال نه‌جاڕی، رۆژنامه‌نووس و چاودێریی سیاسیی پێیوایه‌ "بێگومان سه‌ردانی مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی هه‌رێمی باشووری كوردستان بۆ توركیا و بۆ باكووری كوردستان بایه‌خی خۆی هه‌یه‌ و ده‌كرێ وه‌ك سه‌ره‌تای ده‌سپێكی نوێ له‌ په‌یوه‌ندییه‌كانی نێوان هه‌رێمی باشووری كوردستان و ده‌وڵه‌تی توركیا سه‌یری بكه‌ین.كاربه‌ده‌ستانی تورك له‌سه‌رووی هه‌موویان ره‌جه‌ب ته‌یب ئه‌ردۆغان هه‌ستی به‌ رۆڵی به‌رچاوی بارزانی وه‌ك سه‌ركرده‌یه‌كی كورد كرد كه‌ جیا له‌وه‌ی وه‌ك سه‌رۆكی باشوور رۆڵی سیاسیی هه‌یه‌، وه‌ك سه‌ركرده‌یه‌كی كورد له‌ هه‌موو پارچه‌كان كاریگه‌ریی له‌سه‌ر گه‌لی كورد هه‌یه‌".

نه‌جاڕی، له‌ لێدوانێكی تایبه‌تدا بۆ "شه‌پۆل" وتیشی "هه‌ڵبه‌ت نابێ ئه‌وه‌ له‌ بیر بكه‌ین سه‌ردانی بارزانی وه‌ك سه‌ركرده‌یه‌كی كاریزما بۆ ئامه‌د و قسه‌كردن به‌ زمانی كوردیی و ئاماده‌ بوونی به‌ جلی كوردیی و هه‌ڵدانی ئاڵای كوردستان به‌ رادده‌یه‌كی زۆر توانی ئامانجی ده‌وڵه‌تی توركیا بخوێنێته‌وه‌ و به‌ وته‌ و په‌یامه‌كانی هه‌ناسه‌یه‌كی نوێی كوردایه‌تی به‌ باكووری كوردستان ببه‌خشێت ئه‌ویش ئه‌وه‌ بوو كه‌ ئامه‌د و هه‌ولێر و مه‌هاباد و قامیشلی چوار شاری خۆشه‌ویستی كوردستانن و بارزانی له‌ ئامه‌ده‌وه‌ بانگی له‌ ده‌سه‌ڵاتدارانی تورك و فارس و عه‌ره‌ب كرد گوێ بۆ په‌یامی كورد كه‌ ئاشتییه‌ بگرن".

عه‌تا قاجری، نووسه‌ر و چاودێری سیاسیی پێیوایه‌ "سه‌ردانی بارزانی خاڵدانان و كۆتایی هێنانه‌ به‌ رسته‌یه‌ك كه‌ له‌گه‌ڵ یاده‌وه‌ریی توركه‌كاندا ئه‌زه‌لییه‌، ئه‌و رسته‌یه‌ی سه‌رچاوه‌ی ئازاره‌كانی كایا و خه‌مه‌كانی شڤان په‌روه‌ره‌، سه‌ره‌تای رسته‌یه‌كی نوێشه‌، ئه‌ویش چیرۆكی خه‌ونه‌كانی نه‌ته‌وه‌یه‌كه‌.په‌یامێكیش بوو بۆ دۆست و دوژمن كه‌ سیاسه‌تكردن ته‌نیا موڵكی نه‌ته‌وه‌ ده‌ستڕۆیشتووه‌كان نییه‌، چوونكه‌ هه‌ر ئه‌و سه‌رۆكه‌ بوو كاتی خۆی وتی (مه‌گه‌ر به‌سه‌ر لاشه‌ی مندا بێنه‌ كوردستانه‌وه‌) ئه‌مڕۆش له‌ به‌رزترین ئاست و به‌جلی كوردییه‌وه‌ له‌ شارێكی مه‌زنی كوردان پێشوازیی لێ ده‌كرێت".

عه‌تا قاجری، له‌ لێدوانێكدا بۆ "شه‌پۆل" وتیشی "سه‌باره‌ت به‌ ئاكامه‌كانی ئه‌و سه‌ردانه‌ دوو بۆچوون هه‌یه‌ یه‌كیان پێیوایه‌ بۆ به‌رژه‌وه‌ندیی ئاك پارتییه‌ و ئه‌ویتریش پێیوایه‌ له‌ زیانی به‌ده‌په‌یه‌، به‌ڵام ئه‌مه‌ وه‌ستاوه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كامیان ئیستسماری ده‌كه‌ن، خۆ ئه‌گه‌ر بۆچوونی یه‌كه‌م بێت ئه‌وا سه‌ره‌نجام سه‌ركه‌وتنی ئه‌و باوه‌ڕه‌یه‌ كه‌ چیتر كورده‌كان هاووڵاتی پله‌ دوو نین، سه‌باره‌ت به‌ بۆچوونی دووه‌میش ئه‌و هاوكێشه‌یه‌مان بۆ دروست ده‌بێت سه‌ر سكه‌ كه‌وتنی شه‌مه‌نده‌فه‌ره‌كه‌ نه‌به‌ستراوه‌ به‌ تاكه‌ پارت و كه‌سێك، چوونكه‌ ئه‌وه‌ خواستێكی جه‌ماوه‌رییه‌".


ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

نه‌وشیروان مسته‌فا. . له‌ گرده‌كه‌وه‌ بۆ پیرمام، نه‌وشیروان مسته‌فا ئۆپۆزیسیۆن له‌ ناو ده‌بات ... شیكاریی: ستیڤان شه‌مزینی

ستیڤان شه‌مزینانی 07 December 2013
  • *نه‌وشیروان مسته‌فا ده‌ڵێ له‌ ئێستادا مه‌سعود بارزانی به‌دیلی نییه‌
  • *نه‌وشیروان مسته‌فا رازی بووه‌ پرسی ده‌ستوور وه‌ك خۆی بمێنێته‌وه‌
  • *نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌ی پیرمامدا داوای كردووه‌ بارزانی برا گه‌وره‌ بێت
  • *بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان به‌ كردار وازی له‌ گۆڕینی سیستمی سیاسیی هێناوه‌

 رۆژی 25ی نۆڤه‌مبه‌ری رابردوو، نه‌وشیروان مسته‌فا، رێكخه‌ری بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان، گه‌یشته‌ هاوینه‌ هه‌واری پیرمام و چاوی به‌ مه‌سعود بارزانی، سه‌رۆكی پارتی دیموكراتی كوردستان كه‌وت، له‌ كۆبوونه‌وه‌یه‌كی داخراوی نێوان نه‌وشیروان مسته‌فا و مه‌سعود بارزانی، زۆر پرسی گرنگ تاوتوێ كراون، له‌وانه‌ حكوومه‌تی داهاتووی هه‌رێمی كوردستان و پرسی یه‌كڕیزیی هێزه‌ سیاسییه‌كانی كورد. ئه‌وه‌ی تا ئێستا له‌ راگه‌یاندنه‌كاندا باسی كراوه‌ هه‌ر ئه‌و پرسانه‌یه‌ كه‌ تایبه‌ته‌ به‌ پێكهێنانی كابینه‌ی هه‌شته‌می حكوومه‌ت. شرۆڤه‌كارانی سیاسیی له‌ چه‌ند لایه‌كه‌وه‌ خوێندنه‌وه‌یان بۆ سه‌ردانه‌كه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا كرد، به‌تایبه‌ت ئه‌م چوونه‌ی بۆ لای سه‌رۆكی پارتی، خۆی له‌ خۆیدا مانای داننانه‌ به‌ سه‌رۆكی هه‌رێم، ئه‌وه‌ش پێچه‌وانه‌ی ئیدعاكانی خودی خۆی و راگه‌یاندنی حزبه‌كه‌یه‌تی.

سه‌ردانه‌كه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا، بۆ پیرمام، له‌ چه‌ندین ره‌هه‌نده‌وه‌، شایانی خوێندنه‌وه‌یه‌، به‌تایبه‌ت ئه‌مه‌ به‌ گۆڕان له‌ سیاسه‌تی گۆڕاندا دێته‌ هه‌ژماركردن، چوونكه‌ دروشمی بانگه‌شه‌ی هه‌ڵبژاردنی گۆڕان بۆ هه‌ڵبژاردنی 21ی ئه‌یلوول، به‌ره‌و ده‌سه‌ڵات بوو، به‌ڵام ئێستا هاتۆته‌ سه‌ر به‌شداریی له‌ ده‌سه‌ڵات، لێ چاوه‌ڕوان ده‌كرا، سیناریۆی تر بێته‌ پێشه‌وه‌، كه‌ گۆڕان بۆ لاوازكردنی پارتی بیگرێته‌ به‌ر، به‌تایبه‌ت كه‌ یه‌كێتی كه‌وتبووه‌ دۆخێكی نوێ و به‌ فه‌رمی بووه‌ هێزی سێیه‌م، به‌ڵام ره‌وتی رووداوه‌كان پێچه‌وانه‌ بوونه‌وه‌ و نه‌وشیروان مسته‌فا ئاماده‌یی خۆی ده‌ربڕی بۆ دانوستان له‌گه‌ڵ ئه‌و هێزه‌ی ماوه‌ی نیو سه‌ده‌یه‌ به‌رهه‌ڵستی ده‌كات، ئه‌مه‌ش له‌لایه‌ك مامه‌ڵه‌یه‌ له‌گه‌ڵ دیفاكتۆی سیاسیی، له‌لاكه‌ی تره‌وه‌ نائومێدبوونی گۆڕانه‌ به‌رانبه‌ر به‌و ئه‌نجامه‌ی له‌ هه‌ڵبژاردن به‌ده‌ستیهێنا، له‌ كاتێكدا پێشبینی ده‌كرد بگاته‌ ده‌سه‌ڵات و رێژه‌یه‌كی نزیك له‌ پارتی كورسی و ده‌نگ بهێنێت، به‌ڵام هاوكێشه‌كه‌ به‌و شێوه‌یه‌ نه‌بوو، پارتی 14 كورسی و نزیكه‌ی 300 هه‌زار ده‌نگ كه‌وته‌ پێش گۆڕان.

نه‌وشیروان مسته‌فا، له‌ ماوه‌ی چوار ساڵی ته‌مه‌نی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕاندا، ڤۆكه‌سی كاری كردبووه‌ سه‌ر پارتی، چوونكه‌ پێیوابوو یه‌كێتی دوای 25-7-2009 كه‌وتۆته‌ دوای گۆڕان، بۆیه‌ نۆره‌ هاتۆته‌ سه‌ر پارتی، هه‌ر له‌م روانگه‌وه‌ به‌رده‌وام له‌ رێگه‌ی په‌یامه‌ تایبه‌ته‌كانییه‌وه‌ مژده‌ی گۆڕینی سیستمی سیاسیی له‌ كوردستان به‌ دۆست و هه‌وادارانی ده‌دا، تا ئه‌و ئه‌ندازه‌یه‌ی چه‌ند رۆژ پێش 17ی شوباتی 2011 به‌ ئاشكرا و به‌ روونی وتی "هاتنی ئیزرائیل بۆ ده‌ركێشانی رۆحی ده‌سه‌ڵاتی سیاسیی له‌ هه‌رێمی كوردستان نزیك بۆته‌وه‌". كه‌چی له‌ ماوه‌یه‌كی كه‌مدا و دوای دوو ساڵ، ته‌واوی هاوكێشه‌كه‌ هه‌ڵده‌گه‌ڕێته‌وه‌ و خه‌ونی نه‌وشیروان له‌ دیدارێكی سه‌رۆكی پارتی بۆ پشكداریكردن له‌ حكوومه‌تێكی نوێدا به‌ سه‌رۆكایه‌تی پارتی و یه‌كێك له‌ ئه‌ندامانی بنه‌ماڵه‌ی بارزانی كورت ده‌بێته‌وه‌. ئه‌مه‌ ئه‌گه‌ر له‌سه‌رێكه‌وه‌ وردبینی سیاسیی نه‌وشیروان بخاته‌ روو كه‌ نایه‌وێ پێچه‌وانه‌ی شه‌پۆله‌كه‌ مه‌له‌ بكات، بێگوومان له‌لایه‌كی تره‌وه‌ زاده‌ی بێهیوابوون و نائومێدبوونه‌ له‌وه‌ی بتوانێ ببێته‌ ژماره‌یه‌كی قورس و كاریگه‌ری ده‌سه‌ڵات.

كۆبوونه‌وه‌ی داخراو و دوو قۆڵی

یه‌كێك له‌ دروشمه‌كانی گۆڕان و نه‌وشیروان مسته‌فا، شه‌فافیه‌ت و روونیی سیاسیی بوو. كه‌چی له‌م دۆخه‌دا ده‌بینین خودی گۆڕان و نه‌وشیروان به‌ خۆشحاڵییه‌وه‌ ده‌چنه‌ ناو كۆبوونه‌وه‌ی داخراو و دوو قۆڵیی، ئه‌مه‌ش نیشانی ده‌دات، بانگه‌شه‌كانی گۆڕان ته‌نیا جۆرێك بووه‌ له‌ مزایه‌ده‌ی سیاسیی به‌ تایبه‌ت ئه‌م مزایه‌ده‌ له‌سه‌ر یه‌كێتی كراوه‌، كه‌ ره‌خنه‌یان له‌ یه‌كێتی ده‌گرت به‌هۆی رێككه‌وتنی ستراتیجی و له‌ ژوور و كۆبوونه‌وه‌ داخراو و نهێنییه‌كاندا بوونه‌ پاشكۆی سیاسیی پارتی. بۆ چاودێرانی سیاسیی ئه‌مه‌ دیارده‌یه‌كی تازه‌ بوو، كه‌ نه‌وشیروان مسته‌فا وه‌ك رابه‌ری هێزێكی ئۆپۆزیسیۆن گوایه‌ ده‌یه‌وێ كۆمه‌ڵگه‌ی كوردستان به‌ دامه‌زراوه‌یی بكات، گوایه‌ ده‌خوازێ هه‌موو شتێك روون و له‌ به‌رچاو بێت، به‌ڵام ئاماده‌یه‌ كۆبوونه‌وه‌ی دوو قۆڵی قبوڵ بكات، بگره‌ به‌وپه‌ڕی خۆشحاڵییه‌وه‌ ئاماده‌ بێت و كه‌سیش له‌ جڤاته‌ نیشتمانییه‌كه‌ی به‌شداریی پێنه‌كات.

ئه‌وه‌ی تا ئێستا زانراوه‌ له‌ باره‌ی ناوه‌ڕۆكی كۆبوونه‌وه‌ دوو قۆڵییه‌كه‌، ته‌نیا ئه‌گه‌ر و قسه‌ی سه‌رچاوه‌ی نادیاره‌، به‌پێی ئه‌و زانیارییانه‌ی له‌ سه‌رچاوه‌ باڵاكانی پارتی و گۆڕان ئاشكرا كران، له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌دا هه‌ردوولا جه‌ختیان له‌ باشكردنی په‌یوه‌ندییه‌ سیاسییه‌كانی نێوان گۆڕان‌ و پارتی كردووه‌ته‌وه‌ و هاوڕابوون كه‌ ده‌بێت كۆتایی به‌و گرژییه‌ی نێوانیان بهێنن ‌و لاپه‌ڕه‌یه‌كی نوێ‌ هه‌ڵبده‌نه‌وه‌ و شته‌ كۆنه‌كان پشتگوێ بخه‌ن ‌و له‌سه‌ر چه‌ند خاڵێكیش گه‌یشتوونه‌ته‌ رێككه‌وتنێكی سه‌ره‌تایی.

له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌دا مه‌سعود بارزانی باسی ئه‌و پێشكه‌وتنانه‌ی كردووه‌ هه‌رێمی كوردستان له‌ رووی سیاسیی و ئابوورییه‌وه‌ به‌خۆیه‌وه‌ بینیوه‌ له‌ ماوه‌ی رابردوودا. باسی ئه‌و مه‌ترسییه‌ ناوخۆیی‌ و ده‌ره‌كیانه‌ی كردووه‌ رووبه‌ڕووی هه‌رێمی كوردستان بووه‌ته‌وه‌ و ره‌نگه‌ له‌داهاتووشدا ببێته‌وه‌. بۆیه‌ بارزانی پێشنیاری ئه‌وه‌ی بۆ نه‌وشیروان مسته‌فا كردووه‌ ده‌بێت ناو ماڵی كورد رێكبخرێت‌ و په‌یوه‌ندیی نێوان لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان ئاسایی بكرێته‌وه‌.

له‌به‌رانبه‌ریشدا نه‌وشیروان مسته‌فا، باسی له‌ گۆڕانی هاوكێشه‌ سیاسییه‌كانی هه‌رێمی كوردستان و ئه‌و گۆڕانكارییانه‌ كردووه‌ له‌ به‌غداد و هه‌رێمی كوردستان هاتووه‌ته‌ ئاراوه‌، له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌دا نه‌وشیروان مسته‌فا پێكهێنانی حكوومه‌تێكی بنكه‌فراوانی كردووه‌ته‌ هۆكارێك بۆ چاكبوونه‌وه‌ی نێو ماڵی كوردیی. نه‌وشیروان مسته‌فا پێیوابووه‌ له‌ ئێستادا ئه‌و حكوومه‌ته‌ خواستی زۆربه‌ی جه‌ماوه‌ری هه‌رێمی كوردستانه‌. جه‌ختیشی له‌وه‌ كردووه‌ته‌وه‌ تا ئێستا گێچه‌ڵ به‌ هه‌ڵسوڕاوانی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ده‌كرێت ‌و سزای سیاسیی هه‌واداران ‌و لایه‌نگره‌كانی ده‌درێت‌ و به‌ بارزانی وتووه‌ ناكرێت ئه‌و كێشه‌یه‌ وابمنێته‌وه‌.

ئه‌گه‌ر دیقه‌ت بده‌ین له‌ قسه‌ و داواكارییه‌كانی نه‌وشیروان مسته‌فا، زۆر ره‌هه‌ندی گرنگی سیاسه‌تی ئێستای گۆڕانمان بۆ روون ده‌بێته‌وه‌، له‌ هه‌مان كاتدا ئه‌م هه‌ڵوێسته‌یان سه‌ر له‌به‌ر دژی هه‌ڵوێسته‌كانی پێشووتریانه‌. به‌ دیقه‌تدان له‌و مشتومڕه‌ی له‌ نێوان بارزانی و نه‌وشیروان هاتۆته‌ ئاراوه‌، ده‌توانین ئه‌م خاڵانه‌ هه‌ڵبهێنجین:

یه‌كه‌م: خواستی نه‌وشیروان و بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان به‌كردار له‌ گۆڕینی سیستمه‌وه‌ بووه‌ به‌ به‌شداریی له‌ ده‌سه‌ڵات به‌ رابه‌رایه‌تی پارتی.

دووه‌م: هه‌ر چوونی نه‌وشیروان مسته‌فا بۆ لای مه‌سعود بارزانی، داننانه‌ به‌ پارتی و وه‌ك "د. چنار سه‌عد" وتی "داننانه‌ به‌وه‌ی پارتی حزبی یه‌كه‌می كوردستانه‌".

سێیه‌م: نه‌وشیروان و حزبه‌كه‌ی تا دوێنێ "بارزانی"یان وه‌ك سه‌رۆكی ماوه‌ به‌سه‌رچوو پێناسه‌ ده‌كرد، به‌ڵام ئه‌مڕۆ ده‌بینین كه‌یسی نانبڕاوان و سزای سیاسیی لایه‌نگرانی گۆڕان به‌ سیفه‌تی سه‌رۆكی هه‌رێم ده‌خرێته‌ به‌رده‌می، ئه‌مه‌ خۆی له‌ خۆیدا ئیعترافكردنه‌ به‌ سه‌رۆكی هه‌رێم.

له‌لایه‌كی تریشه‌وه‌، سه‌رچاوه‌یه‌كی تایبه‌ت و ئاگادار له‌ كۆبوونه‌وه‌ دوو قۆڵییه‌كه‌ی نێوان مه‌سعود بارزانی سه‌رۆكی پارتی و نه‌وشیروان مسته‌فا رێكخه‌ری گۆڕان، رایگه‌یاند له‌ میانه‌ی ئه‌و كۆبوونه‌وه‌یه‌دا هه‌ردولا گه‌یشتوونه‌ته‌ رێكه‌وتن له‌سه‌ر چه‌ند خاڵێك هاوبه‌ش و چه‌ندین بابه‌تی هه‌مه‌جۆر تاوتوێ كراون، ئه‌وه‌ی شیاوی وتنه‌ نه‌وشیروان له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌دا جه‌ختی له‌سه‌ر 4 خاڵی سه‌ره‌كی كردۆته‌وه‌. سه‌رچاوه‌كه‌ له‌ باره‌ی ئه‌و خاڵانه‌ی نه‌وشیروان جه‌ختی له‌سه‌ر كردوونه‌ته‌وه‌. وتی "ئه‌و خاڵانه‌ كۆمه‌ڵێك شتی گرنگ و هه‌ستیارن". ئاماژه‌شی به‌وه‌دا به‌شێوه‌یه‌كی گشتیی خاڵه‌كان بریتی بوون له‌:

یه‌كه‌م: كۆتایی به‌و شه‌ڕه‌ میدیاییه‌ بهێنرێت كه‌ چه‌ند مانگێك بوو له‌سه‌ر پرسی ده‌ستووری هه‌رێمی كوردستان دروست كرابوو. نه‌وشیروان جه‌ختی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ كردبووه‌وه‌ پرسی ده‌ستوور كۆتایی هاتووه‌ و ئه‌وان وه‌ك گۆڕان ده‌یانه‌وێ به‌م شێوه‌یه‌ی ئێستا بمێنێته‌وه‌ و له‌ خولی داهاتووی په‌رله‌ماندا قسه‌ له‌سه‌ر گێڕانه‌وه‌ و هه‌مواری پڕۆژه‌ی ده‌ستووری هه‌رێم ناكه‌ن.

دووه‌م: نه‌وشیروان مسته‌فا له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌دا چه‌ند جارێك جه‌ختی له‌سه‌ر پێویستی مه‌سعود بارزانی كردۆته‌وه‌ وه‌ك سه‌رۆكی هه‌رێم به‌تایبه‌ت بۆ تێپه‌ڕاندنی قه‌یرانه‌ قورسه‌كانی ئێستا و ئه‌و بارودۆخه‌ تازه‌یه‌ی بۆ پارچه‌كانی تری كوردستان دروستبووه‌. نه‌وشیروان ئه‌وه‌شی راگه‌یاندووه‌ بارزانی سه‌ركرده‌یه‌كی بێ ركابه‌ره‌ و هیچ به‌دیل و شوێنگره‌وه‌یه‌كی نییه‌، بۆیه‌ ئه‌و وه‌ك خودی خۆی و وه‌ك حزبه‌كه‌شی پێیان خۆشه‌ نه‌ك بۆ ماوه‌ی دوو ساڵ به‌ڵكو بۆ خولی داهاتووتریش بارزانی ببێته‌وه‌ به‌ سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان.

سێیه‌م: نه‌وشیروان مسته‌فا دڵنیایی ته‌واوی داوه‌ته‌ بارزانی، كه‌ گۆڕان ده‌یه‌وێ به‌شدارییه‌كی جیددی حكوومه‌ت بكا و به‌رنامه‌ی هه‌یه‌ بۆ ئه‌وه‌ی له‌ ناو حكوومه‌تێكی بنكه‌ فراواندا خزمه‌ت بكات، به‌ تایبه‌ت وه‌ك خۆی جه‌ختی له‌سه‌ر كردۆته‌وه‌ ئه‌م قۆناغه‌ پێویستی به‌ یه‌كده‌نگی و یه‌كگرتوویی هه‌موو لایه‌نه‌ سیاسییه‌كان و بوونی حكوومه‌تێكی به‌هێز هه‌یه‌. نه‌وشیروان ته‌ئكیدی كردۆته‌وه‌ به‌شداریی گۆڕان له‌ حكوومه‌تدا به‌شدارییه‌كی راسته‌قینه‌یه‌ نه‌ك وه‌ك هه‌ندێك ناوه‌ندی میدیایی هه‌ر له‌ ئێستاوه‌ باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن گۆڕان په‌شیمان ده‌بێته‌وه‌، به‌ڵكو به‌پێچه‌وانه‌وه‌ گۆڕان نه‌ك په‌شیمان نابێته‌وه‌ به‌ڵكو رۆڵیشی ده‌بێ له‌ نزیككردنه‌وه‌ی لایه‌نه‌كان له‌ یه‌ك.

چواره‌م: له‌ كۆبوونه‌وه‌كه‌دا نه‌وشیروان مسته‌فا به‌ روونی و بێ پێچ و په‌نا، داوای له‌ بارزانی كردووه‌ له‌م بارودۆخه‌ نوێیه‌دا وه‌ك برا گه‌وره‌ی هه‌موو لایه‌ك رۆڵ ببینێت و گۆڕان و خودی خۆی یه‌كه‌م كه‌سن ئاماده‌ن بۆ قبوڵكردنی برا گه‌وره‌یی مه‌سعود بارزانی. هه‌روه‌ها نه‌وشیروان مسته‌فا ئاماژه‌ی بۆ ئه‌وه‌ كردووه‌ له‌ ئێستا ته‌نیا له‌ توانای بارزانیدایه‌ ببێته‌ چه‌ترێك بۆ كوردی هه‌موو پارچه‌كانی تری كوردستان، له‌م رووه‌وه‌ گۆڕان ئاماده‌یه‌ هاوكاریی بارزانی بكات به‌ پێی قه‌باره‌ی خۆی بۆ هه‌ر بڕیار و كارێكی پێویست.

نه‌وشیروان مسته‌فا و گۆڕینی سیستمی سیاسیی

نه‌وشیروان مسته‌فا، له‌ سه‌ره‌تای ساڵی 2009 به‌ دروشمی "گۆڕان و ده‌یگۆڕین" لیستێكی بۆ هه‌ڵبژاردن پێكهێنا، دواتر ئه‌م قه‌واره‌ په‌رله‌مانییه‌ له‌ ژێر ناوی "بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان" مۆڵه‌تی حزبی وه‌رگرت. له‌ ماوه‌ی ئه‌و چوار ساڵه‌ی رابردوودا، نه‌وشیروان و حزبه‌كه‌ی، هه‌میشه‌ سه‌رقاڵی بانگه‌شه‌ بوون بۆ گۆڕینی سیستمی سیاسیی هه‌رێم، له‌ سه‌ره‌تای دورستبوونی گۆڕان، له‌ ساڵی 2009، بۆ رۆژنامه‌ی "شه‌رق ئه‌لئه‌وسه‌ت" وتی "سیستمی سیاسیی له‌ كوردستان، سیستمێكی تۆتالیتاریی و به‌عسئاسایه‌، بۆیه‌ كاتی گۆڕینی هاتووه‌". له‌ هه‌ڵبژاردنی 21ی ئه‌یلوولی ئه‌مساڵیشدا، به‌ دروشمی "ده‌یگۆڕین و به‌ره‌و ده‌سه‌ڵات" هاتنه‌ مه‌یدانی بانگه‌شه‌، به‌ڵام دواتر ئه‌وه‌ی له‌ پرۆسه‌ی هه‌ڵبژاردندا هاته‌ ئاراوه‌، دروست پێچه‌وانه‌ی حه‌ز و تموحه‌ سیاسییه‌كانی گۆڕان و نه‌وشیروان بوو.

نه‌وشیروان مسته‌فا له‌م سه‌ردانه‌یدا بۆ لای بارزانی و له‌ لێدوانه‌ به‌رده‌وامه‌كانیدا بۆ به‌شداریی له‌ حكوومه‌ت، ئه‌و وێنایه‌ی له‌ هزری ته‌نانه‌ت لایه‌نگرانی خۆیشیدا كێشا، گۆڕان ده‌ستی له‌ گۆڕینی سیستمی سیاسیی هه‌ڵگرتووه‌ و هه‌وڵی به‌شداریی ده‌دات له‌و سیستمه‌ی پێشتر به‌ ستالینی و به‌عسی و شمولی و چه‌نده‌ها پێناسه‌ی سه‌یری تر قسه‌یان له‌سه‌ر ده‌كرد. ته‌نانه‌ت "عوسمانی حاجی مارف" سكرتێری حزبی كۆمۆنیستی كرێكاریی ئه‌وه‌ی راگه‌یاند "سه‌ردانی نه‌وشیروان مسته‌فا بۆ پیرمام، به‌ واتای ته‌سلیمبوونه‌ به‌ بنه‌ماڵه‌ی بارزانی". له‌لایه‌كی دیكه‌ش، شرۆڤه‌كارانی سیاسیی باس له‌وه‌ ده‌كه‌ن، سه‌ردان و دیداری سه‌ركرده‌كان شتێكی ئاساییه‌، به‌ڵام ده‌بێت ئه‌وه‌ش ئاسایی بێت چیتر خه‌ڵك بڕوا به‌ دروشمی گۆڕینی سیاسیی ناكه‌ن له‌سه‌ر ده‌ستی نه‌وشیروان.

نه‌وشیروان ده‌یه‌وێ ببێته‌ ئه‌ڵته‌رناتیڤی یه‌كێتی

له‌ ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنی 21ی ئه‌یلوولی رابردوو، ریزبه‌ندیی هێزه‌كان گۆڕانكاریی به‌سه‌ر هات، یه‌كێتی وه‌ك هاوپه‌یمانێكی ستراتیجیی پارتی، پێگه‌ی خۆی له‌ دووه‌مه‌وه‌ بۆ هێزی سێیه‌م له‌ ده‌ستدا، به‌ پێچه‌وانه‌شه‌وه‌ له‌ به‌رئه‌نجامی ئه‌و هه‌ڵبژاردنه‌دا ده‌ركه‌وت، بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان، هێزی دووه‌مه‌ له‌ دوای پارتی. هه‌ر بۆیه‌ گۆڕان و نه‌وشیروان ده‌یانه‌وێ هه‌ر له‌ ئێستاوه‌ وه‌ك هێزی دووه‌می كوردستان به‌رخود بكه‌ن و ببنه‌ شوێنگره‌وه‌ی یه‌كێتی به‌تایبه‌ت ده‌یانه‌وێ ئه‌وه‌ بۆ پارتی نیشان بده‌ن، ده‌توانن ببینه‌ هێزێكی دۆستی پارتی، ده‌توانن ئه‌و بۆشاییه‌ پڕ بكه‌نه‌وه‌ به‌هۆی له‌ ده‌ستدانی پێگه‌ی جه‌ماوه‌ریی یه‌كێتییه‌وه‌ دروستبووه‌، یان ده‌توانن هاوسه‌نگیی رابگرن له‌ نێوان خۆیان و پارتیدا.

هه‌ر له‌ ئێستاوه‌ گۆڕان، كۆمه‌ڵێك قه‌یرانی گه‌وره‌ی دروستكردووه‌، گرنگترینیان، پرسی لابردنی پارێزگاری سلێمانییه‌، ئه‌گه‌رچی ئه‌م داوایه‌ له‌ رووی یاساییه‌وه‌ ره‌فزه‌، به‌ڵام گۆڕان ده‌یه‌وێ له‌ رێگه‌ی دروستكردنی ئه‌م قه‌یرانه‌وه‌ به‌ پارتی بڵێت، ده‌توانم له‌و شوێنه‌ی پێگه‌م به‌هێزه‌ قه‌یران بۆ حكوومه‌ت و پرۆسه‌ی سیاسیی و ته‌نانه‌ت ئاوه‌دانسازیی دروست بكه‌م، جگه‌ له‌وه‌ش ده‌یه‌وێ به‌ پارتی بڵێت ئێستا من تاكه‌ ئه‌ڵته‌رناتیڤی یه‌كێتی و ئه‌و هاوپه‌یمانه‌ ستراتیجییه‌م كه‌ ماوه‌ی 10 ساڵی رابردوو پێكه‌وه‌ وه‌ك یه‌ك تیم كارتان كردووه‌. ئه‌مه‌ مه‌سجی سه‌ره‌كیی بزووتنه‌وه‌ی گۆڕانه‌ له‌ هه‌موو ئه‌و قه‌یرانه‌ی هه‌نووكه‌ هێناویه‌تییه‌ ئاراوه‌ به‌ تایبه‌ت له‌ سلێمانی.

بۆیه‌ له‌ كاتێكدا یه‌كێتی ته‌مای زیندووكردنه‌وه‌ی هاوپه‌یمانی ده‌باشان بوو له‌گه‌ڵ گۆڕان، به‌ڵام بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان ئه‌و پرۆسه‌یه‌ی به‌ كۆن و تێپه‌ڕیو له‌ قه‌ڵه‌مدا و خۆی له‌ هێزه‌ گه‌وره‌كه‌ی كوردستان نزیك كرده‌وه‌. ته‌نانه‌ت زۆر نه‌رمتر له‌ یه‌كێتی و ئاره‌زوومه‌ندانه‌تر له‌ یه‌كێتی چوونه‌ ناو پرۆسه‌ی دانوستانه‌وه‌، ئه‌مه‌ش وای له‌ "شاڵاوی عه‌لی عه‌سكه‌ری" ئه‌ندامی سه‌ركردایه‌تی یه‌كێتی كرد بڵێ "ئه‌گه‌ر یه‌كێتی ئه‌و كۆبوونه‌وه‌ داخراوه‌ی‌ بكردایه‌ لێیان ده‌كرده‌ هه‌را". هه‌رچی گۆڕانه‌ به‌ شێوه‌یه‌كی پراگماتیكی هه‌نگاوی سیاسیی خۆی نا، گوێی له‌وه‌ نییه‌ تا چه‌ند له‌سه‌ری ده‌كرێته‌ هه‌را، چوونكه‌ چاوی له‌وه‌یه‌ وه‌ك هێزی دووه‌م بمێنێته‌وه‌ و به‌ ئاسانی پاس نه‌داته‌وه‌ به‌ ره‌قیبه‌كه‌ی بۆ ئه‌وه‌ی خۆی به‌هێز بكات و گۆڵێكی مێژوویی لێ بكات.

نه‌وشیروان مسته‌فا ئۆپۆزیسیۆن له‌ ناو ده‌بات

نه‌وشیروان مسته‌فا، خۆی ئه‌ندازیاری ئۆپۆزیسیۆن بوو، هه‌رچه‌نده‌ ئۆپۆزیسیۆن له‌ كۆمه‌ڵگه‌ی ئێمه‌ زۆر زیاتر له‌ ده‌سه‌ڵات جێگه‌ی تێبینی و سه‌رنج بوو، به‌ڵام حاشا له‌وه‌ ناكرێت، گه‌مه‌كه‌ وای ده‌خواست نه‌وشیروان ئه‌مجاره‌ له‌ به‌رگی ئۆپۆزیسیۆندا درێژه‌ به‌ ئه‌جیندا سیاسییه‌كه‌ی خۆی بدات. ئۆپۆزیسیۆنه‌كه‌ی نه‌وشیروان مسته‌فا میكانیزمێكی نوێ بوو بۆ هێنانه‌دی ئامانجێكی كۆن كه‌ له‌ ناوه‌ڕاستی شه‌سته‌كانی سه‌ده‌ی پێشووه‌وه‌ بووه‌ به‌ خه‌ونی ئه‌و كه‌سایه‌تییه‌ سیاسییه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا به‌ زیره‌كی خۆی توانی هه‌ردوو حزبه‌ ئیسلامییه‌كه‌ بۆ ناو گه‌مه‌یه‌ك په‌لكێش بكات، كه‌ دواجار هه‌ر خۆیشی ده‌ستكه‌وته‌كانی ئه‌م گه‌مه‌یه‌ی دروێنه‌ كرد.

ئێستا قۆناغێكی نوێ هاتۆته‌ پێشه‌وه‌، گۆڕان توانی له‌ مه‌یدانی هه‌ڵبژاردن به‌سه‌ر یه‌كێتیدا سه‌ربكه‌وێت، ئیسلامییه‌كانیش به‌ به‌راوورد به‌و زه‌مه‌نه‌ی ئۆپۆزیسیۆن نه‌بوون، له‌ بری پێشه‌وه‌چوون، به‌ره‌و دوا گه‌ڕاونه‌ته‌وه‌، ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ له‌ به‌رانبه‌ر نه‌وشیرواندا، ته‌نیا پارتی و بنه‌ماڵه‌ی بارزانییه‌. خودی شه‌ڕی نه‌وشیروان و فه‌لسه‌فه‌ی بزووتنه‌وه‌كه‌شی بۆ ئه‌وانه‌، به‌ڵام نه‌وشیروان پیاوێكی ورد و سیاسییه‌، بۆیه‌ شه‌ڕی دۆنكیشۆتانه‌ ناكات، له‌م قۆناغه‌دا وه‌ك ده‌سه‌ڵات دێته‌وه‌ ناو حه‌له‌بی زۆرانبازییه‌كه‌، هیچ نه‌بێت ده‌یه‌وێ ببێته‌ میراتگری ئه‌و ئیداره‌ی پێشتر یه‌كێتی له‌ زۆنی سه‌وز به‌ڕێوه‌ی ده‌برد، له‌م حاڵه‌ته‌شدا كه‌ نه‌وشیروان به‌شداریی له‌ ده‌سه‌ڵات كرد، وه‌ك نێچیرڤان بارزانی وتی "ئیدی ئۆپۆزیسیۆن نه‌ماوه‌". ئیسلامییه‌كانیش ناچارن شوێن پێی نه‌وشیروان هه‌ڵبگرن كه‌ ئێستا ده‌رسیان وه‌رگرتووه‌ و ده‌زانن به‌ شێوه‌یه‌كی مناڵانه‌ له‌ ناو گه‌مه‌یه‌كی دیماگۆگیانه‌ی گۆڕان و رێكخه‌ره‌كه‌یدا بوون.

قۆناغی كابینه‌ی هه‌شته‌م پێده‌چێت، قۆناغی به‌شداریی هه‌موو لایه‌نه‌كان بێت له‌ حكوومه‌تێكی بنكه‌ فراواندا، به‌ڵام دیموكراسیی له‌ كوردستان تووشی نه‌نگییه‌ك ده‌بێت، ئه‌ویش غیابی هێزه‌ به‌رهه‌ڵستكاره‌كانه‌، له‌مه‌دا كه‌س تاوانبار نییه‌، نه‌وشیروان مسته‌فاش تاوانبار نییه‌، ته‌نیا ئه‌وه‌ نه‌بێت دیارده‌یه‌ك له‌سه‌ر ده‌ستی خۆی هاتۆته‌وه‌ ناو بواری كاری سیاسییه‌وه‌ و ره‌نگه‌ هه‌ر له‌سه‌ر ده‌ستی خۆیشی دوا بزمار بدرێت له‌ تابووته‌كه‌ی. ئه‌وه‌نده‌ی من تێگه‌یشتووم نه‌وشیروان مسته‌فا چیتر كاری به‌ ئۆپۆزیسیۆن نه‌ماوه‌، به‌ڵام چۆن لێی ده‌رده‌چێ چاوه‌ڕێی زیره‌كی و توانا سیاسییه‌كه‌ی ده‌كه‌ین له‌مه‌دا.


ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

  1. زانا تۆفیق به‌گ: گۆڕان بزووتنه‌وه‌یه‌كی كاڵ و كرچ و شڵه‌ژاوه‌ ...دیمانه‌: ستیڤان شه‌مزینی
  2. بزووتنه‌وه‌ی گۆڕان بووه‌ به‌ حزبێكی ئیسلامی .. راپۆرت: ستیڤان شه‌مزینی
  3. یه‌كگرتوو هه‌موو بژارده‌كان به‌كراوه‌یی ده‌هێڵێته‌وه‌
  4. دانوستانه‌كانی پێكهێنانی كابینه‌ی هه‌شته‌م ئاڵۆز و سه‌خت ده‌بن ... راپۆرت: ستیڤان شه‌مزینی- سامان تاهیری

Page 1 of 7

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
© kurdistan Net 2026

میوانی سەرخەت

We have 379 guests and no members online

  • گەڕان
  • العربیة
  • گۆشه‌کان
    • ڕاپۆرت
    • به‌دواداچوون
    • ئه‌ده‌ب و هونده‌ر
    • دیمانـــــــــه‌
    • پارت و ڕێکخراوه‌کان
    • هه‌واڵ
    • کاریکاتێر
    • کامپین
    • پرسه‌کان
    • هه‌مه‌ڕه‌نگ
    • بابه‌تی به‌رجه‌سته‌کراو
    • هۆنراوە
    • تەواوی بابەتەکانی ٢٠١٣
  • په‌یوه‌ندی
  • نووسه‌ره‌ ناسراوه‌کان
    • نووسه‌ره‌ ناسراوه‌کان
    • نووسه‌ری دیکه‌
  • ژنە نووسەرەکان
  • ماڵەوە