• واتساپ و فایبەر
  • 00964770768123
  • kurdistannet@hotmail.com Omar Faris Aziz
  • کوردستان نێت نێتی هەمووانە
Open menu
  • گەڕان
  • العربیة
  • گۆشه‌کان
    • ڕاپۆرت
    • به‌دواداچوون
    • ئه‌ده‌ب و هونده‌ر
    • دیمانـــــــــه‌
    • پارت و ڕێکخراوه‌کان
    • هه‌واڵ
    • کاریکاتێر
    • کامپین
    • پرسه‌کان
    • هه‌مه‌ڕه‌نگ
    • بابه‌تی به‌رجه‌سته‌کراو
    • هۆنراوە
    • تەواوی بابەتەکانی ٢٠١٣
  • په‌یوه‌ندی
  • نووسه‌ره‌ ناسراوه‌کان
    • نووسه‌ره‌ ناسراوه‌کان
    • نووسه‌ری دیکه‌
  • ژنە نووسەرەکان
  • ماڵەوە

بەهرۆز جەحفەر

ئایا داود ئۆغلۆ كیسنجه‌ری توركییه‌. . ؟ به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

بەهرۆز جەحفەر 10 June 2013

له‌كاتێكدا گۆڕانكارییه‌كان له‌ناوچه‌ی (ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، ئاسیای ناوه‌ڕاست، قه‌زوین) ستراتیژییه‌تێكی داینامیكی نوێی له‌توركیا ئه‌خواست. كه‌ئه‌مه‌ش پێویستی به‌ڕۆڵێكی نمونه‌یی نوێ بوو له‌بیركردنه‌وه‌دا، بۆیه‌ له‌هه‌مان كاتدا پڕۆفیسۆر (د. ئه‌حمه‌د داود ئۆغلۆ) هات و له‌نوسینه‌وه‌ی (قوڵایی ستراتیژیی) دا، ووتی: توركیا له‌ڕابردووشدا یاریزانێكی نێوده‌وڵه‌تی گه‌وره‌بووه‌، به‌ڵام به‌خۆی نه‌زانیوه‌ كه‌ خاوه‌نی: ده‌مارێكی به‌هێزه‌و، ماعیده‌یه‌كی لاوازی هه‌یه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌مه‌شدا دڵی كێشه‌ی هه‌یه‌ و ده‌ماغیشی مامناوه‌نده‌. به‌واتایه‌كی تر سوپایه‌كی به‌هێز و ئابورییه‌كی لاوازیی هه‌یه‌، به‌ڵام متمانه‌ی به‌خۆی له‌ده‌ستداوه‌، وه‌ بیركردنه‌وه‌ی ستراتیجیشی باش نه‌بوه‌.

له‌دوای ئه‌مه‌ ده‌بینین، توركیا جگه‌ له‌وه‌ی وه‌ساته‌ی جۆرجیاو ڕوسیای له‌سه‌رده‌ستی ئۆغلۆ كردووه‌، ئێستا له‌قه‌وقازو له‌ بلقان و ڕۆژهه‌ڵاتی ناوین ڕۆڵ ده‌گێڕێت. ئێستا توركیا جگه‌ له‌پێگه‌ی جیۆ-ستراتیژیی گرنگی خۆی له‌ناوچه‌كه‌داو پردی نێوان ئاسیاو ئه‌وروپایه‌، (16) یه‌مین ده‌وڵه‌تی ئابوریی جیهانه‌و (4) مین ده‌وڵه‌تی سوپاییه‌و، ڕۆكێتی پاتریۆتی كڕیوه‌و، قاعیده‌ئه‌نجه‌رلیك و بنه‌وبارگه‌ی ئه‌مریكی لێیه‌. بۆخۆشی به‌دوای په‌یڕه‌وكردنی (ستراتیژییه‌تی سه‌ره‌ سێگۆشه‌) ه‌وه‌ن. كه‌ بۆهاتنه‌ سه‌ر ده‌سه‌ڵاتی دادو گه‌شه‌پێدان له‌ ساڵی (2002) پلانیان بۆ دانابوو، ئه‌ویش پشت ده‌به‌ستێت به‌ (3) ئامانجی سه‌ره‌كی، یه‌كه‌م: ئاشتی ناوخۆیی (په‌یوه‌ندی به‌ په‌كه‌كه‌وه‌ هه‌یه‌)، دوووه‌م: شه‌رعیه‌تی ناوچه‌یی. سێهه‌م: په‌یوه‌ندی و یارمه‌تی و ته‌ماسگرتن له‌گه‌ڵ ئه‌وروپاو ئه‌مریكا.

بۆ ئێمه‌ی كوردو گه‌لانی ناوچه‌كه‌ش، له‌به‌رده‌م دوو توركیاداین، توركیایه‌كی عوسمانی، توركیایه‌كی ئیسلامی موحافیزكاری لیبراڵی دا، هه‌روه‌ك خۆمان له‌به‌رده‌م (2) ئۆغلۆدا ده‌بینین، ئۆغلۆیه‌كی ستراتیجیست، ئۆغلۆیه‌كی ئایدلۆژی، ئۆغلۆیه‌ك كه‌به‌درێژایی سه‌دان ساڵی رابردوو توركه‌كان ئیلهامیان له‌خانه‌واده‌كه‌ی ئه‌وه‌وه‌ وه‌رگرتووه‌، له‌دروستكردنی بڕیاری سیاسی و ڕه‌سمی سیاسه‌تی وڵاتدا وه‌ك ئاوو دۆ ڕۆڵ ده‌گێڕێت.

داود ئۆغلۆ، وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی توركیایه‌، هاوشێوه‌ی "هنری كیسنجه‌ری" وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی پێشوی ئه‌مریكا، كاری گرنگی كردووه‌ بۆ نێوه‌ندگیری لایه‌نه‌كانی ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌كه‌ی، به‌شێكی گرنگی سیاسه‌ت و ئه‌جێندای كاری ئه‌م دوو كه‌سایه‌تیه‌ سیاسیه‌، وه‌ساته‌تكردن بووه‌ له‌نێوان ئه‌لف و باو سین و ێاده‌كانی ده‌ره‌وه‌ی خۆیان. بۆیه‌ زۆر شتی یان لێك ده‌چێت، بۆنمونه‌:هه‌ردووكیان وانه‌ی په‌یوه‌ندییه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌كانیان خوێندووه‌و تایبه‌تمه‌ندییان له‌وبواره‌ هه‌یه‌، وه‌ هه‌ردوكیان (ئۆغلۆ و كیسنجه‌ر) له‌پێناو ئاشتی دا كاریان له‌سه‌ر دانوستانی (عه‌ره‌ب-ئیسارئیل) كردووه‌، هه‌ردوكیان وه‌زیری خارجی بونه‌، وه‌هه‌ردوكیشیان له‌په‌نجا ساڵی ته‌مه‌نیان بون به‌وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی وڵاته‌كانیان (كیسنجه‌ر له‌ 1923 له‌دایك بوه‌و له‌ 1973 بوه‌ به‌وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا، ئۆغلۆش له‌ 1959 له‌دایك بوه‌و له‌ 2009 بوه‌ به‌وه‌زیری ده‌ره‌وه‌) .

ئه‌گه‌ر به‌ووردی دیققه‌ت به‌ین، ئه‌م شتانه‌ بیانویه‌ك نابن بۆئه‌وه‌ی هه‌ردووكیان له‌یه‌ك بچن، هنری كیسنجه‌ر ڕۆڵی بنه‌ڕه‌تی له‌ململانێی عه‌ره‌ب و ئیسرائیل له‌حه‌فتاكانی سه‌ده‌ی بیست بینی، له‌سه‌ر سیاسه‌تی (هه‌نگاو. . . هه‌نگاو) ی ئه‌مریكی به‌ قازانجی ئیسرائیل له‌سه‌ر حیسابی عه‌ره‌به‌كان. به‌ڵام ئۆغلۆ له‌سه‌ر بنه‌مای نه‌گۆڕی (شارستانیه‌ت سه‌رچاوه‌ی هێزه‌ بۆده‌وڵه‌ت) نێوه‌ندگیری عه‌ره‌ب و ئیسرائیلیه‌كانی كرد. هه‌رله‌سه‌ر ئه‌م تێزه‌ش وه‌ساته‌تی نێوان (سوریا-ئیسرائیل) و (فه‌له‌ستین – ئیسرائیل) ی كرد. بۆیه‌ ده‌بینین لوتكه‌و لوببی سیاسه‌ت و بیردۆزه‌كه‌ی ئۆغلۆ ئه‌وه‌یه‌ كه‌: ئێمه‌ هێزی ڕاسته‌قینه‌و بنچینه‌یی بناسین، وه‌هێزی ئه‌مری واقیع (دیفاكتۆ) ش بناسین. ئینجا هاوسه‌نگی له‌نێوان ئه‌م دوو هێزه‌ ڕابگرین. له‌كاتێكدا كیسنجه‌ر سه‌رسامه‌ به‌ تیۆری (پێكداكێشانی شارستانیه‌ته‌كان) كه‌ ساموێڵ هۆنتگتن پێشكه‌شی كردووه‌، وه‌پاڵپشتی نه‌زه‌ریه‌ی (كۆتایی مێژوو) ه‌، كه‌ فرانسیس فۆكۆیما دای ناوه‌و لایوایه‌، لیبراڵیزم قوفڵی مێژووی داوه‌. وه‌له‌گه‌ڵ تیۆری (فه‌وزای خه‌للاق) كه‌ بوشی كوڕ په‌یڕه‌وی ده‌كا، ئه‌مه‌ش ئۆغلۆ به‌ته‌واوی له‌دژی ده‌وه‌ستێت.

كه‌واته‌، له‌ڕووكاردا كیسنجه‌رو ئه‌حمه‌د داود ئۆغلۆ له‌یه‌ك ڕه‌چه‌ڵه‌ك ده‌چن، به‌ڵام دواجار هه‌ریه‌كه‌یان له‌ژینگه‌یه‌كدا ده‌ژین و له‌گۆشه‌نیگایه‌كه‌وه‌ گۆڵ بۆ پاراستنی سه‌روه‌ری وڵاته‌كانیان تۆمار ئه‌كه‌ن. چونكه‌ هه‌ر دانوستانیك بۆ خۆی مه‌به‌ست لێی، باراستنی ئاسایشی نیشتمانی و به‌هیزكردنیه‌تی. له‌سه‌روه‌ختی هه‌ره‌سی شۆرشی ئه‌یلولدا (كیسنجه‌ر) وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا بووه‌، به‌دانوستان و ڕێككه‌وتن هه‌ره‌س به‌قه‌زیه‌ی كوردی هینراوه‌، له‌نیوان عیراق و ئێران و جه‌زائیر، هه‌روه‌ها به‌لكه‌نامه‌كان شتی تریش ده‌سه‌لمێنن، به‌لام دیاره‌ كورد نایه‌وی ئیشی له‌سه‌ر بكا. له‌م سه‌رده‌مه‌ش قۆناغی ئاشتی و پرسی چاره‌سه‌ر هه‌یه‌ له‌باكوری كوردستان، بۆخۆی ئاشتی له‌چوارچێوه‌ی سیاسه‌تدا بریتی یه‌ له‌ شه‌ڕ، به‌لام جه‌نگێكی سارد. جه‌نكیك، كه‌ده‌بیت كورد، هه‌موو بوعده‌كانی ببینیت، به‌ خۆكونجاندن له‌كه‌ل باهۆزی ناوچه‌كه‌و تیۆره‌كانی سه‌رده‌م.

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

 

هه‌موو شت سه‌رده‌مێكه‌. ... به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

بەهرۆز جەحفەر 05 June 2013

ڕه‌نگه‌ ئه‌و یاسایانه‌ی مرۆڤ دایئه‌نات، ده‌ستكاری و هه‌موارو ئه‌ملاو لایه‌كی تیا بكرێت، به‌ڵام یاساكانی سروشت ته‌واو جێگیرن، چونكه‌ شكور مرۆڤ ده‌ستی له‌ بونیدا نه‌بووه‌.

مه‌سه‌له‌ن: شووتی و شه‌كره‌ سیۆ و هه‌ڵوژه‌و قه‌یسی و هه‌نجیرو. . . هتد. سه‌رده‌مێكه‌و هه‌ر له‌وه‌رزی خۆیدا خۆشه‌و خه‌ڵكی هه‌ڵپه‌ی بۆ ئه‌كه‌ن.

سه‌رده‌مێك، له‌شه‌سته‌كانا عه‌یب بوو، پیاو پارتی نه‌بێت، چونكی پارتی بوون یه‌كسان بوو به‌كوردایه‌تی، بڕنه‌و و ماوزه‌ڕ و كڵاشینكۆف و قه‌دو یاتاقی ڕاسته‌و چه‌پ ڕه‌مزی شۆڕشگێڕیی و شه‌هامه‌ت بوو، ئێستا پارتی بون شوره‌ییه‌كی گه‌وره‌یه‌، چونكه‌ هێماكه‌ گۆڕاوه‌ بۆ به‌هه‌ده‌ردانی سه‌روه‌ت و سامانی وڵات و، لوله‌ی تفه‌نگه‌كه‌ش كراوه‌ته‌ میلله‌ت.

سه‌رده‌مێك، یه‌كێتی بون دڕ بردن بوو به‌شه‌وه‌ زه‌نگ، یه‌كێتی نوێنه‌رو نماینده‌ی ئازادیخوازان و گڕی مه‌شخه‌ڵێكی گه‌وره‌و، بڕوای فه‌قیران بوو. ئێستا یه‌كێتی بون یه‌كسانه‌ به‌فریودان وسه‌ركوتكردنی خه‌ڵك و فه‌زاحه‌ت و تارو توردانی تێكۆشه‌ره‌كانی خۆی.

سه‌رده‌مێك، سه‌رده‌می ڕه‌هه‌ندییه‌كان بوو له‌كوردستان، زۆر بابه‌تێكی گه‌رم و گوڕ بوون ئه‌و ژماره‌ ڕۆشنبیره‌ی كورد، له‌ساته‌وه‌ختێكدا كه‌تازه‌ كورد له‌ژێرچنگی مولازم موحسین و قاله‌فه‌ره‌ج قوتاری بوبو. خه‌ڵكی كورد عه‌ودالی مشتی ئاردو قزناخێ گه‌نم بو، شه‌ڕی ناوخۆ و هێزه‌ ئیسلامیه‌كانش له‌ولاوه‌ بوه‌ستێت. ئینجا ئه‌مان سه‌ریان ده‌رهێنا. سه‌رده‌می ئه‌مانش ئاوا بوو، هه‌ریه‌كه‌یان به‌شێوه‌یه‌ك بێده‌نگ بون، هه‌ر كه‌سه‌شیان كه‌وتنه‌ لایه‌كی دونیاوه‌.

سه‌روه‌ختێك، ئه‌یانوت مه‌لا مسته‌فا كورد به‌عاله‌م ئه‌ناسێنی، ئینجا ووتیان وه‌ڵا ئه‌نفال و هه‌ڵه‌بجه‌ ڕه‌مزی كوردن و كوردیان به‌جیهان ناساند. له‌پڕ زیره‌ك میره‌ی هونه‌رمه‌ند په‌یكه‌رێكی بۆ (كه‌رێ) دروست كردوو، ئه‌یوت: به‌م كه‌ره‌ كورد به‌عاله‌م ئه‌ناسێنم. ئێستا ئه‌ڵێن: په‌رواز به‌ عاله‌می خوامان ئه‌ناسێنی، پییپف له‌و ناسیۆنالیزمه‌ له‌رزۆكه‌ی هه‌مانه‌.

بیرمه‌، دایكم ئه‌یوت: چۆنه‌ بێت نوێژ نه‌كه‌ی تۆ باوباپیرت نوێژده‌كه‌ن، خزمی فڵانه‌كه‌سی مه‌سئولی ئیسلامیه‌كانه‌، منیش هه‌ركاتێك ئه‌وانم بدیایه‌: یه‌كسه‌ر ئه‌رۆِشتم سوجده‌یه‌كم ئه‌بردو ده‌ستم ئه‌كرده‌ ته‌حیات خوێندن، ئێ وابو به‌زۆر به‌مناڵی ئه‌یانناردی بۆلای مه‌لایه‌ك تا جزمی عه‌ممه‌ بخوێنی.

ئه‌هۆ. . . سه‌رده‌م سه‌رده‌می گۆڕان بوو، خه‌ڵك له‌ترسا ئه‌بوو به‌ جه‌ماوه‌ری گۆڕان، كێ ئه‌یوێرا گۆڕان نه‌بێت، شه‌وی هین و هین یان ئه‌كرد له‌ فه‌یسبوك و ئه‌ملاوی تریش. هیچ مه‌جال نه‌بوو، ده‌بو جمهوری به‌رشه‌و گۆڕان بیت. چونكه‌ ئه‌یانوت: ئه‌مه‌ شاڕی گۆڕانه‌، شاری كاك نه‌وشیروانه‌. . !!. ئه‌گه‌ر تۆجاش و تۆمه‌تباری عه‌یاره‌ بیست و چوار گه‌نده‌ڵیش بای، هه‌ربۆخۆشی و بۆئه‌وه‌ی بخزێیته‌ باوه‌شی شه‌قامه‌وه‌، دوو لێدوانی زبر دژی پارتی به‌، ئیتر سه‌رده‌می خۆته‌.

میدیای ئه‌هلیش سه‌رده‌می خۆی بو، به‌خوا چاك خه‌ڵكیان فریودا، سه‌رده‌م سه‌رده‌می خۆیان بو، به‌س داخێكم هه‌موو شت سه‌رده‌مێكه‌و ئیتر شتی تر دێت. با په‌یج و ناوه‌ خوازراوه‌كانت زۆر بن، به‌ره‌و ئاوابون ده‌چیت، چونكه‌ ئه‌وه‌له‌ن ده‌سته‌كه‌ت كه‌شفه‌، وه‌ سانیه‌ن هه‌موو شت سه‌رده‌می خۆی.

تێبینی: ئه‌م قسانه‌م له‌ مه‌جلیسێكدا كرد، گه‌ره‌كم بوو یه‌كێ له‌سه‌رنوسه‌ره‌ ئه‌هلیه‌كان جووققه‌یه‌ك بكا تا قسه‌ی خۆم بكه‌م، براده‌رێكم ووتی: كوره‌ ئه‌وه‌ بۆیه‌ ئه‌م شتانه‌ باس ئه‌كا، ئه‌یه‌وی بڵێ سه‌رده‌می منه‌و ئێوه‌ به‌سه‌ر چون، ووتم: ئه‌ك به‌ قوڕا چی. !.


 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.


 

بۆچی پارتی له‌ده‌ره‌وه‌ی كۆده‌نگیه‌. . . ؟. به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

بەهرۆز جەحفەر 04 June 2013

له‌مه‌ولا پرسیاری " بۆچی پارتی له‌ده‌ره‌وه‌ی كۆده‌نگیه‌. ؟" ده‌كه‌ینه‌ وه‌ڵامی " بۆچی تیره‌كان ڕوویان له‌پارتییه‌؟ ". له‌ماوه‌ی ڕابردوودا كه‌سه‌ ڕۆشنبیرو سێبه‌ره‌كانی پارتی دیموكراتی كوردستان هه‌ڵڵایان دروستكردبو، به‌وه‌ی هه‌موو تیره‌كان ڕوو له‌پارتین، هۆیه‌كه‌شیان بۆ ده‌ستی ده‌ره‌كی و ڕق و كینه‌و، ته‌نانه‌ت مه‌سه‌له‌كه‌یان ده‌گه‌یانده‌ په‌ندێكی ئیمامی عه‌لی كه‌ ده‌ڵێت " به‌رد له‌ دره‌ختی به‌ردار ئه‌گیرێت. ".

ئێستا، پارتی بێ ئێران و مالكیه‌، پارتی ترسی له‌ په‌یوه‌ندیی و پشتگیرییه‌كانی توركیاو خۆی هه‌یه‌، چونكه‌ له‌مه‌ولا شه‌ریكه‌ به‌شێكی تر وه‌ك موخاته‌ب هه‌یه‌ ناوی " ئیمراڵی و قه‌ندیله‌". كه‌ ڕێگه‌ی توركیا به‌ هه‌ولێردا نایه‌ت، به‌ڵكو له‌قه‌ندیله‌وه‌ تێده‌په‌ڕٍێت. ئێنجا له‌ئاستی ناوخۆیی هه‌ر كت و مت ئه‌ڵێی یه‌كێتی تا ئێستا له‌ده‌سه‌ڵاتدا نه‌بوه‌ هه‌موو كه‌موكورتی و به‌رپرسیارێتیه‌كانی خراوه‌ته‌ سه‌رشان، ده‌بێت به‌ته‌نها بۆخۆی چۆنی هه‌ڵده‌گرێت هه‌ڵ بگرێت. !. هه‌رچی ناوی ئۆپۆزسیۆن و ئیسلامی و میدیاو. . . هتد. له‌به‌ره‌ی ڕاپرسی و پارتی نین. پارتی چووه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌ی كۆده‌نگی به‌حوكمی هه‌ڵه‌ یه‌كله‌دوای یه‌كه‌كانی، ده‌بێت باجی ئه‌م ته‌نهاییه‌ش بدات، یان به‌شێوه‌یه‌كی تر پارتی ئه‌م گه‌مه‌یه‌ ناباته‌وه‌و بۆی ناچێته‌ سه‌ر.

ئێستا پارتی له‌ده‌ره‌وه‌ی كۆده‌نگی یه‌. . گه‌مه‌و ئامانجه‌كه‌شی ئه‌ه‌وه‌یه‌ ده‌ستور ڕاپرسیی له‌سه‌ر بكرێت، چونكه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌مجاره‌ ده‌ستور تێپه‌ڕێنرێت ئه‌وا: جارێكی تر ته‌عدیلش ناكرێته‌وه‌، تا ماوه‌یه‌كی درێژخایه‌ن هه‌ر ئه‌و ده‌ستوره‌یه‌و به‌س. ئه‌مه‌ش ناچێته‌سه‌ر بۆی له‌به‌رچه‌ند خاڵێك:

یه‌كه‌م: ئه‌م دووره‌ په‌رێزییه‌ی مه‌ركه‌زیی بڕیاری پارتی له‌خه‌ڵك و ئۆپۆزسیۆن و ته‌كبیركاران، هه‌نووكه‌ پێیی وتوین: ئه‌وان ده‌رگا به‌ڕووی خه‌ڵك دا داده‌خه‌ن، ئه‌وان ده‌یانه‌وێ لایه‌نه‌كانی ترو هه‌موو شه‌قام وه‌ك خه‌ڵكی مه‌سیف و سه‌ری ڕه‌ش بارزانیان خوَش بوی!!!. ئێ مرۆڤ و تاكی هاوچه‌رخیش تاڕاده‌یه‌كی باش نه‌وه‌یه‌كی بێباك و سه‌ركێشه‌، به‌هۆی ته‌كنه‌لۆژیاو ڕێگه‌ی جیاوازی تره‌وه‌. له‌ساده‌ترین هه‌ڵوێستدا پێت ده‌ڵێت: ده‌رگاكه‌ت دابخه‌ و ده‌رگاكه‌م دائه‌خه‌م، ده‌ستی خۆت بۆخۆم و ده‌ستی خۆم بۆخۆم.

دووه‌م: كۆنترۆڵكردنی پۆسته‌كان و بڕیاری تاكلایه‌نه‌. ماوه‌ی ڕابردوو یه‌كێتی هاوبه‌شه‌كه‌ی پارتی حزبێكی نه‌خۆش بوه‌، به‌به‌راورد به‌پارتی كه‌ دروستكردن و ده‌ركردنی بڕیاری سیاسی تیادا دیاره‌، به‌هۆی مه‌ركه‌زیه‌ته‌وه‌. ده‌وڵه‌تانی جیهان و ناوچه‌كه‌ش به‌م حوكمه‌ ڕه‌فتاریان له‌گه‌ڵ پارتی كردووه‌ وه‌ك نوێنه‌ری كورد، بۆیه‌ شكستی كورد له‌به‌غداو ناوچه‌كه‌ پشك و ئه‌ركی گه‌وره‌ی ده‌كه‌وێته‌سه‌رشانی پارتی. ڕاسته‌ یه‌كێتی هه‌ر هه‌بووه‌و ڕه‌نگه‌ فیفتی به‌فیفتی له‌گه‌نده‌ڵیدا وه‌ك یه‌ك بن.

سێهه‌م: له‌دوای (17) ی شوباته‌وه‌. پارتی نه‌ پاكێج و خاڵه‌كانی ئۆپۆزسیۆنی جێبه‌جێكرد، نه‌هی سه‌رای ئازادی، نه‌هینه‌كانی په‌رله‌مان، نه‌ پاكێج و به‌رنامه‌ چاكسازییه‌كه‌ی خۆی. به‌جۆرێك هه‌رچچه‌یه‌كی خراپ پێشتر هه‌بوه‌، ئێستا به‌دوو قات خراپتر بووه‌ ڕه‌وشه‌كه‌، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی ته‌قه‌كه‌ره‌كان و شه‌هیده‌كان و برینداره‌كانی خۆپیشاندان وه‌ك كه‌یسێك هه‌رماونه‌ته‌وه‌. ئه‌مانه‌ ته‌راكوماتی ڕق و توڕه‌یی خه‌ڵكی لێده‌كه‌وێته‌وه‌. ئه‌نجامه‌كه‌ی یان ئه‌وه‌یه‌ له‌سه‌ر سندوق خه‌ڵك شۆڕشه‌كات و هاوكێشه‌كه‌ ئه‌گۆڕێت. یان له‌ نوقه‌ته‌یه‌كدا ده‌بێت پارتی چاوه‌ڕوانی ته‌قینه‌وه‌یه‌كی جه‌ماوه‌ریی بێت.


 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.


 

پرسی ده‌ستورو خوهه‌ڵبژاردنه‌وه‌ی بارزانی. ... به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

بەهرۆز جەحفەر 31 May 2013

پرسی نه‌بونی ده‌ستور له‌هه‌رێمی كوردستان، ماوه‌یه‌كی درێژه‌ بوه‌ته‌ به‌رباس و خواس. ئه‌مه‌ی كه‌ئێستا چه‌ند ساڵێكه‌ ئێمه‌ به‌ زه‌روره‌تی ده‌زانین و لامانوایه‌ ده‌ستور دایكی یاساكانه‌و زامنی ماف و ئازادییه‌كانمانه‌و، كورد پێویستی به‌ده‌ستورێكه‌ تاوه‌كو له‌گه‌ڕه‌ لاوژێی لایه‌نه‌كان و شه‌ڕی ناوخۆ و ئاسایشی نیشتمانی و كۆمه‌ڵایه‌تی بیپارێزیت و. . . هه‌روه‌ها زۆر شتی تر. ئه‌مه‌ له‌ سه‌ره‌تای نه‌وه‌ده‌كان خه‌ڵكی وه‌ك (دكتۆر كه‌مال فواد و جه‌وهه‌ر نامیق و نوری تاڵه‌بانی. . . هتد) باسیان كردووه‌. تازه‌ به‌تازه‌ ئێمه‌ ڕه‌شنوسی ده‌ستورمان گه‌یاندۆته‌ ئه‌و قۆناغه‌ی كه‌، ئایا ببرێته‌وه‌ بۆ په‌رله‌مان تاوه‌كو شتێك ده‌ستكاری بكرێت؟؟. یان ڕاپرسی له‌سه‌ر بكرێت. . ؟. یان بڕوات و كۆتایی پێ بێت. ؟.

ده‌ستور، به‌هه‌موو مانا یاسایی و سیاسیه‌كانی په‌یوه‌ندی ڕاسته‌وخۆی به‌ پارتیه‌وه‌ هه‌یه‌، پارتیش هیچ كاتێك به‌قه‌د ئێستا له‌ته‌نهاییدا نه‌یاوه‌، بۆیه‌ ئێستا پرسه‌كه‌ بۆ پارتی وه‌ك ئیحتیواو هه‌ڵویستێكی نامۆ (نامۆییه‌ك كه‌شتی وای به‌خۆیه‌وه‌ نه‌دیوه‌) دێته‌ پێش چاو. چونكه‌ ئه‌م كه‌یسه‌ ئێستا له‌كوردستان به‌ته‌واوی بووه‌ته‌ دوو دۆسیه‌:

یه‌كه‌م: پرسی چاره‌سه‌ری ده‌ستور، لای پارتی به‌ئه‌ئه‌ندازه‌یه‌ك كێشه‌ی ناوخۆیی زۆری بۆ دروستكردووه‌، ته‌واوی كامێرای ناوخۆیی به‌یه‌كێتی و میدیا و ئۆپۆزسیۆن و ته‌نانه‌ت وڵاتانی ئیقلیمی و حكومه‌تی مه‌ركه‌زیش چاویان خستۆته‌ سه‌ر پارتی، ئه‌مه‌ش مه‌سه‌له‌یه‌كی قانونی چاره‌نوسسازه‌، ئه‌مه‌ ئه‌زمه‌یه‌ك نییه‌ پارتی ئه‌زمه‌یه‌كی تری بۆ دروست بكا تاله‌بیری خه‌ڵكی بباته‌وه‌، له‌ ساده‌ترین هه‌ڵویسَتدا یه‌كێتی تاقه‌ هاوپه‌یمانه‌كه‌ی له‌گه‌ڵ نییه‌، یه‌كێتی سه‌رقاڵه‌ به‌باشترین سیناریۆوه‌ تا له‌پرسی ده‌ستوردا خۆی له‌پارتی بدزێته‌وه‌، هه‌رچه‌نده‌ هه‌ڵبژاردنی ئیختیاری (ڕاپرسی) له‌لایه‌ن سه‌رۆكی هه‌رێمه‌وه‌، یاری كردنه‌ له‌هێڵی ناوه‌ڕاست و نه‌سه‌دله‌سه‌دی خواستی پارتیه‌و نه‌داواكه‌ی ئۆپۆزسیۆنیشه‌، دواجار به‌دڵنیاییه‌وه‌ پارتی هه‌موو ڕێگه‌یه‌ك ده‌گرێته‌ به‌ر، تاداواكه‌ی ئۆپۆزسسیۆن و به‌شێك له‌شه‌قام سه‌رنه‌گرن، بۆ گه‌ڕانه‌وه‌ی ده‌ستور تاوه‌كو دووباره‌ له‌په‌رله‌مان تاوتوی بكرێت. ئه‌م ئه‌قڵیه‌ته‌ش سه‌د له‌سه‌د له‌ بڕوا نه‌بون به‌ ده‌ستاو ده‌ستكردنی ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ دێت، ئه‌گه‌رنا ڕه‌نگه‌ ده‌ستوره‌كه‌ له‌ئاینده‌یه‌كدا خزمه‌ت به‌پارتی خۆی بكا ئه‌گه‌ر بگه‌ڕێته‌وه‌ په‌رله‌مان!!. هه‌روه‌ك ده‌مانبینی چۆن داكۆكیان له‌ده‌سه‌ڵاته‌كانی سه‌رۆكایه‌تی هه‌رێم و سیسته‌می سه‌رۆكایه‌تی ده‌كرد، وه‌ك ئه‌وه‌ی له‌و وه‌همه‌دا بیربكه‌نه‌وه‌ هه‌تا ڕۆژی دوایی ده‌بێت سه‌رۆكایه‌تی به‌ده‌ست پارتیه‌وه‌ بێت. ئه‌مه‌ ساده‌ترین واقیعه‌ ده‌بێت پارتی هه‌زمی بكات.

دووه‌مین پرس: خۆهه‌ڵبژاردنه‌وه‌ی بارزانی یان پێچه‌وانه‌كه‌ی. به‌فه‌رمی تائێستا نه‌پارتی و نه‌خودی بارزانی ڕایاننه‌گه‌یاندووه‌ كه‌ جارێكی تر سه‌رۆكی هه‌رێم خوَی هه‌ڵده‌بژێرێته‌وه‌، یان نا. . ئه‌مه‌ی هه‌یه‌ ته‌نها هاژو هوژو كارێگه‌ری سایكۆلۆژییه‌ له‌سه‌ر یه‌كتری لایه‌نه‌كان، كه‌ زۆرجار كه‌سه‌ ڕۆشنبیره‌كانیش پێی تێئه‌خشێنن.

به‌بڕوای من، گه‌وره‌ترین هه‌ڵه‌یه‌ك تاڵه‌بانی بارزانی كردبێتیان، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ هه‌ریه‌كه‌یان خۆیان خسته‌ ناو گه‌مه‌ی سیاسی عێراق و ناوچه‌كه‌وه‌، به‌شێوه‌یه‌كی ڕاسته‌وخۆ یه‌كه‌میان بوو به‌ (سه‌رۆكی كۆمار) به‌بێ هیچ ئه‌نجامێك دوای (10) ساڵ كورد به‌بێ ماف ماوه‌ته‌وه‌. دووه‌میشیان (بووبه‌ سه‌رۆكی هه‌رێمی كوردستان) كه‌ زۆرجار میدیاكانی پارتی به‌سه‌رۆكی كوردستان ناوی ئه‌به‌ن. جیاله‌وه‌ی ئه‌وان ده‌بێت بزانن كه‌سی یه‌كه‌م و به‌رپرس بوون له‌شه‌ڕی ناوخۆ و ڕاكێشانی ده‌ستی ده‌ره‌كی بۆئه‌م هه‌رێمه‌و، شه‌هیدبونی (40) هه‌زار ڕۆڵه‌ی نیشتمانه‌كه‌مان و بیسه‌روشوێن بونی هه‌زاران، هه‌روه‌ها زیانێكی گه‌وره‌ تا ده‌یان ساڵی تریش به‌م هۆیه‌وه‌ ده‌كه‌وێته‌ به‌ر باری كۆمه‌ڵایه‌تی وئابوری له‌كوردستان. هه‌ڵبه‌ت ئه‌مه‌ به‌شێك له‌سه‌ركرده‌و به‌رپرسانی ئۆپۆزسیۆنی ئێستاش لێی به‌رپرسن، به‌ڵام به‌كۆی گشتی ده‌بوو تاڵه‌بانی و بارزانی وه‌ك دووكه‌سی به‌ئه‌زمونن له‌دوای ساڵی (2003) ه‌وه‌ ببونایه‌ به‌ مه‌رجه‌ع و خه‌ڵكی تریان ئاڕاسته‌ بكردایه‌و، ته‌كبیرێكی ژیرانه‌و نهێنیان بكردایه‌ بۆكوردستان، هه‌م ئێستا ئه‌گه‌ر به‌ڕیوه‌به‌ری قوتابخانه‌یه‌ك یان رێگه‌وبانێك كاره‌كه‌ی خراپ به‌كار بهێنێت، به‌رپرسیارێتی نه‌ده‌كه‌وته‌ سه‌رشانیان، وه‌زیرێك گه‌نده‌ڵی بكردایه‌ خه‌ڵكی ئه‌وانی به‌به‌رپرس نه‌ده‌زانی؟؟. دڵنیام ئێستا له‌كاتێكدا هه‌ندێك كادرو لایه‌نگری پارتی و یه‌كێتی ئه‌م نوسینه‌ قبوڵ ناكه‌ن، له‌كاتێكدا بارزانی و تاڵه‌بانی به‌ته‌واوی دان به‌م هه‌قیقه‌ته‌دا ده‌نێن، له‌یه‌ك و كۆتا دیداری تاڵه‌بانی له‌ڕۆژنامه‌ی هاوڵاتی خۆی به‌به‌رپرسیار زانیوه‌ به‌رامبه‌ر كه‌موكورتیه‌كان، وه‌ به‌پێی زانیارییه‌كان له‌بنچینه‌دا خودی بارزانی په‌شیمانه‌ له‌وه‌ی جاری پێشووتر خۆی كاندید كردووه‌، بگره‌ ئێستاش خۆی كاندید ناكاته‌وه‌.


ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

هه‌موو شت سه‌رده‌مێكه‌. .. به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

بەهرۆز جەحفەر 30 May 2013

ڕه‌نگه‌ ئه‌و یاسایانه‌ی مرۆڤ دایئه‌نات، ده‌ستكاری و هه‌موارو ئه‌ملاو لایه‌كی تیا بكرێت، به‌ڵام یاساكانی سروشت ته‌واو جێگیرن، چونكه‌ شكور مرۆڤ ده‌ستی له‌ بونیدا نه‌بووه‌.

مه‌سه‌له‌ن: شووتی و شه‌كره‌ سیۆ و هه‌ڵوژه‌و قه‌یسی و هه‌نجیرو. . . هتد. سه‌رده‌مێكه‌و هه‌ر له‌وه‌رزی خۆیدا خۆشه‌و خه‌ڵكی هه‌ڵپه‌ی بۆ ئه‌كه‌ن.

سه‌رده‌مێك، له‌شه‌سته‌كانا عه‌یب بوو، پیاو پارتی نه‌بێت، چونكی پارتی بوون یه‌كسان بوو به‌كوردایه‌تی، بڕنه‌و و ماوزه‌ڕ و كڵاشینكۆف و قه‌دو یاتاقی ڕاسته‌و چه‌پ ڕه‌مزی شۆڕشگێڕیی و شه‌هامه‌ت بوو، ئێستا پارتی بون شوره‌ییه‌كی گه‌وره‌یه‌، چونكه‌ هێماكه‌ گۆڕاوه‌ بۆ به‌هه‌ده‌ردانی سه‌روه‌ت و سامانی وڵات و، لوله‌ی تفه‌نگه‌كه‌ش كراوه‌ته‌ میلله‌ت.

سه‌رده‌مێك، یه‌كێتی بون دڕ بردن بوو به‌شه‌وه‌ زه‌نگ، یه‌كێتی نوێنه‌رو نماینده‌ی ئازادیخوازان و گڕی مه‌شخه‌ڵێكی گه‌وره‌و، بڕوای فه‌قیران بوو. ئێستا یه‌كێتی بون یه‌كسانه‌ به‌فریودان وسه‌ركوتكردنی خه‌ڵك و فه‌زاحه‌ت و تارو توردانی تێكۆشه‌ره‌كانی خۆی.

سه‌رده‌مێك، سه‌رده‌می ڕه‌هه‌ندییه‌كان بوو له‌كوردستان، زۆر بابه‌تێكی گه‌رم و گوڕ بوون ئه‌و ژماره‌ ڕۆشنبیره‌ی كورد، له‌ساته‌وه‌ختێكدا كه‌تازه‌ كورد له‌ژێرچنگی مولازم موحسین و قاله‌فه‌ره‌ج قوتاری بوبو. خه‌ڵكی كورد عه‌ودالی مشتی ئاردو قزناخێ گه‌نم بو، شه‌ڕی ناوخۆ و هێزه‌ ئیسلامیه‌كانش له‌ولاوه‌ بوه‌ستێت. ئینجا ئه‌مان سه‌ریان ده‌رهێنا. سه‌رده‌می ئه‌مانش ئاوا بوو، هه‌ریه‌كه‌یان به‌شێوه‌یه‌ك بێده‌نگ بون، هه‌ر كه‌سه‌شیان كه‌وتنه‌ لایه‌كی دونیاوه‌.

سه‌روه‌ختێك، ئه‌یانوت مه‌لا مسته‌فا كورد به‌عاله‌م ئه‌ناسێنی، ئینجا ووتیان وه‌ڵا ئه‌نفال و هه‌ڵه‌بجه‌ ڕه‌مزی كوردن و كوردیان به‌جیهان ناساند. له‌پڕ زیره‌ك میره‌ی هونه‌رمه‌ند په‌یكه‌رێكی بۆ (كه‌رێ) دروست كردوو، ئه‌یوت: به‌م كه‌ره‌ كورد به‌عاله‌م ئه‌ناسێنم. ئێستا ئه‌ڵێن: په‌رواز به‌ عاله‌می خوامان ئه‌ناسێنی، پییپف له‌و ناسیۆنالیزمه‌ له‌رزۆكه‌ی هه‌مانه‌.

بیرمه‌، دایكم ئه‌یوت: چۆنه‌ بێت نوێژ نه‌كه‌ی تۆ باوباپیرت نوێژده‌كه‌ن، خزمی فڵانه‌كه‌سی مه‌سئولی ئیسلامیه‌كانه‌، منیش هه‌ركاتێك ئه‌وانم بدیایه‌: یه‌كسه‌ر ئه‌رۆِشتم سوجده‌یه‌كم ئه‌بردو ده‌ستم ئه‌كرده‌ ته‌حیات خوێندن، ئێ وابو به‌زۆر به‌مناڵی ئه‌یانناردی بۆلای مه‌لایه‌ك تا جزمی عه‌ممه‌ بخوێنی.

ئه‌هۆ. . . سه‌رده‌م سه‌رده‌می گۆڕان بوو، خه‌ڵك له‌ترسا ئه‌بوو به‌ جه‌ماوه‌ری گۆڕان، كێ ئه‌یوێرا گۆڕان نه‌بێت، شه‌وی هین و هین یان ئه‌كرد له‌ فه‌یسبوك و ئه‌ملاوی تریش. هیچ مه‌جال نه‌بوو، ده‌بو جمهوری به‌رشه‌و گۆڕان بیت. چونكه‌ ئه‌یانوت: ئه‌مه‌ شاڕی گۆڕانه‌، شاری كاك نه‌وشیروانه‌. . !!. ئه‌گه‌ر تۆجاش و تۆمه‌تباری عه‌یاره‌ بیست و چوار گه‌نده‌ڵیش بای، هه‌ربۆخۆشی و بۆئه‌وه‌ی بخزێیته‌ باوه‌شی شه‌قامه‌وه‌، دوو لێدوانی زبر دژی پارتی به‌، ئیتر سه‌رده‌می خۆته‌.

میدیای ئه‌هلیش سه‌رده‌می خۆی بو، به‌خوا چاك خه‌ڵكیان فریودا، سه‌رده‌م سه‌رده‌می خۆیان بو، به‌س داخێكم هه‌موو شت سه‌رده‌مێكه‌و ئیتر شتی تر دێت. با په‌یج و ناوه‌ خوازراوه‌كانت زۆر بن، به‌ره‌و ئاوابون ده‌چیت، چونكه‌ ئه‌وه‌له‌ن ده‌سته‌كه‌ت كه‌شفه‌، وه‌ سانیه‌ن هه‌موو شت سه‌رده‌می خۆی.

تێبینی: ئه‌م قسانه‌م له‌ مه‌جلیسێكدا كرد، گه‌ره‌كم بوو یه‌كێ له‌سه‌رنوسه‌ره‌ ئه‌هلیه‌كان جووققه‌یه‌ك بكا تا قسه‌ی خۆم بكه‌م، براده‌رێكم ووتی: كوره‌ ئه‌وه‌ بۆیه‌ ئه‌م شتانه‌ باس ئه‌كا، ئه‌یه‌وی بڵێ سه‌رده‌می منه‌و ئێوه‌ به‌سه‌ر چون، ووتم: ئه‌ك به‌ قوڕا چی. !.


 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.


 

  1. گۆڕان: گه‌وره‌ترین درۆیه‌كه‌ نه‌وشیروان مسته‌فا ڕابه‌رایه‌تی ده‌كا. .. به‌هرۆز جه‌عفه‌ر
  2. قه‌ته‌ر: وه‌ك هێزێكی ناوچه‌یی ... به‌هرۆز جه‌عفه‌ر
  3. عادل موراد: ده‌نگێكی شازو ڕه‌سه‌نی یه‌كێتی. ... به‌هرۆز جه‌عفه‌ر
  4. په‌یجه‌كه‌م لایكی زۆره‌، كه‌واته‌ من هه‌م....به‌هرۆز جه‌عفه‌ر

Page 6 of 10

  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
© kurdistan Net 2026

میوانی سەرخەت

We have 54 guests and no members online

  • گەڕان
  • العربیة
  • گۆشه‌کان
    • ڕاپۆرت
    • به‌دواداچوون
    • ئه‌ده‌ب و هونده‌ر
    • دیمانـــــــــه‌
    • پارت و ڕێکخراوه‌کان
    • هه‌واڵ
    • کاریکاتێر
    • کامپین
    • پرسه‌کان
    • هه‌مه‌ڕه‌نگ
    • بابه‌تی به‌رجه‌سته‌کراو
    • هۆنراوە
    • تەواوی بابەتەکانی ٢٠١٣
  • په‌یوه‌ندی
  • نووسه‌ره‌ ناسراوه‌کان
    • نووسه‌ره‌ ناسراوه‌کان
    • نووسه‌ری دیکه‌
  • ژنە نووسەرەکان
  • ماڵەوە