لهجیاتی ڕۆیشتن بهرهو جهلی و پهڕینهوه لهڕاستی کاموسهک ئهوجا ههرکشان بهرهو کونهفلوسه لهوێشهوه ههورازی چیای ههورێ، لهودیویش شۆڕبوونهوه ناو چیوهی ههروا جارهکی دی پهڕینهوه لهجادهی دۆڵی بالیسان بهدیواره چیای دهرهشیر ههڵگهڕان لۆ مهلهکان یان ڕووهو دۆڵی ساوهسێوهکان ئهوجا غلۆربوونهوه لۆ دۆڵهڕهقهی سهرڕاش مهترسی شهڕی ناوخۆ ! شههید کهیفی ڕووی لهمۆفهق حهوێز کرد: وهره با پارتیزانی قدبڕی کهین !
چۆن پارتیزانێک ؟
دهوری سهعات 10 ی سهرلهبهیانی لهگوندی گرتکی حهمهدهمین سلامی ههردوو پێشمهرگه بهسهرجادهی هیزۆپ ـ هیران لهنێوان مۆڵگه سهربازیهکانی ئهوسای ڕژێمی بهعسی پهڕینهوه چجای کاروانی جاش و هێڵی کۆپتهرهکانی لهکهرکوکهوه ڕوو لهچوارقوڕنه لهم بێشکهساته بهرهو ڕێڕهوی کهرکی کۆدهرێ ی چیای شێخ زهرد لهسهرووی گوندهکانی قاقا و گردگۆران تیژتێپهڕبوون . قرچهی نیوهڕۆیه لای ڕاست گوندی کانی توان لای چهپیش بهرهو گوندی سکتان دهڕوا . دهشتهکه پڕ ماڵهههواری سهر کشتوکاڵه، مهرۆ و جێخهرمان زهرد دهچۆووه لهبهر کوڕه کوڕهی دروێنهی سهپان و کێشهکێشی تێلهکێشان ههرلاپاڵه با تهوژمی گۆرانیانی دههینا . بێستانه دێمی لاپهڕگهی تهپۆلکهکانی نهخشاندبوو، تولی بێستانه ئاویهکانیش شینایی دهروری ئاوبارهی توتن بهباڵای بنکه گوڵه عاشقهکهی ڕۆژ تهنرابوون . سهرکانیهکه فێنکه جارجاره قیڕهی بۆقان دههات : نیوڕب نیوڕب، ئهوی دی دهیقۆستهوه : وهی شیڕ وهی شیڕ . دوای دهموچاو شۆرینێک کابرای سهرتاتی کانیهکه سڵاوی نوێژی دایهوه بهتی چاوێک لێ ی ڕوانین زهردهخهنهیهکی کرد وهک بڵێ : ها دهزانم پێشمهرگهن بهس قهیناکه بهخێرهاتنی کردن ! گوندهکانی زگزگه، کوردستان، ترشاوه دهشتی کانی مارانیان ئاوهدان کردبۆوه . ههردووکیان بهناو کێڵگه و ئاوهڕۆگهی جۆگهکاندا عهمبازیان داویشت شێ و ههراوی گهرمی پاشنیوهڕۆکه کاتژمێری دوو سێ ی دهخولاندهوه لهبن کهپرێکی سهرشینایی توشی عهوڵای عاسی بوون . بهدهم ماندی نهبوونێکی ساردهوه گۆتی: وهرن دانیشن چایهک بخۆنهوه ؟ نهلهوی دهنگ و نهلهوان دهنگ بهدهم چاخواردنهوهکه وازی لێهینان ! لهچار و پێنجی ئێواره جادهی چوارقوڕنه ـ سهروچاوهیان بڕی بهلای گوندی چۆلیاوهی نزیک حاجیاوه بهو دهشته بهخێرایی بهرهو گوندی ئهستریلان دهچوون لهوێشهوه ڕێک بهرهوه سهرکهپکان لێیان نا . لهجادهکه توشی جێبێکی لاندرۆڤهر و تڕاکتۆرێکی پر لهجاش بوون چونکه ئهوان غهریب و نهناسیار دیاربوون بهسهرسامیهکهوه تهماشایان دهکردن بهڵام بێ نوقه لێک تێپهڕین وهک ئاساییه جاشهکان دهستیان ههڵبڕی سڵاویان لێکردن ئهوانیش دهستیان ههڵبڕیهوه بێ گوێ پێدان و تهماشاکردنی چڕ وهڵامیان دانهوه !
مام حهوێز مۆفهقی کوڕت لهکهنگینهوه بوویته جاش ؟
پرسی عهوڵای عاسی بوو ؟ مام حهوێزیش قیسکهی تهنگ بوو تونده سروشتی ڕهقهکار وهڵامی داوه : کوڕی من نابته جاش، دهی نانهکهت بخۆ . لێ ی دوورکهوتهوه بهسهربادانهوه لهبهرخۆی بۆراندی کابراش گێ ی لێ بوو : سهگی سهگباب توخوا ئهوه قسهیه ! لهخواردنگهی نایاب لهشاری کۆیه ئهو دهمهتهقهیه ڕوویدا. عهوڵای عاسیش ههرچهندی دهکرد پاروهکهی پێ قوت نهدهرا خوا خوای بوو ڕزگاری بی ! پاش چهند ڕۆژێک لهتێپهڕینی ههردووکیان بهلایدا لهبیتوێن ههر لهسهریدابوو نهشی دهتانی لهوه بگا چۆن مۆفهق و شههید کهیفی که ناوی دووهمی نهدهزانی بهو نوێژی نیوهڕوانه لهدهشتی بیتوێن بوون ! حاک ئهوه چ غیرهتهکه ؟ لێوه جوڵهی بوو لهبهرخۆیهوه .
لهمێژوودا . .
کاتێ بهروارێک دهنوسرێ بهشوێنهکهی دهناسرێتهوه لهیادهوهری تۆماردهبێ، مێژوو خۆی بهرهوپێش چوون نی یه بهڵکو گهڕانهوهیه، کات و ساته تۆمارکراوهکانی کرمانج گۆتهنی: ناو مێژی مهری واته مێشکی مرۆڤه . لهمێژوو سهرچاوهکهی لهمێشکدایه تا دهنوسرێتهوه ئهوجا لهڕهفهی کتێبخانهکان دهبنه بهڵگهنامه، بهتێپهڕینی کات لهمێژینهی مێژوویهکهی وهردهگرێ . مانگی حهفتی 1982 گهرمهی شهڕی براکوژیه، زۆرئاستهنگ بوو، تاک و تهرا پێشمهرگه لههێزهکانیان جیادهبوونهوه . لهدهشتی کۆیهوه ههردووکیان بهرهو گهڕهکی ئیسکانی کۆیه بهڕێکهوتن شهوهکهی لهشاریان کرد لهوێ نهمانهوه چوون بهرهو حهمامۆک ماڵی بابی کهیفی لهوێ بوو حهسانهوه . بهرهبهیانیهکهی بهچیای باواجی ئاودیوبوون ڕووهو گوندی کرۆژ چوون نانی بهیانیان خوارد لهوێوه بهدۆڵی ئهسحابان چوونه گوندی گرتک . پێش بهڕێکهوتن جارهکی دی شههید کهیفی تێبینیهکانی خۆی گۆتهوه . . تهماشاکه مۆفهق گیان چهند شتهکت پێبرێم: تفهنگهکانمان سوار دهکهین بهبێ زامن کردنی با لهسهر سهڵیهبی، کهنگین ئهمن تهقهم کرد ئهوجا ئهتوش تهقه بکه، تفهنگهکانمان لوولهی لهحهوای جاشانه لهشان بی نهک پێشمهرگانه قۆنداغی لهسهرهوه . ئێستا جل و بهرگمان خاوێنه لۆیه دونێ شهوێ گۆتم خۆمان بشۆین و ڕیش بتاشین تا خاوێن دیاربین، جهمادانیش لهسهرت بهسته عهشایهری، ههوڵده قسهمهکه تهنیا سهلام بکه با ههست نهکهن بهقسهکانمان خهرکی ئهو ناوهنین و بێگانهین، تهماشای خهڵکهکه مهکه بهوردی و سهرنجهوه زیاتر ئیهمالیان که بهپۆزهوه ! ههوڵده شل و شهپهت بڕۆ بهپیاسه گورج و گۆڵ مهبه . دهی با بڕۆین .
شههید کهیفی بناسه ؟
پێشمهرگهی قاڵبۆوهی خهباتی پارتیزانی ساڵهکانی 1978 و بهدوای دابوو، کهسایهتیهکی ڕاستگۆی بهوهفا و دڵسۆزی برادهرانی، سهرناس و ماندوونهناس، ئازایهتیهکی تایبهتمهندی بێ ترس تا بڵێ ی وشت و وریا، لێزان و کارامهی دهسگهرمی زۆرزۆر بوێربوو . سهرڕای ئهوهی فهرماندهیهکی دهسوهشێن هێرشبهری دهستهی یهکهم بوو ههرگیز داوای پلهی بهرزی نهدهکرد نهیدهویست ههوڵی بۆ نهدهدا بێگومان شایستهی زۆرپێگهبوو، کهچی لهشهڕ و لێقهوماندا جێگهی پرس و ڕاو سهرکردهی شهڕگهبوو ! دهرچووی ئامادهیی کشتوکاڵی زاخۆیه، کۆمهڵێ بههرهی ههبوو لهلایهک وهرزشهوانی یاریزانی تۆپانێ ی تیپی حهمامۆک، بۆکسێن و یاری سهبهته، ههروهها مهلهوانێکی چاک و بێن درێژ لهلایهکی تر بههرهی نوسینی پهخشان وهک ههموو گهنجێکی کۆیه لهکهشی شیعر و وێژهوانی گۆشدرابوو .
گوڵهخوێنی سهروهری . .
لهشهڕی ئیسلامیهسیاسیهکانی شاری کۆیه لهدژی گهڕانهوهی دهق و یاسا چهقبهستووهکان شههیدبوو، فیشهکی دوژمن لهبهرهوڕووی گوڵی سهروهری لهنێوچهوانی نهخشاند وهک ههمیشه باوانی کورد ئازایهتی کوڕهکانیان بهچۆنیهتی ئهنگاوتنهکه پێوهردهکرد که لهپێشهوه کاتی تهقه و هێرش پێکرابێ نهک لهدواوه و بهههڵاتوویی .
کهیفیهکی بهکهیف پێشمهرگهیهکی خاکی ساده خهوسوک و بهڕاپهڕ، پارتیزانێکی جهربهزهی چاونهترسی ههڵمهتبهر، ههمیشه لهههرجێگهیهک لهگهڵ بووایه جێگای متمانه و ورهبهرزی ههمووان بوو . ئهوانهی ئێستا خوێنهری ئهم ڕامان نوسیهن و تایبهت هاوخهباتی پێشمهرگایهتی شههید کهیفی بوون تهز و تاسهیهک دهیانباتهوه چهندان یادهوهری وێنهیی خهیاڵبهندی هزریان دهبێ گهواهیدهری سهرکردهیی ئهو شێره کوڕهی کۆیه و کوردایهتین.
شههید کهیفی لهچهند گرته وێنهیهکدا. .
Dlshadtakana@yahoo. com
ئهو بابهتانهی له کوردستان نێت دا بڵاودهکرێنهوه، بیروبۆچوونی خاوهنهکانیانه، کوردستان نێت لێی بهرپرسیار نییه.