بەهرۆز جەحفەر

چاوه‌ریی چیم له‌كاك نه‌وشیروان ده‌كرد ...به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

 هه‌ر ئیواره‌.بیش بینینی به‌رنامه‌كه‌ی.زانیم ئه‌وه‌ی له‌میشكی منایه‌، كاك نه‌وشیروان به‌قسه‌كانی ناتوانیت قه‌ناعه‌تم بی بكا كه‌وانییه‌..!!.چارجی یه‌ جه‌ماعه‌ت كردیانه‌ هه‌را به‌خوا ئیمشه‌و كاك نه‌وشیروان عه‌رشی بنه‌ماله‌و ده‌سه‌لات و شتی وا ئه‌له‌رزینی؟؟.

ئه‌زیزم....وه‌ره‌ بامن و تۆ بیش هه‌رشت فیری جه‌بله‌ لیدان نه‌بین.شه‌قیك له‌هه‌موو لایه‌نه‌كان به‌ین و عه‌قل و مه‌نتق وه‌ به‌هیزیی و لاوازی بكه‌ین.به‌بیوه‌ر بۆ شته‌كان.ئیمه‌ ده‌زانین كاك نه‌وشیروان به‌عسی نه‌بووه‌..نوسه‌ریكی باشه‌..میزوو نوسیكی كه‌وره‌یه‌.خیانه‌تی كه‌وره‌ی نه‌كردووه‌..ئه‌وه‌ش ئه‌زانم كه‌ به‌ جه‌لالی سام ئاغای وتبوو" من و تۆ كۆمی كه‌نده‌لیمان شله‌قان له‌م هه‌ریمه‌."...له‌وه‌ش تیكه‌یشتووم كه‌ ئه‌كه‌ر ئۆبۆزسیۆن نه‌بوایه‌: دوور نه‌بوو ئیستا خاوه‌نی هه‌زاران رۆزنامه‌نوسی تیهه‌لدراوو ده‌یان شه‌هیدی رۆزنامه‌نووسی تر بویاین.له‌مه‌نده‌ شت بترازیت ئیتر شاهیدی هیج شتیكی ترنیم بۆ نه‌وشیراون مسته‌فاو بزوتنه‌وه‌كه‌ی.

به‌لام...ئه‌وه‌ش مان بیرنه‌جیت.كه‌ بزوتنه‌وه‌ی كۆران و جفات و كه‌وادیره‌كانیان له‌ماوه‌ی ئه‌م سالانه‌ی رابردوودا.كه‌سابه‌تیكی باشیان به‌ماف و داواكانی خه‌لكه‌وه‌ كردووه‌.جه‌ندین به‌یوه‌ندی ئاشكراو نهینیان له‌كه‌ل داموده‌زكاكانی بارتی و یه‌كیتی هه‌بووه‌..دلداریان كردووه‌ له‌كه‌ل ده‌سه‌لات...هه‌روه‌ها هه‌ر كات خه‌لك بیویستی به‌ كۆران و كاك نه‌وشیروان بوبیت له‌سه‌ر شه‌قام ئه‌وان دیار نه‌بون.و بشتكیری خۆبیشاندانیان نه‌كردووه‌.هه‌ركات كاتی نه‌بوبیت ئه‌وان ده‌هۆلیان لیداوه‌..!!.
له‌مه‌ش بیته‌ خوار..ئه‌زیزم كاك نه‌وشیروان من سه‌د له‌سه‌د كومانم له‌ بزوتنه‌وه‌ی كۆران هه‌یه‌ له‌به‌ر ئه‌م خالانه‌ی لای خواره‌.
1- ئیوه‌ جیابونه‌وه‌تان له‌یه‌كیتی ته‌كتیك بووه‌.جونكه‌ ئه‌و كاته‌ی ئیوه‌ دروست بوون خه‌لك له‌لوتكه‌ی رق و ناره‌زایی بوو.بۆئه‌وه‌ی ئه‌مه‌ نه‌ته‌قیته‌وه‌.له‌ناوبجن.بزوتنه‌وه‌ی كۆران دروست بوو بوو به‌هۆی دامركانه‌وه‌ی رق و توره‌یی به‌و شیوازه‌ی رووی دا.
2- بۆ لیدان له‌هه‌یمه‌نه‌ی كۆسره‌ت ره‌سول..كه‌ ئه‌وكات باش هه‌یمه‌نه‌ی كردبوو مه‌لبه‌نده‌كانی هه‌ولیرو كه‌ركوكی هه‌بوو.
3- بۆئه‌وه‌ی ئه‌و كادیرانه‌ی كه‌ له‌یه‌كیتی توره‌ن.نه‌جنه‌ ناو بارتیه‌وه‌.به‌لكو بجنه‌ هیلی دواوه‌ (خه‌تی خه‌لفی) یه‌كیتی و سه‌نكه‌ری دواوه‌ بته‌و بكه‌ن.كه‌ كۆرانه‌.
4- به‌ فشاری ئیران و ئیستاشی بیوه‌ بیت كۆران و یه‌كیتی وه‌ك ئاوو دۆ فشارو ده‌وری ئیرانیان به‌سه‌ره‌وه‌ دیاره‌.
برا كیان..ئیمه‌ ده‌زانین زۆربه‌ی به‌ربرسانی كۆران له‌كه‌ل یه‌كیتی زنه‌كانیان خوشكن و كوره‌كانیشیان له‌بازركانیا شه‌ریكن..!!.وه‌ قیاده‌كانتان بیكه‌وه‌ ده‌جنه‌ برسه‌و بۆنه‌ كۆمه‌لایه‌تیه‌كان و هاتووجو ده‌كه‌ن.
كاك نه‌وشیروان...ئه‌زیزم...نه‌تتوانی قه‌ناعه‌تم بی بكه‌ی..خۆتان ئه‌زانن ئیمه‌ وه‌ك بابایه‌كی به‌ئاكا ئه‌م شتانه‌ ئه‌نوسین و ئه‌مه‌ رای منه‌.خه‌لكیش وشیاره‌و ده‌زانیت.ئه‌كه‌رنا سه‌دان نمونه‌و نهینیتان لایه‌ ئه‌توانن ئیوه‌ به‌ فیكه‌یه‌ك گۆمه‌كه‌ بشله‌قینن.جاوه‌ریم نه‌ده‌كرد به‌م شیوه‌یه‌ و له‌مه‌قامیكی نزمه‌وه‌ قسه‌بكه‌یت.
 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

ته‌كیه‌ی تاڵه‌بانی....به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

له‌كوردستان، سێبه‌ری خێڵ به‌سه‌ر هه‌موو شتێكدا دیاره‌و ئه‌بینرێت.ئه‌مرۆِكه‌ ڕۆشنبیران و نوخبه‌ش زاده‌ی خێڵ و بارووتن، وه‌خته‌ بڵێم خێَڵ هه‌موو بڕوانامه‌ گه‌وره‌و هه‌موو كتێبخانه‌و ته‌نانه‌ت سه‌یرانگاكانیشی داپۆشیوه‌.هه‌قی خۆمانه‌ شانازی به‌لادێ و ته‌كیه‌و خاناقاو، زێدی باوباپیرانه‌وه‌ بكه‌ین.مێژووی كورد و ڕابه‌ره‌كانی كورد، هه‌موو سه‌رۆكی خێڵه‌كان بوون، سه‌رۆك خێڵ و تیره‌یه‌ك نماینده‌ی كوردی كردووه‌، له‌سه‌روه‌ختی عوسمانیدا، پێیان ووتووه‌: بچۆ مشورێكی میلله‌ته‌كه‌ت بخۆ..له‌به‌رئه‌وه‌ی خێڵ و هۆزێكی تر له‌كوردستان ڕێگربووه‌، هیچی نه‌كردووه‌.میرنشینه‌كان هه‌موو هه‌ر وابوون.له‌ئێستادا بنه‌ماڵه‌ی بارزانی و تاڵه‌بانی.له‌ لوتكه‌ی ده‌سه‌ڵات و بڕیاردان، هه‌ر یه‌كه‌شیان به‌رده‌وام سه‌رقاڵی به‌رفراونبونی ده‌سه‌ڵاتی بنه‌ماَڵه‌چێتی و به‌ره‌و پێشچوونی خێڵه‌كه‌ی خۆی بووه‌.ئه‌مانه‌ حاشا هه‌ڵنه‌گرن.

 له‌ ڕۆژه‌كانی سه‌ره‌تای ئازادبونی شاری كه‌ركوك، په‌یتا په‌یتا عه‌ره‌به‌كان ڕایان ده‌كرد، ده‌ترسان و ماڵه‌كانیان چۆڵكردبوو، هه‌ر عه‌ره‌بێك ده‌چوویته‌ ماڵه‌كه‌ی وێنه‌یه‌كی تاڵه‌بانی و هه‌ندێكیش هی بارزانیان هه‌ڵواسیبوو.ئه‌گه‌ر ئێمه‌ خۆمان بانگمان نه‌كردنایه‌ته‌وه‌و ڕیگرنه‌بوینایه‌، به‌ده‌گمه‌ن عه‌ره‌ب له‌كه‌ركوكدا ده‌مایه‌وه‌.فه‌رمانه‌كه‌ش هی تاڵه‌بانی بوو.هه‌موو ئه‌وانه‌ی له‌پرۆسه‌ی ئازادیدا به‌شداریان كردووه‌، ئه‌م هه‌قیقه‌ته‌ ده‌زانن.هه‌ر به‌رپرسێك و چه‌ند ماڵێكی عه‌ره‌بی له‌خۆی گرتبوو (به‌مه‌به‌ستی جیاواز!!!!) .هه‌ر دامه‌زراوه‌یه‌كی حكومی له‌لایه‌ن پێشمه‌رگه‌یه‌كی دێرین و كه‌سایه‌تیه‌كه‌وه‌، فه‌رهوود ئه‌كرا.

تاڵه‌بانیش، له‌سه‌ره‌تایترین كاری دا، به‌سه‌ركردنه‌وه‌ی خزم و كه‌سه‌كانی كرده‌ ئامانج و ئینجا چۆیه‌ ته‌كیه‌ی تاڵه‌بانی.له‌ساڵی (2004) به‌فه‌رمی و (به‌حیسابی مه‌فتوح) چه‌ندین ملیار دیناری بۆ ته‌كیه‌ی تاڵه‌بانی سه‌رف كرد، تا نۆژه‌ن و گه‌وره‌ بكرێته‌وه‌.ئه‌م ته‌كیه‌یه‌ ده‌كه‌وێته‌ گه‌ڕه‌كی ئیسكان و ناوقه‌برسانی (شێخ محێدین) .به‌ئێستاو مێژووشه‌وه‌ ئه‌م گه‌ره‌كانه‌ هه‌موو كوردنشین بونه‌.ئه‌گه‌ر هه‌ر دادگایه‌كی نێۆده‌وڵه‌تی یاخود هه‌ر ڕیساو یاسایه‌كی كۆمه‌ڵایه‌تی و ئاینی بێت، ته‌نها ئه‌م گۆڕستانه‌ گه‌وره‌یه‌ بكات به‌ شاهید.ئه‌وا زۆربه‌ی مردوه‌كانی ئه‌م گۆڕاستانه‌ كوردن و به‌ناهه‌ق شه‌هیدكراون، یان له‌داخی ڕۆڵه‌كانیان تووشی خه‌م و بوون و مردوون.

ئه‌وه‌ی زۆر جێگای داخه‌و، مه‌به‌ستی ئه‌م نوسینه‌یه‌، ئه‌م ته‌كیه‌ی تاڵه‌بانییه‌یه‌.له‌ناو زیندووستان و گۆڕستانی كوردا، به‌فه‌رمانی تاڵه‌بانی نۆژه‌ن كراوه‌ته‌وه‌ و ئێستاش له‌ژێر چاودێری ئه‌وان و موكه‌ره‌م تاڵه‌بانیدایه‌.كه‌چی هه‌موو وتاره‌كانی به‌زمانی عه‌ره‌بیه‌و یه‌ك ووشه‌ش به‌كوردی ناێژێت.!!!؟.

له‌وه‌ته‌ی هه‌یه‌، له‌م ته‌كیه‌یه‌ وتاره‌كانی هه‌ینی به‌كوردی پێشكه‌ش ده‌كات.هه‌موو خزمه‌تكاره‌كانی له‌سه‌ر میلاكی حكومه‌ت دامه‌زرێنراون، كوردنین و توركمانن..!!.مه‌لاو به‌ڕێوه‌به‌ری ئه‌م ته‌كیه‌یه‌ "شێخ یوسف" كوردو دۆستی ماڵ و بنه‌ماڵه‌ی تاڵه‌بانییه‌..!!.ته‌نانه‌ت ئه‌و گۆڕانه‌ی له‌ناو ئه‌م ته‌كیه‌یه‌دان زۆربه‌یان پیاوچاكی كوردن.

سڵاو...له‌ئه‌رپه‌...ئه‌رپه‌ پیاوێكی به‌هێز وچوارشانه‌ی كه‌ڵه‌گه‌تی كورد بوو، زۆرانبازو ده‌نگخۆش بوو.كه‌م كه‌س ده‌یانتوانی ڕابه‌نی بكه‌ن.ئه‌رپه‌ پێشمه‌رگه‌ی پارتی بوو له‌كه‌ركوك، له‌سه‌ره‌تای هه‌شتاكانی سه‌ده‌ی ڕابردوو، كه‌پارتی ئاگاداری كرده‌وه‌ ئه‌وان له‌كه‌ركوك نامێنن.بۆیه‌ ده‌بێت ئه‌ویش چۆڵی بكات..ئه‌رپه‌ ئه‌م فه‌رمانه‌ی جێبه‌جێ نه‌كرد..به‌تاقی ته‌نها له‌كه‌ركوكدا بۆماوه‌یه‌كی درێژ شه‌ڕی هه‌موو به‌عس و ده‌زگا ئه‌منیه‌كانی ده‌كرد، تاوه‌كو ڕۆژێك له‌ناو بازاڕی شۆریجه‌ برینداری ئه‌كه‌ن، شه‌ش ئه‌فسه‌ری به‌عسیش خۆیان ئه‌ده‌ن به‌سه‌ریدا.هێشتا به‌كوردی هاوار ده‌كات، به‌برینداری ئه‌و جه‌سته‌ قورسه‌ی له‌دارئه‌ده‌ن، هێشتا پێلاوه‌كانی ئه‌رپه‌ له‌سه‌ری هه‌موو عه‌ره‌به‌ به‌عسیه‌كانی ئه‌وشاره‌ به‌رزتره‌.ئه‌وانه‌ی ئێستا له‌وشاره‌ له‌وه‌زیفه‌دان كۆنه‌ به‌عسین و به‌پشتگیریی یه‌كێتی و پارتی هێنراونه‌ته‌وه‌ سه‌ركار.

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

قۆناغێكی تری یه‌كێتی و پارتی...به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

له‌قورئانی پیرۆز و له‌سوره‌تی (رحمان) دا، ئاماژه‌یه‌كی گرنگ هه‌یه‌و ده‌فه‌رموێت: (مرج البحرین یلتقیان، بینهما برزخ لایبغیان) .باس له‌یه‌كگرتنی دوو ئاوی شیرین و شۆر ده‌كات، كاتێك تۆ سه‌یری ده‌كه‌یت واده‌زانیت تێكه‌ڵبون و یه‌ك شتن و به‌ناو یه‌كدا ده‌ڕۆن، به‌ڵام له‌ڕاستیدا دووشتی جیاوازن، هاتنی ووشه‌ی (به‌رزه‌خ) وه‌كو پردێك یان ته‌پۆڵكه‌یه‌كی جیاكه‌ره‌وه‌ زۆرجار ته‌فسیر ده‌كرێت له‌نێوانیاندا.یه‌كێتی و پارتیش، دووهێزن، له‌ناوه‌ڕاستی شه‌سته‌كانی سه‌ده‌ی بیسته‌وه‌ دوو به‌رده‌یان یه‌كی نه‌گرتووه‌، ئه‌و به‌رزه‌خه‌ی له‌سه‌ره‌تاكانی ئیشنشقاقه‌وه‌ كه‌وته‌ نێوان ئه‌م دووهێزه‌وه‌ تا ده‌گاته‌ شه‌ڕی ناوخۆ، له‌وێشه‌وه‌ تا گه‌یشته‌ په‌نا بردن بۆ هێزو پشتگیری وه‌رگرتن له‌دوژمنانی كوردو بێگانه‌، هه‌تا پرۆسه‌ی ئازادیش ئه‌م به‌رزه‌خه‌ له‌ مه‌بده‌ئیه‌تێكی خاڵی له‌مه‌نتق دروستكرابوو، دیواری كوردایه‌تی پتر پته‌وكرابوو به‌ جۆش و خرۆش و قوربانی دان، به‌ڵام له‌ئێستا ئه‌م هێزه‌ كوردیانه‌ خاڵین له‌هزرو لۆژیك، ته‌واو خاڵی بونه‌ته‌وه‌ له‌ پره‌نسیپ و به‌ها باڵاكانی كوردایه‌تی، ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ مادده‌یه‌كی ڕووته‌، شه‌ڕكردنه‌ له‌پێناو كانه‌ نه‌وت و غازییه‌كانی كوردستان، له‌پێناو به‌هه‌ده‌ردانی سامانی وڵات و هیچی تر.

ئایا ئێستا یه‌كێتی و پارتی جیاوازن یان ناكۆكن..؟؟.له‌ئێستادا هیچ جیاوازییه‌ك له‌نێوان یه‌كێتی و پارتی دا نییه‌، ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ ناكۆكیه‌، ڕێك نه‌كه‌وتنه‌ له‌سه‌ر داهات و پاره‌، ئه‌ویان زۆر ده‌بات و ئه‌میان شتێك كه‌متر.مه‌گه‌ر جێگری سه‌رۆكی حكومه‌ت ئه‌ندامی مه‌كته‌بی سیاسی یه‌كێتی نییه‌و ده‌ڵێت: سه‌د له‌سه‌د ئاگاداری گرێبه‌سته‌ نه‌وتیه‌كانم و ده‌سه‌ڵاتی ته‌واویشم هه‌یه‌و پێداوم...وه‌ك ئه‌وه‌ی شتی وای به‌خۆیه‌وه‌ نه‌دیبێت تائێستا بۆیه‌ به‌شانازییه‌وه‌ باسی ئه‌كات.كه‌وابێت یه‌كێتی و پارتی جیاواز نین، ناكۆكن، یانی ئێوه‌ پێتان وایه‌: یه‌كێتی داوا ده‌كات مادده‌ی سه‌دو چل جێبه‌جێ بكرێت و پارتی ئه‌ڵێت كاتی نییه‌..!!؟.یان پارتی خه‌ریكی بونیادنانه‌وه‌ی ژێرخان و سه‌رخانی ئابوریی و دروستكردنی تاكی كوردییه‌، یه‌كێتیش كار بۆتێكدانی ده‌كات..؟.نه‌خێر.بۆیه‌ ده‌بێت ئێمه‌ یه‌كێتی و پارتی وه‌ك دوو شتی جیاواز نه‌بینین، ته‌نانه‌ت له‌ په‌یڕه‌وو پرۆگرامیشدا جیاواز نین، چونكه‌ كه‌سیان نه‌ك په‌پڕه‌وو پرۆگرام به‌ڵكو پراكتیزه‌و به‌رگریی له‌خودی ناوی حزبه‌كانیان ناكه‌ن، ڕه‌نگه‌ بۆخۆیان جیاواز بن له‌ڕووی ناوچه‌گه‌رێتی و سۆرانی و بادینی و مێژوو په‌یوه‌ندییه‌گشتیه‌كانه‌وه‌.له‌پاڵ هه‌موو یانه‌وه‌ گشت قۆناغه‌كانیان یان به‌شه‌ڕ و كوردكوژی و، وێرانكردنی ژێرخانی هه‌رێم و ئابورییه‌كه‌ی بووه‌، یان به‌ده‌ست تێكه‌ڵكردن بووه‌ له‌گه‌ڵ وڵاتانی دراوسێ.قۆناغ به‌قۆناغ هاتوون تاگه‌شتوون به‌ئێستا.

ئێستا یه‌كێتی: بڕیاری داوه‌ به‌لیستی جیا به‌شداری هه‌ڵبژاردنه‌كان بكات، هه‌رچه‌نده‌ بڕیاری یه‌كێتی له‌ شیكاری سیاسی دا زۆر جێگه‌ی قسه‌له‌سه‌ركردن نییه‌، چونكه‌ ئه‌وان ناوه‌ندی ده‌ركردنی بڕیاریان نییه‌، ئه‌مڕۆ قسه‌یه‌كه‌و به‌یانی پێچه‌وانه‌كه‌ی.هه‌رچۆنێك بێت مه‌سه‌له‌ی ژێر زه‌مینه‌ پاره‌كه‌ شه‌قامی وروژاند، ژێر زه‌مینه‌كان فیفتی به‌فیفتی هه‌ن، كه‌سیان لێی به‌ده‌رو به‌ری نییه‌.به‌ڵام ئه‌وه‌ی ئه‌م قۆناغه‌ تازه‌یه‌ی نێوان یه‌كێتی و پارتی دیاری ئه‌كات، یه‌كه‌م:كاتی هه‌ڵبژاردنه‌كانه‌، دووه‌م: گرنگی قۆناغه‌ تازه‌كه‌یه‌ بۆ خه‌ڵكی كوردستان، بۆیه‌كێتی گرنگیه‌كه‌ی ته‌نها له‌وه‌دایه‌ كه‌ توانیویه‌تی بڕیارێكی بوێرانه‌ بدات.بۆ خه‌ڵك و شه‌قام گرنگیه‌كه‌ی زۆر گه‌وره‌یه‌ به‌هه‌موو چین و ئاسته‌كانه‌وه‌، به‌هه‌موو پیشه‌و پیشه‌وه‌ره‌كانه‌وه‌.

ئه‌م قۆناغه‌ی ئێستا، به‌هه‌موو پێوه‌ره‌كان ده‌توانین، ناوی بنه‌ین قۆناغی گه‌مارۆدان و پایزی پارتی.قۆناغێك كه‌ توركیا په‌كه‌كه‌و ئیمراڵی كردۆته‌ موخاته‌بی كوردو، ئێران و مالكی و یه‌كێتی و شه‌قام و میدیا ڕووی تیره‌كانیان پارتیه‌.

پارتی: له‌ڕۆژگاری ئه‌مڕۆیدا، بێمنه‌ته‌ له‌ خه‌ڵكی كوردستان، بێ منه‌ته‌ له‌ ڕۆشنبیرو ته‌له‌فزیۆن و گشت شتێك، ته‌نانه‌ت بێباكه‌ و ده‌ستی له‌زۆربه‌ی سه‌ركردایه‌تیه‌كه‌ی خۆشی به‌رداوه‌، ئه‌وه‌ی پارتی ده‌ستی پێوه‌ گرتووه‌ و ئیشی له‌سه‌ر ئه‌كات، سێ شته‌، یه‌كه‌م: په‌یوه‌ندییه‌ دیبلۆماسی و ئیقلیمیه‌كان، دووه‌م: نه‌وت و سامانی كوردستان، سێهه‌م: ته‌زویر (به‌ڕێگای جیاواز) .له‌به‌رامبه‌ردا یه‌ك دونیا جه‌بهه‌و جه‌بهۆچكه‌ له‌به‌رامبه‌ر پارتیدا هه‌ن، وه‌كو هه‌موو ئه‌و میدیایانه‌ی كه‌پارتی نین، هه‌موو ئۆپۆزسیۆن و یه‌كێتی و ئێران، به‌شێك له‌و سیاسی و هاوڕێنانه‌ی تاڵه‌بانی كه‌پێش جه‌ڵده‌كه‌ی سه‌ردانیان كردووه‌و لای بوون، ده‌گێڕنه‌وه‌ كه‌ تاڵه‌بانی به‌ته‌واوی گه‌شتبووه‌ ئه‌و قه‌ناعه‌ته‌ی پارتی بوارێكی بۆكه‌س نه‌هێشتۆته‌وه‌.

یه‌كێتی، تائێستا ئه‌جێنده‌و به‌رنامه‌یه‌كی قسه‌ لێكراوی نییه‌، ئه‌گه‌ر شه‌قام بێت، ئه‌وا ده‌بێت خۆی له‌و پرسیاره‌ لابدات، چونكه‌ شه‌قامی كوردی به‌كادره‌كانی خۆشیه‌وه‌ له‌یه‌كێتی توڕه‌ن و ژیر نابنه‌وه‌، ئه‌م توڕه‌ییه‌ هی ئه‌مڕۆكه‌یان نییه‌، هه‌رله‌شوێن پێهه‌ڵگرتنی پارتیه‌وه‌ بیگره‌، تا بریندارو شه‌هیده‌كانی (17) ی شوبات، له‌سه‌ر یه‌كێتی ماڵه‌.له‌كه‌ركوك دووهێنده‌یه‌و به‌مدواییه‌ش به‌ئاشكرا بینیمان یه‌كێتی پشتگیری هه‌ندێك تیرۆریستی كرد، له‌مه‌ڕ كوشتنی كه‌سایه‌تی كورد له‌شاره‌كه‌دا..!!.خه‌ڵكی كه‌ركوك باش ئه‌مه‌ ده‌زانن.!.خۆئه‌گه‌ر پشتی به‌پاره‌و داهات به‌ستووه‌، باشتره‌ دیراساتی له‌سه‌ر نه‌كه‌ن، چونكه‌ پاره‌كه‌ موڵكی یه‌كێتی یان گشت یه‌كێتی نییه‌، به‌ڵكو هه‌ر ژێرزه‌مینه‌و هی یه‌كێكیانه‌.هه‌ریه‌كه‌و بۆخزمه‌تی خۆی و ئاینده‌ی بنه‌ماڵه‌و خانه‌واده‌كه‌ی به‌كاری ده‌هێنێت.

بۆیه‌، قۆناغی نوێی نێوان یه‌كێتی و پارتی، ئه‌گه‌ر تووڕه‌یی شه‌قامی به‌دوادا نه‌یات، یان هه‌ریه‌كه‌یان له‌دژی ئه‌وه‌ی تریان خه‌ڵك بخاته‌ سه‌ر شه‌قام، ئه‌وا لانی كه‌م ئه‌وه‌ی به‌دوادا دێت ده‌بێت ده‌ستی خه‌ڵك و ڕۆشنبیران ماچ بكه‌ن.

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

سێ پێشنیار بۆ پارێزگاری كه‌ركوك...به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

ماوه‌یه‌كی كه‌م نییه‌، ئێمه‌ومانان قسه‌ له‌سه‌ر كه‌ركوك و ناوچه‌ كوردستانیه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی هه‌رێم ئه‌كه‌ین، بۆیه‌ هه‌ر قسه‌یه‌ك بكه‌ین ڕه‌نگه‌ دووباره‌ بێت.ئه‌وه‌ نه‌بێت كه‌بڵێین: له‌سه‌ره‌تای پرۆسه‌ی ئازادیی عێراق (2003) ه‌وه‌.سه‌ركردایه‌تی سیاسی كورد بێ قه‌یدو شه‌رت نمونه‌یه‌كی سیاسی و ئیداریی خراپی هه‌م له‌به‌غداو، هه‌میش له‌ناو كه‌ركوك و ناوچه‌كانی تر نیشان دا.

له‌ئێستادا، كه‌ركوك خزمه‌تگوزارییه‌كی پێش چاوی به‌خۆیه‌وه‌ بینیووه‌، ئه‌توانم بڵێم له‌مێژوودا نه‌ پارێزگاری وای هه‌بوه‌و نه‌ خزمه‌تگوزاریی واشی بۆ كراوه‌.خه‌ڵكی كه‌ركوكیش له‌ڕووی باری پێشكه‌وتنی شاره‌كه‌یان و بونی حاكمێكی تاڕاده‌یه‌ك باشی بێلایه‌ن، زۆر خۆشحاڵن.سایكۆلۆژیاو باری كۆمه‌ڵایه‌تی خه‌ڵكی ئه‌م شاره‌ به‌درێژایی حوكمی به‌عس بارێكی ته‌واو خراپ و ناجێگیر بووه‌، كۆمه‌ڵگه‌ی كه‌ركوك به‌ئێستاشه‌وه‌ ته‌واو كۆمه‌ڵگه‌یه‌كی داخراون، بۆیه‌ هه‌رپێش كه‌وتن و گۆڕانێكی بچوكیش ببینن به‌لایانه‌وه‌ زۆر جێی قسه‌یه‌و، هه‌موو شه‌وێك مه‌جلیسه‌كه‌یانی پێ خۆش ئه‌كه‌ن، مرۆڤی به‌ئینساف باش هه‌ست ده‌كات، له‌وه‌ته‌ی (د: نه‌جمه‌دین كه‌ریم) پۆستی پارێزگاری كه‌ركوكی وه‌رگرتووه‌، ئیتر به‌ڕێژه‌یه‌كی باش هه‌ست به‌وه‌ ده‌كرێت كه‌ یه‌كێك هه‌یه‌و گڵۆپی سه‌وزی له‌مه‌ركه‌زی بڕیاره‌وه‌ بۆ هه‌ڵكراوه‌و، كه‌سێكه‌ له‌ قوڵایی سه‌رمایه‌داریی و بیری لیبراڵخوزایه‌وه‌ هه‌ڵقوڵاوه‌، بۆیه‌ هه‌ست ده‌كه‌ن پارێزگارێك هاتووه‌و گوێ بۆ ئه‌ندام ناوچه‌ یان كۆمیته‌یه‌كی گه‌ڕه‌كێك شل ناكا، تا كارێكی لاكوتی پێ ئه‌نجام بدات.له‌كۆنیشه‌وه‌ ئیمامی ئیبن ته‌یمیه‌ فه‌رموویه‌تی " شه‌ست ساڵ شارێك حاكمێكی زاڵم، حوكمی بكا، باشتره‌ له‌وه‌ی شه‌وێك شار بێ حاكم بێت.بۆیه‌ من لای خواره‌وه‌، ته‌نها سێ پێشنیارم هه‌یه‌ بۆ پارێزگاو پارێزگاری شاره‌كه‌، نه‌ك سه‌ركردایه‌تی سیاسی كوردو حكومه‌تی هه‌رێم:

یه‌كه‌م: له‌ڕووی ئاسایش و دڵنیاییه‌وه‌، ده‌زانین ئه‌گه‌ر ئاسایش و ئارامی نه‌بوو، پێش كه‌وتن و خۆشگوزه‌رانی به‌دی نایه‌ت، له‌ژێر سایه‌ی ئه‌و بارودۆخه‌ شڵه‌قاوه‌ی كه‌ له‌ڕابردوودا له‌كه‌ركوك ڕوویان داوه‌، ماوه‌یه‌كه‌ زۆربه‌ی گه‌ڕه‌كه‌ كوردییه‌كانی شاره‌كه‌، له‌ ده‌رگای ماڵه‌كه‌یان ده‌نوسن (دارالبیع) یان (ئه‌م خانووه‌ بۆ فرۆشتن) .ئه‌مه‌ ئه‌وه‌ ده‌گه‌یه‌نێت، كه‌ سه‌ره‌تایه‌ك بۆ كۆچی كوردانی كه‌ركوك ده‌ستی پێكردووه‌، وه‌ك له‌ جه‌له‌ولاو سه‌عدیه‌ بینیمان چۆن چۆڵیان كرد، جگه‌له‌مه‌ش له‌زۆر كاری قێزه‌وندا ده‌رهه‌ق به‌كه‌سایه‌تی و مه‌لاو ڕۆشنبیران ئه‌نجامدراوه‌، هه‌ر ترسێك په‌یدابووه‌، به‌تایبه‌ت له‌هه‌ندێ ده‌زگای ئه‌منی كوردی.بۆیه‌ من پێشنیار ده‌كه‌م كه‌: له‌ڕووی كاری موخابه‌راتی و هه‌واڵگرییه‌وه‌، ژوورێكی زۆر به‌هێزو هاوبه‌ش دروست بكه‌ن.كه‌ تائێستا به‌به‌ڵگه‌وه‌ نیمانه‌.له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ئاسایشی یه‌كیتی و پارتی جیایه‌، پاراستن و زانیاریشیان هه‌رجیایه‌، پۆلیسی كه‌ركوك و قه‌زاو ناحیه‌و چه‌ند لیوایه‌كیش هێشتا ناتوانن ئاسایشی شاره‌كه‌ بپارێزن..؟.بۆنمونه‌:له‌م ماوه‌یه‌ هه‌واڵی په‌لاماردانی (سوق عێری) واته‌: بازاڕی زه‌ره‌نگه‌ره‌كان له‌ هه‌واڵگریی به‌غداوه‌ به‌نهێنی هاتۆته‌ پۆلیسی كه‌ركوك و پێیان وتراوه‌، ناچار له‌گه‌ڵ بانگی عه‌سردا ده‌ڕابه‌كانیان پێوه‌ ئه‌ده‌ن.

دووه‌م: له‌ڕووی سوته‌مه‌نیه‌وه‌..هه‌موو كات كه‌ ده‌بینم له‌به‌نزینخانه‌كانی ئیسكان وشۆریجه‌و عه‌ره‌فه‌و ڕه‌حیماوا...سه‌دان و بگره‌ زۆرجار ده‌چێته‌ هه‌زار ئۆتۆمبیل له‌ سه‌ره‌ی به‌نزیندا وه‌ستاون...له‌كوێ...؟ له‌كه‌ركوك، تاوێك باش ناوچه‌وانم عه‌ره‌قی زه‌ردو سوور ئه‌كات، ئه‌و كه‌ركوكه‌ی كه‌ نه‌وته‌كه‌ی له‌ساڵی (1970) دا (70%) ی بودجه‌ی عێراقی دابین ده‌كرد، واته‌ له‌سه‌د به‌رمیل نه‌وتی عێراق حه‌فتای هی كه‌ركوك بووه‌، له‌م كه‌ركوكه‌ی كه‌ ڕۆژانه‌ زیاتر له‌ (500000) هه‌زار به‌رمیل نه‌وتی لێ ده‌چێته‌ ده‌ره‌وه‌، خه‌ڵك هه‌یه‌ دوو شه‌وو دوو رۆژ بۆ (40) لیتر به‌نزین له‌سه‌یاره‌كه‌یدا ئه‌خه‌وێت..!!.

بۆیه‌ دیسان پێشنیار ئه‌كه‌م كه‌: به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ك ده‌بێت، هه‌وڵی دانانی پاڵێوگه‌ (مه‌سفا) یه‌ك له‌شاره‌كه‌دا بده‌ن، ته‌نها له‌هه‌رێمی كوردستان (60) پاڵێوگه‌ی ناقانونی هه‌یه‌، كه‌هه‌ریه‌كه‌ی هی یه‌كێكه‌، جگه‌ له‌سێ دانه‌ی یاسایی، وا داهاته‌كه‌شی دیار نییه‌، ئه‌ی بۆ كه‌ركوك مه‌سفایه‌كی نه‌بێت..؟.كه‌ركوك وه‌ك ئه‌و مریشكه‌ وایه‌ كه‌ هێڵكه‌ی ئاڵتونی ده‌كات، ئه‌م هێڵكه‌یه‌ به‌دینارێك ده‌ده‌ینه‌ ئێران و توركیاو جیهان، دوایی بۆمان پاك ده‌كه‌ن و بۆمان ده‌نێرنه‌وه‌، به‌ (100) دینار پێمانه‌ فرۆشنه‌وه‌، ئه‌مه‌یه‌ یاسای قۆرخكردن و ئیستعمار..!!.ئه‌ی بۆچی خۆمان پاڵیۆگه‌یه‌ك دروست نه‌كه‌ین و له‌شاره‌كه‌دا هێڵكه‌كه‌ پاك نه‌كه‌ین.له‌كاتێكدا بێجگه‌ له‌بودجه‌ی په‌ره‌پێدانی هه‌رێمه‌كان و بودجه‌ی ساڵانه‌ی عێراق كه‌به‌ر كه‌ركوك ئه‌كه‌وێت، ته‌نها له‌پاره‌ی پترۆددۆلار، ڕۆژانه‌ كه‌ركوك بۆ ئیداره‌ی شاره‌كه‌ (750000) حه‌وت سه‌دو په‌نجا هه‌زار دۆلاری هه‌یه‌، ئه‌م پاره‌ خه‌یاڵیانه‌ ئه‌گه‌ر بۆمه‌سفایه‌ك نه‌بێت، ئه‌ی بۆچی باشه‌.؟.جگه‌ له‌وه‌ی یه‌كێتی و پارتی و ئیداره‌ی ئه‌مریكاش به‌ده‌می خۆیان بێت هه‌موو یارمه‌تیه‌كی شاره‌كه‌یان كردووه‌.

سێهه‌م: له‌ڕووی ته‌ندروستیه‌وه‌:به‌هۆی كه‌مته‌رخه‌می پزیشكه‌وه‌، یه‌قینم هه‌یه‌ ڕۆژانه‌ له‌وشاره‌ نه‌خۆش و مرۆڤ ئه‌مرێت، بۆیه‌ من پێشنیار ئه‌كه‌م: چه‌ند نه‌خۆشخانه‌یه‌كی تر به‌په‌له‌ بكرێنه‌وه‌، له‌كه‌ركوك به‌شێوه‌یه‌كی گشتی هه‌ر ئه‌و دوو نه‌خۆشخانه‌یه‌ هه‌یه‌ كه‌ كاتی خۆی به‌عس دروستی كردووه‌و، یه‌كێكیان ناوی نه‌خۆشخانه‌ی سه‌دام بوو، كردتان به‌ ئازادی، ئه‌ویتریش ناوی "جمهوری" بوو، كردتان به‌ كۆماری، ئیتر شتی تر نه‌كراوه‌ جگه‌له‌وه‌ی شۆراو، كه‌ دژایه‌تیه‌كی زۆر ده‌كرێت و ده‌یانه‌وێ بیخه‌نه‌ ده‌ست به‌غداوه‌ تا وه‌ك ئه‌مانی تر وێران بێت.سبه‌ی ئه‌گه‌ر ئه‌مانه‌ نۆژه‌ن كرانه‌وه‌ كه‌ئێستا به‌س له‌نه‌خۆشخانه‌ ناچن، ئه‌ی نه‌خۆش و بریندارو كوژراو ده‌به‌نه‌ كوی..؟.

دكتۆره‌كانی ئه‌م شاره‌ ڕۆژانه‌ هه‌یانه‌ له‌ عیاده‌كه‌ی (120) نه‌خۆش ئه‌بینێت..!!.جگه‌له‌وه‌ی ئه‌م بواره‌ له‌كه‌ركوكدا كه‌مترین چاودێریی له‌سه‌ره‌، له‌ كاتژمێر (12) ی شه‌و به‌دواوه‌ خه‌فه‌ره‌كانی نه‌خۆشخانه‌ی ئازادیی ده‌خه‌ون..!!.ته‌رم ئه‌بینیت له‌ناو هۆڵه‌كاندا.نه‌خۆش ئه‌بینیت مه‌ترسی له‌سه‌ر ژیانی هه‌یه‌و كه‌س لێی ناپرسێته‌وه‌..!!.كه‌ی باوی ئه‌وه‌ ماوه‌ له‌دونیادا خه‌ڵك به‌ساغی بچێته‌ هۆڵی مناڵبونه‌وه‌، به‌مردوویه‌تی بیده‌نه‌ ده‌ست خاوه‌نی.ئینجاش له‌كاغه‌زی گواستنه‌وه‌ی ته‌رمه‌كه‌ی و له‌به‌رامبه‌ر هۆكاری مردنه‌كه‌ی، هه‌رله‌خۆیه‌وه‌ بنوسێت:" تجلگ رئوی".شوێنیشی بۆ نه‌گرن تا دوایی به‌یان وه‌فاته‌كه‌ی بده‌نێ..!!.

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.