دڵشاد تاقانه‌

داری مای ...دڵشاد تاقانە

خۆشه‌ویستی سنوری نی یه‌ و له‌و پێناوه‌دا جۆره‌ها داهێنانی ده‌ربڕین هه‌یه‌ یه‌کێ له‌سیما جوانه‌کانی ڕازانه‌وه‌ی داری بێتولایه‌ ( Birken   )   که‌ له‌شێوه‌ی دارئه‌سپیندار قه‌ده‌کانی سپی یه‌، لقێکی بڕاوه‌ی ده‌ڕازێنرێته‌وه‌ به‌بریقه‌ و که‌ره‌سته‌ی ڕه‌نگی ئاڵ و واڵای نایلۆنی و په‌ڕۆ وه‌ک سونبول و نیشانه‌ی خۆشه‌ویستی   له‌به‌رده‌م ماڵی خۆشه‌ویست داده‌نرێ ، پێڕه‌وی ئاهه‌نگه‌ ناسراوه‌ به‌ ( Maibaum  ) واته‌ داری مانگی مایس ( مانگی جۆزه‌ردان ) ...له‌ئێواره‌ی ڕۆژی    30.04.0000 که‌ به‌یانی ده‌بێته‌ یه‌کی مای هه‌موو ساڵێ گه‌نجان بۆ ده‌سگیرانه‌ خۆشه‌ویسته‌کانیان ئاماده‌ی ده‌که‌ن .له‌شه‌وه‌که‌ی به‌نهێنی ده‌یبه‌نه‌ به‌ر ده‌رگاکه‌ تا به‌یانی که‌ یار له‌خه‌و هه‌ڵسا دیاری خۆشه‌ویسته‌که‌ی ببینێ، ئاشکرا و مایه‌ی شانازی یه‌ که‌سێک له‌م ماڵه‌ خۆشه‌ویستی هه‌یه‌ .زۆرجار ژن و مێرد ئه‌م ئا‌هه‌نگه‌ بۆ یه‌کتری ده‌که‌ن هه‌روه‌ها گه‌ر که‌سێک بیه‌وێ بۆ یه‌که‌م جار په‌یوه‌ندی ببه‌ستێ، خۆشه‌ویستی خۆی ده‌ربڕێ ئه‌م داره‌ ده‌ڕازێنێته‌وه‌ له‌به‌رده‌می ماڵی خۆشه‌ویستی دای ده‌نێ بۆ سه‌رنج ڕاکێشانی له‌هه‌ستی خۆشه‌ویستی .

ڕۆژی یه‌کی مای هه‌ر جه‌ژنی کرێکاران نی یه‌ به‌فه‌ڕمی له‌وڵاتانی ئه‌ڵمانیا، نه‌مسا، سویسڕا ڕۆژی پشووه‌ بۆ خۆشه‌ویستی له‌ڕۆژژمێری ساڵانه‌ تۆمارکراوه‌ وه‌ک نه‌ریتێکی باوی کۆمه‌ڵایه‌تی په‌یڕه‌و ده‌کرێ مایه‌ی شادی و سه‌ما و گۆرانی خۆشی یه‌ به‌ناوی ( Tanz in den Mai ) واته‌ سه‌مای مانگی مایس پێناسه‌ ده‌کرێ .له‌وڵاتانی ئه‌سکه‌نده‌نافی و به‌ریتانیا و فه‌ڕه‌نسا، ڕوسیا، ئه‌مریکا، تایلاند و میسریش باوی هه‌یه‌ و هه‌ندێ جار داری سنه‌وبه‌ر و سه‌روو به‌کاردێنن .

مێژوه‌که‌ی دووره‌ و چه‌ندین سه‌ده‌یه یۆنان و ڕۆمانه‌کان له‌کات و ساتی خۆی نمایشیان کردووه‌، ستایلێکی وه‌هاش له‌ئاینه‌کاندا هه‌یه‌ به‌ڕازانه‌وه‌ی گۆڕ و مه‌زاری پیاو چاک و ناو باشه‌کان وه‌ک پیرۆزی و موتفه‌ڕک به‌داری سه‌ر گڵکۆیه‌که‌یان ده‌واسرێ، له‌هه‌رشوێن و کۆگه‌لێک جۆرێکه‌ و نوێکاری تێدا ده‌کرێ .له‌هه‌رێمی بایه‌رن له‌ئه‌ڵمانیا ده‌بێ کوڕه‌که‌ له‌ماوه‌ی ئه‌و شه‌وه‌‌دا پاسه‌وانی داره‌که‌ بێ له‌به‌رده‌رگا نه‌وه‌ک هاوڕێکانی لێ ی بدزن خۆ ئه‌گه‌ر بدزرێش ده‌بێ بۆ وه‌رگرتنه‌وه‌ی بیره‌ و خواردنه‌وه‌ بکڕێ .زۆری باخه‌وان و دارفرۆشه‌کان له‌م کاتانه‌ قازانجی زۆرده‌که‌ن ته‌نانه‌ت کۆمپانیای تاکسی ئاماده‌یی ڕازانه‌وه‌ و گواستنه‌وه‌ی داره‌کان به‌نرخی داشکاو گونجاو ده‌که‌ن .

هه‌موو ساڵی کوڕان به‌م کاره‌ هه‌ڵده‌ستن ته‌نیا له‌چوار ساڵ جارێک ئه‌و ساڵانه‌ی مانگی ڕه‌شه‌مه‌ بیست و نۆ ڕۆژ بێ واته‌ ( ساڵهه‌ڵات بێ ) کچان به‌ڕازانه‌وه‌ و پێشکه‌شکاری داره‌‌که‌ هه‌ڵده‌ستن .

                  

       

        This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

                     

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

تۆپی خۆشه‌ویستی . . . دڵشاد تاقانه‌

گرێبه‌ستی خۆشه‌ویستی به‌چاوان یا به‌گۆتن له‌هه‌موو ساتی سه‌رده‌مێک هه‌ر شوێنی به‌رپێگه‌یه‌ک به‌ئاشکرا و به‌نهێنی جێنه‌زه‌رگه‌ی خۆی به‌جێ ده‌هێڵێ له‌لای تاک و جووته‌ی خۆشه‌ویستان یا بۆ زۆرینه‌‌ به‌رچاوی هه‌مووان . له‌سه‌ر چه‌ندان کانی و که‌نار، ده‌ریا و ڕووبار، بن تاوێره‌ شاخ، باخچه‌ و نزار، قه‌دی ستون و سه‌ر   دیوار یا سه‌ربان و سه‌ر‌کۆڵان، ده‌می ده‌روازه‌ و به‌رپه‌نجه‌ره‌ی ماڵان . . . وه‌ک وێنه‌ی دوو دڵ و تیرێک له‌سه‌ر به‌رگی دار یا کوتانی باسک به‌وشه‌ی ئاخ یان هه‌ر وێستگه‌یه‌کی شاراوه‌ی ژووانی خۆشه‌ویستی دڵدار . ئه‌گه‌ر جاران به‌ژنی گوڵه‌ هێرۆ یا لاولاوه‌یه‌ک به‌ڵگه‌نیشانی په‌یمانێ بووبێ، قه‌فی سه‌روو چوار په‌نجه‌ی پێ ی کۆتره‌یه‌ک هه‌ڵگری نامه‌یه‌کی خۆشه‌ویستی بووبێ، ده‌سته‌سڕ یا شووشه‌بۆن یانیش گوڵه‌ سورێ دیاری و یادگاری هه‌ستی عاشقانه‌ بووبێ ئه‌مڕۆ زه‌نگ و کورته‌ نامه‌ی ته‌له‌فۆن، تیشکه‌ په‌ڕی ئیمێل له‌دوای چاوان ئه‌و هه‌سته‌ زۆر به‌خێرایی ده‌گه‌یه‌نێ . له‌م گه‌نجۆ‌باسه‌ قوفڵ و کلیل نیشانه‌، جێنه‌زه‌رگه‌یه‌ و جێ ژووانه‌، به‌ندی خۆشه‌ویستی پڕ له‌سۆزی ڕاده‌گه‌یه‌نێ . وا ئه‌م جاره‌ش له‌سه‌ر پردی ئاسنی هێڵی شه‌مه‌نده‌فه‌ر ( Hohenzollernbrücke   ) هۆن تسۆله‌رن بڕوکه‌ی سه‌ر زێ ی ڕاین ( Rhein   ) چه‌قی شاری کۆلن له‌ئه‌ڵمانیا‌ که‌ مێژووه‌که‌ی سه‌د ساڵیکه‌ دروستکراوه‌، شێوازێکی تری نوێ ی ده‌ربڕین بۆ‌ به‌رچاوی گه‌شتیاران ته‌زووی هاوبارگه‌ی خۆشه‌ویستی و عه‌شقبازی ده‌به‌خشێ . . له‌سه‌ر ڕێڕه‌وی پیاده ‌و به‌سه‌ر تامانی پرده‌که‌ چه‌ندین و چۆنهای قوفڵ هه‌ڵواسراوه‌ به‌ڕه‌نگی ئاڵاو واڵای چاوکێش ته‌خش و په‌خشکراوه‌ . هه‌ر جۆته‌ خۆشه‌ویستێ وه‌ک نیشانی هاوپه‌یمانی دانه‌یه‌کیان داناوه‌ له‌سه‌ر هه‌ر تۆپێ ناوی خۆیان یا دوو پیتی پێشینه‌، مێژووی په‌یوه‌ندی، هێمای دڵێ یا تیلتیله‌ و بیلبیله‌ی جوانکاری ده‌ربڕی خۆشه‌ویستیان له‌سه‌ر هه‌ڵکه‌ندراوه، نوسراوه‌ و دانراوه‌‌ . دوای داخستنی تۆپه‌که‌ به‌تێله‌ تامانی پرده‌که‌ به‌جووته‌ هه‌ردووکیان ڕوو له‌قوفله‌که‌یان و پشت له‌ئاوی ‌ڕووباره‌که‌ ده‌وه‌ستن په‌یمانی خۆشه‌ویستی تاسه‌ر به‌یه‌ک ده‌ده‌ن، پێکه‌وه‌ هه‌رکه‌س کلیلی ده‌ستی به‌ره‌و دواوه‌ی هه‌ڵده‌داته‌ ناو ئاوی زێکه‌ی ڕایین . به‌واتا ڕۆمانسی یه‌که‌‌ی هیواخوازی خۆشه‌ویستیه‌کی تا سه‌ر و بێ دابڕان ده‌که‌ن وه‌ک تۆپێکی بێ کلیل که‌ ناکرێته‌وه‌ .

هه‌مان بیرۆکه‌ و داب له‌ڕۆمای ئیتالی له‌سه‌ر کۆنه‌ پردی میلڤیۆ (Milvio   ) به‌سه‌ر ڕووباراوی تیبه‌ر ( Tiber  ) پێڕه‌و ده‌کرێ به‌ئه‌ندازه‌یه‌ک زۆری تۆپه‌کان ڕه‌وشه‌نی گڵۆپێکی سه‌رپرده‌که‌ی ته‌نیوه‌ هه‌ندێکیش زنجیربه‌ندی به‌ر خوڕه ‌شه‌پۆلن . تۆپه‌کانی پرده‌که‌ی‌ شاری کۆلن شه‌وانه و‌ ڕۆژانه‌ ژماره‌یان زیاد ده‌کا و تامانه‌که‌ی به‌هێشوو قوفڵ ده‌گرێ له‌م وێنه‌ پانۆراماییه‌دا به‌رچاوه‌، جگه‌ له‌کلیلسازان بازاڕیان جوڵاوه‌ و دیارده‌یه‌کی جوانی سه‌رنج ڕاکێشه‌ باشتره‌ له‌نوسینه‌کانی گڕافیتی که‌ به‌قوتوه‌بۆیه‌ی پڕژێنه‌ر ڕه‌نگار ده‌کرێ به‌سه‌ر ڕووگه‌ی خانووبه‌ره‌کانه‌وه‌ یا نوسینی باوی یاده‌وه‌ری ( Ich war hier ) واته‌ من لێره‌ بووم به‌ئه‌ڵمانی ده‌نوسرێ، له‌ناو هه‌موو هه‌را و ئاشوبی ڕایه‌ڵی جه‌نجاڵی ئه‌م گه‌ردوونه‌ دیارده‌ی خۆشه‌ویستی خۆی به‌نوێکاری ده‌نوێنێ ئاخۆ چه‌ندان گه‌نج کوڕو کچی کوردیش تۆپی خۆیان له‌پرده‌که‌ی کۆلن بده‌ن ؟

   

   

  This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.   

 

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

گوزاره‌ی نه‌وه‌ی دووه‌می کورد له‌هه‌نده‌ران ...دڵشاد تاقانە..به‌ڕه‌ش سواربوون ..

ئه‌و سواربوونه‌ زۆرخۆشه‌ هه‌ستێکی تایبه‌تی و هه‌ڵگه‌ڕانه‌وه‌ له‌ڕێساکان واده‌کا جار جاره‌ سه‌رکێشیه‌‌که‌ی بکه‌ی ! که‌م که‌س هه‌یه‌ له‌هه‌نده‌ران ژیابێ و تاقی نه‌کردبێته‌وه‌ که‌ داده‌به‌زێ پێده‌که‌نێ به‌چالاکیه‌کی مه‌زن ده‌یگێڕێته‌وه‌ .هه‌رچوار کچه‌ هاوڕێکه‌ حیته‌ حیتی پێکه‌نین گێژی کردبوون وای لێهاتبوو به‌بێ هۆ ستۆپی چه‌نه‌گه‌یان ته‌قی بوو خۆشی زۆریان لێ ده‌بینی .هه‌ر ئه‌وه‌نده‌یان زانی کابرای پشکنه‌ر وه‌ژوور که‌وته‌ ناو شه‌مه‌نده‌فه‌ری جاده‌گه‌ڕی ناوشار : تکایه‌ تکتی گه‌شته‌که‌تان ؟ هه‌رچوار وه‌ک گه‌را گه‌را قوپیان کردبێ مه‌ته‌قیان لێوه‌ نه‌ده‌هات ! گه‌یشته‌ سه‌ر ڕۆحیان ده‌ستی درێژکرد: کوا تکته‌که‌ ؟ هه‌رچوار پێکڕا به‌رزه‌پێ بوون یه‌ک دووه‌کیان به‌چاوی ئه‌بڵه‌قه‌وه‌ قوڕگیان وشک ببوو به‌زۆر ته‌ڕایی ده‌میان قوت ده‌داوه‌ .کابرا داوای ناسنامه‌ی کرد تا سزایان بۆ بنوسێ ؟ لێی هاتنه‌ وه‌ڵام: فه‌رموو ئه‌وه‌ تکتی نێوان دووشاره‌ ئێمه‌ له‌دووره‌ هاتووین تاده‌گه‌ینه‌ ناونیشانه‌که‌ تکته‌که‌مان ده‌خوا .یه‌کیان گۆتی: تکته‌که‌م له‌ماڵێ له‌بیرکردووه‌ ( تکتی مانگانه‌ی دایکی شک ده‌برد، تا دوایی نیشانی بدا سزانه‌درێ )، ماوه‌ یه‌ک ئه‌ویش زۆرزانه‌ زۆر قۆشمه‌یه‌ له‌سه‌د ئاوی دایه‌ و قاپی ته‌ڕ نه‌بووه‌، قۆپچه‌ی کراسه‌که‌ی کرده‌وه‌ هه‌نده‌کی داکشاند سه‌ری له‌کابرا نزیک کرده‌وه‌ به‌تۆنه‌کی مێبه‌خشی ناسک: به‌س ‌من سزا ده‌ده‌ی ؟ کابراش وه‌ک هه‌ر نێرێک سپێنه‌ خڕه‌ی ناوسینگی کچه‌ی ته‌ماشاکرد تاوێک تاسا ! مێرانه‌ گۆتی: باشه‌ ئه‌وجاره‌ ئازادتان ده‌که‌م به‌س جارێکی تر وانه‌که‌ن ؟ ئه‌وانیش پێکڕا: به‌ڵێ سوپاس .کابرا لێیان ڕه‌تبوو هه‌رچار ته‌ماشای یه‌کیان کرد له‌وێستگه‌ی داهاتوو پێش چوونه‌ ده‌ره‌وه‌ له‌ده‌روازه‌که‌ به‌ده‌نگی به‌رز له‌حریته‌یان داوه‌ یه‌کیان گۆتی: به‌ڕه‌ش سواربووین به‌سپی دابه‌زین کچێ ڕاکه‌ن هات !

       

     This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.     

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

شاژنی جه‌هانسی ..دڵشاد تاقانە

حه‌فتاکانی سه‌ده‌ی ڕابردوو فلیمی هیندی جێگه‌ و پێگه‌یه‌کی تایبه‌تی هه‌بوو لای بینه‌ری کورد، زۆری خه‌ڵک ئه‌ستێره‌کانیان ده‌ناسی و ناویان ده‌زانی شامی کابور، جارۆ کۆمار ...به‌ئه‌ندازه‌یه‌ک خه‌ریک بوون فێری زمانه‌که‌یان ببن که ‌به‌ژێرنوسی عه‌ره‌بی وه‌رگێڕدرابوو .‌سه‌رده‌می سینه‌مابوو ڕۆمانسیه‌تیش بره‌وی ته‌واوی هه‌بوو، هه‌ر به‌سینه‌ما نه‌وه‌ستا تا ته‌له‌فزیۆن و کاسێتی هیندی باوی بوو، گۆرانیه‌کانیان ده‌گۆتنه‌وه‌: هاجا، هاجا .وێنه‌ی ئه‌کته‌ره‌کان به‌ڕه‌ش و سپی ده‌فرۆشا هه‌رگه‌نجه‌ و وێنه‌ی کچه‌ هیندیه‌کی به‌رناوک ڕووتی له‌به‌رباغه‌ر بوو یان به‌ڕه‌نگکاری زه‌ردیان ده‌کردن، ناحه‌قیان نه‌بوو کچه‌کان چاو برۆڕه‌شی گه‌وره‌ی خاڵ له‌ته‌ختی نێوچه‌وان بوون جگه‌ له‌یاری ڕه‌سمانێ ی هیندی بۆ منداڵان .دوای ئه‌وه‌ به‌عسیه‌کان فلیم و درامای عه‌ره‌بیان کرده سه‌رچاوه‌ هه‌شتاکانیان کرده‌ سه‌رده‌مێکی واقیعی سیاسه‌تی ته‌عریب هه‌موو خه‌ون و خه‌یاڵه‌ هیندیه‌که‌یان له‌بیربردینه‌وه‌ .

مانۆ ..

بڵێسه‌ی هه‌ڵگیرسانی شۆڕشێکی دژ به‌به‌ریتانیه‌ داگیرکه‌ره‌کانی هیندستانه‌ ده‌کرا ناوی دراما وه‌رگێراوه‌که‌ی که‌ناڵی کوردسات بێ، هێما و کاریزمایه‌کی جێگیر و نیشانه‌ی بوێرێکی شۆڕشگێڕه‌ ! ئاساییه‌ نوسه‌ره‌که‌ یا ده‌رهێنه‌ره‌که‌ بۆ ته‌مه‌نی چوارده‌ساڵان و به‌سه‌ره‌وه‌ی به‌رهه‌م هێناوه‌ به‌ڵام خواگیرانه‌ زۆریان به‌سه‌ره‌وه‌ناوه‌ به‌ئه‌ندازه‌یه‌ک له‌خه‌یاڵدانی ئاسایی بینه‌ران جێ ی نابێته‌وه‌ ! ئه‌وه‌ش خوێکی سینه‌مای هیندیه‌ به‌دراماشه‌وه‌ جار هه‌بووه‌ کوڕ و کچێکی خۆشه‌ویست به‌یه‌ک شاد ده‌بنه‌وه‌ له‌ناو په‌رستگایه‌ک‌ هه‌رئه‌وه‌نده‌ ده‌زانی ده‌بێته‌ بارانێکی خوڕ بێ ئه‌وه‌ی له‌بیریان بێ ئه‌وه‌ ناو په‌رستگایه‌ نه‌ک ده‌ره‌وه‌ ! یا دوو برای لێکدابڕاو له‌دوالێدانی شیری شه‌ڕێک به‌نیشانێکی سه‌رسینگ یا ملوانکه‌یه‌ک یه‌کتر ده‌ناسنه‌وه‌ ! فه‌نتازیا و ئه‌فسانش پێویستین ده‌روازه‌کانی خه‌یاڵی مرۆڤه‌ بۆڕزگاربوون له‌واقیعێکی تاڵ به‌س نه‌ک زیاده‌ڕۆ‌ی وا نه‌جاره‌ک و نه‌دوو چه‌ندباره‌ ده‌بێته‌وه‌، جار جاره‌ ئه‌وانیش خۆشن ها ! کاتێک مانو کۆتره‌ سپیه‌ قه‌پلاغ داره‌ پێ به‌توکه‌ ولفه‌ خرپنه‌که‌ی گرت نێوچه‌وانی سورکرد و هه‌ڵی داوه‌ ئاسمان، له‌لای پاشای چانسی کۆتره‌ سپیه‌ گه‌ڕاوه‌که‌ بێ قه‌پلاغ و دندوک درێژ و پێ به‌توک نه‌بوو وایانزانی به‌سه‌رماندا ده‌ڕوا ! نازانن ئه‌و فێره‌مان ....

تاتیاگرو ..

پیاوێکی به‌هێز و سونبولی نیشتمانی یه‌، مامۆستایه‌کی ڕاهێنه‌ری هونه‌ری جه‌نگی، زۆر قسه‌ی نه‌سته‌ق و په‌ندی جوانی ژیان ده‌دوێ: کاتێ زێڕ ده‌توێته‌وه‌ ده‌بێ به‌ملوانکه‌، مه‌به‌ستی له‌کاتی گرتنی مانۆ بوو له‌لایه‌ن به‌ریتانیه‌کانه‌وه‌ .ئه‌و دراما هیندیه‌ زۆر ئاینگه‌راییه‌ چ باسی شه‌راب خواردنه‌وه‌ و خانه‌ی ژنانی تێدانی یه‌ !

باجی ڕاهۆ پاشایه‌ ..

به‌هبه‌هه‌ی پاشایانه‌ به‌زووڕنا سه‌قه‌ته‌که‌یان ڕاده‌گه‌یه‌نرێ .ڕازاوه‌ به‌مل و گواره‌، مۆری و مه‌رجان، به‌رگ و پۆشاکی حه‌فت ترینگه‌ له‌ڕه‌نگه‌کانی سور و زێڕی و خه‌نه‌یی، ڕه‌ش و سپی، جارێ سیداره‌که‌ی هه‌رخۆی به‌له‌مێکه‌ قۆپچه‌ماشاڵای به‌سه‌ره‌وه‌یه‌، لاونیو مێزه‌ر کراوه‌ له‌سه‌ر سه‌ری، به‌یاقوت و موری و مه‌رجان تیف تیفه‌ دراوه‌ .پۆشاکی سه‌مه‌ره‌ که‌وا و شاقه‌لی، پڕوپێ و پێڵاوی سه‌مه‌ره‌تر ! گه‌نجه‌کانی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ که‌ مل و بازن ده‌پۆشن ڕه‌خنه‌تڕێن ده‌کرێن که‌چی جاران پاشاکان به‌و سێوه‌یه‌ بوون ! چاوی هیندیه‌کان گه‌وره‌یه‌ ڕه‌نگی قاوه‌ییه‌کی گه‌ش و کراوه‌ یاڕه‌شه‌کی تۆخ هه‌نده‌ک جاریش له‌ناو کۆمبارسه‌کان که‌سانی چاو یا ده‌م داقلیشای تێدایه‌ .هه‌روه‌ک دراما کۆریه‌کان چاویان لێک دروایه‌ هه‌رئه‌وه‌تا ده‌کرێته‌وه‌، زۆرجار به‌زمانی چاو ده‌دوێن ئه‌کته‌ره‌کان به‌رجه‌سته‌ی ده‌که‌ن .

ئه‌وه‌یه‌ فلیمی به‌مه‌راق .

ڕۆمانێکی مێژوویی به‌رچه‌ند سه‌د ساڵێک ده‌گێڕێته‌وه‌، ناهاوسه‌نگی کێشه‌ی نێوان داگیرکار به‌ریتانیه‌کان و هینده‌ نیشتمانپه‌روه‌ره‌کانه‌ .وڵاتی که‌لتوره‌ جوایه‌زه‌کان هه‌ر سه‌د کیلۆ مه‌ترێ که‌لتورێکی تره‌ و له‌دراماکه‌ش ڕه‌نگی داوه‌ته‌وه‌ به‌شێوازی په‌رستگا و براهمینه‌ ئاین په‌رسته‌کان، پاشا جیاواز و سه‌یره‌کان .بگره‌وبه‌رده‌ی ئاین و مه‌زهه‌به‌کان تڕو ته‌شقه‌ره‌ی قه‌شه‌کانیش له‌وێ ڕاوه‌ستی .لێره‌دا کلتورێکی ڕه‌سه‌نی ئاسیایی به‌رجه‌سته‌ ده‌بێ ئه‌ویش که‌ڵچه‌ری هیندی یه‌ .

ڤێنیساهیب ..

داپیره‌ وه‌ک تۆڵه‌ستێن ڕۆڵی نزیک له‌ژنه‌ صه‌عیدیه‌کانی درامای میسری ده‌بینێ شووی خێرا و به‌منداڵی نه‌ریتێکی که‌ونی خۆیانه‌ ئه‌وکاتی ڕێژه‌ی ته‌مه‌ن کورت بوو هه‌رزوو کچیان به‌شوو ده‌دا .ڕوانینیان بۆ ژن و پیرۆزیه‌که‌ی له‌بیرکردنه‌وه‌ی عه‌ره‌بی زینده‌به‌چاڵ کار باشترن .

پۆشاکی هیندی ..

جلوبه‌رگی هیندی له‌جه‌ژنی داهاتووی کوردستان مۆدێلی نوێ ی جه‌ژنانه‌ی منداڵانه‌ وه‌ک کراس و شاقه‌لی دۆنگی به‌ده‌ست جووت کردنه‌وه‌ ده‌ڕۆیی باو بوو ! به‌س مه‌گه‌م خوا ئی هیندیه‌کان کێشه‌ی تێده‌که‌وی له‌به‌ر ناوک ڕوتیه‌که‌ی وه‌ک شانه‌ زه‌نگه‌سوره‌ ئیسلامیه‌ سیایسیه‌کان هارده‌کا جۆتکان داوێن .خه‌زێمه‌ی که‌پویان ده‌رێ ی : خه‌زێمه‌که‌ی یا حه‌لیمی جیرانی جارانمانه‌ تلیشه‌کی له‌لووتی کردبوو !

دیسانه‌وه‌ نێرگله‌ ..

قانگدانی نێرگله‌ و خوه‌ نافڕه‌جاکان له‌و سه‌رده‌میش باو بووه‌ وه‌ک ئێستای ئه‌کته‌ری دراما کوردیه‌کانیش قومی لێده‌ده‌ن دوکه‌ڵه‌ شینکه‌ به‌با ده‌که‌ن ده‌میان ده‌ڵێ ی گزۆزی عه‌نته‌رناشێکی مه‌کینه‌ هه‌ستاوه‌ ئای له‌و قوڕمساغی یه‌ ! جا وه‌ره‌ ده‌رهێنه‌ر و ئه‌کته‌ری ئه‌وهامان پێشڕه‌وبن ده‌بی گه‌نجانی کوردستان چۆن لاساکاریان بکه‌ن کورد ده‌ڵێ: ئه‌گه‌ر قه‌له‌ ڕه‌ش ڕێنیشانده‌ر بی ده‌بی ئۆمه‌ت هه‌رده‌ربه‌ده‌ربی .

سه‌مای هیندی ..

وه‌ک سه‌مای که‌مه‌ری ئه‌فریقی نی یه‌ ڕاسته‌ هه‌رهه‌موویان سروش له‌جوڵه‌ی مار و ماسی، باڵوه‌شانی په‌پوله‌ و له‌ره‌ی دره‌خته‌کان وه‌رده‌گرن به‌ڵام ڕتمیان جوایه‌زه‌، بنه‌چه‌ی ئاینی و پیرۆزی کلتوریان هه‌یه‌ .سه‌مای هیندی هه‌موو جوڵه‌یه‌کی هێما و نیشانه‌ی گێڕانه‌وه‌ی به‌سه‌رهاتێکه‌ وه‌ک زمانێک پێ ی ده‌دوێن واته‌ بێ ئاواز و گۆرانی جوله‌کان شت ده‌ڵێن ! بۆ بیانیه‌کان گۆرانیشیان به‌گه‌رداوه‌ به‌ڵام پیاو هه‌ر له‌چاوی حه‌زی مێبه‌خشی لێ ی ده‌ڕوانێ جا سه‌مای هیندی یا فارسی یا ئه‌فریقی بێ نه‌خواسه‌لا ئه‌وروپیش ئه‌وه‌ هه‌ر لێ ی گه‌رێ ...

خۆره‌تاوی هاوسه‌ری ..

بڕوانامه‌ی لێکدانه‌وه‌ی ژیانی هاوسه‌رێتی که‌سه‌کان که‌ قه‌شه‌کان به‌ڕێگه‌ی ئه‌ستێره‌ناسی هه‌ساره‌ به‌ختگره‌وه‌کان لێکی ده‌ده‌نه‌وه‌، ئه‌گه‌ر پیاو و ژنێک هێڵکاری هه‌ساره‌کانیان له‌یه‌کچوو یا نزیک یه‌ک بوون ده‌شێ ببنه‌ هاوسه‌ری یه‌کتری .‌گه‌ڕانیش بۆ هاوسه‌ری کچه‌کانیان چاره‌یه‌کی کلتوری باشه‌ دژی قه‌یره‌یی و مانه‌وه‌ وه‌ک له‌کۆمه‌ڵگا ئیسلامیه‌کان هه‌یه‌ .

مالانگه‌که..

 ده‌رهاویشته‌ی هه‌موو کۆمه‌ڵگاکانه‌ ئه‌وجۆره‌ مرۆڤانه‌ به‌سه‌ر ڕێگاوبانه‌وه‌ یا چه‌قی شاره‌کان ده‌بینرێن، له‌وێ بانگه‌وازی ڕابوون دژی سته‌م و داگیرکاری ده‌کا زه‌نگی هۆشیاری ڕاده‌گه‌یه‌نێ حه‌قهێ، حه‌قهێ ..له‌هه‌نده‌ران پێیان ده‌ڵێن : بێ ماڵه‌کان ! زۆرجار له‌وانه‌ لای خۆمان هه‌ن به‌داخه‌وه‌ به‌ناوتۆره‌ی خراپ یان ‌شێت ناوده‌برێن .

     

پراچی ..

کیژه‌ خنجیلانه‌ ڕۆحپه‌ره‌که‌ی به‌پۆشاکه‌ هیندیه‌که‌یه‌وه‌ ده‌رێ ی : نۆ ژن و نیوه‌ ! دراماکه‌ی ڕازاندۆته‌وه‌ به‌ئه‌ندازه‌یه‌کی چاوکیش له‌توانستی نواندن و خستنه‌ خه‌نده‌ی بینه‌ر له‌کۆمێدیای مه‌وقیف .وه‌رگێڕانێکی شیرین زمانه‌ له‌سه‌ر ده‌می ئه‌و کچۆڵه‌ به‌ئاوازی کارتۆن فلیمی له‌دوانی پراچی و مانۆ له‌کوردیه‌که‌ پاراوه‌ به‌وشه‌ی کوردی په‌تی وه‌ک دراما کوردیه‌ خۆماڵیه‌کان نی یه‌ خوا قه‌وه‌تیان دا کۆلاو کۆل زمانێکی کوردی ـ عه‌ره‌بی گه‌ری یه‌ ! زۆر ڕاگۆیی هه‌یه‌ له‌سه‌ر قسه‌خۆشه‌کانی پاچی و مانۆ .

موزیکی وێنه‌گه‌رایی ..

به‌هێز و هونه‌ری دارێژراوه‌ له‌دراما هیندیه‌که‌ ‌شێوازێکی سینه‌مایی وێنه‌گرتن له‌زووم و جوڵه‌ که‌وانه‌ییه‌کان دیاره‌ کاری ته‌کنه‌لۆجیا و کۆمپیوته‌ریش له‌غاری ئه‌سپ سواره‌کان ڕوونه‌ ..تیشک و ڕوناکی بێ سێبه‌ری سه‌رده‌م و چاوه‌کان، وێنه‌گرتن له‌سروشت و ژینگه‌یه‌کی گوندی ده‌ره‌وه‌ به‌رچاوه‌ نه‌ک دیواری مقه‌بای ڕێزه‌فلیمه‌ کوردیه‌کان !

پله‌نزم ..

دابه‌شی کۆمه‌ڵگا بۆ چینی سه‌رده‌سته‌ و ژێرده‌سته‌، پله‌به‌رز و پله‌نزم، پاشه‌بنه‌یه‌کی ئابوری و ده‌سه‌ڵاتی له‌پشته‌وه‌یه‌ به‌پشتیوانی ئاینبازه‌کانیش پێڕه‌وکراوه‌ به‌ڕاده‌ی به‌گڵاوزانینی مرۆڤه‌ هه‌ژاره‌کان له‌پیس بینیان تا ئه‌مڕۆش له‌وڵاته‌ سه‌رمایه‌داریه‌کانی ئه‌مڕۆ له‌کاتی ‌سواربوونی شه‌مه‌نده‌فه‌ر کلاسی یه‌ک و دووی دانیشتن هه‌یه‌ ...تاد.جارێ خۆ خه‌ت خه‌تۆکه‌‌ سپیه‌که‌ی نیوچه‌وانی براهمینه‌ قه‌شه‌کانیان ده‌ڵێ ی سیمی هیته‌ری کاره‌بایی کوردستانه‌ له‌کاتی گرانیه‌که‌ی ساڵانی نه‌وه‌ته‌کان به‌کارمان ده‌هینا بۆ خۆگه‌رم کردنه‌وه‌ !

بۆلیود( Bollywood   )     ..

ناونیشان و پێناسه‌ی پیشه‌سازی فلیمی هیندیه‌، له‌جیهانی سینه‌ما به‌رامبه‌ر به‌ ( ‌Hollywood   ) ی ئه‌مه‌ریکی به‌رهه‌مهێنه‌، له‌شاری مۆمبای هیندستان کلتوری هیندی پێ ده‌ناسرێته‌وه‌ .ئه‌و سینه‌ما هیندیه‌ی له‌سه‌ر ئاستی دنیا بازرگانی پێوه‌ده‌کرێ، چاوگێکی ئابوری به‌گوڕ چالاکه‌ پێموانی یه‌ هیچ نیازێکی کوردی ده‌سه‌ڵاتی یا بواری تایبه‌ت بۆ ئه‌و جۆره‌ پیشه‌سازیه‌ نی یه‌ چونکه‌ لای خۆمان هونه‌ر به‌خشین و خه‌باته‌ نه‌ک بازاڕ و پێشه‌گه‌ری پیشه‌سازی .

ئه‌وشۆ فلیمی هیندی داوێ .

جاران به‌شی کوردی ته‌له‌فزیۆنی که‌رکوک به‌رنامه‌ی سبه‌ی شه‌وی ده‌خوێنده‌وه‌ لۆ به‌یانیه‌که‌ی له‌هه‌ولێرێ ده‌بووه‌ هه‌را یه‌ک به‌یه‌کی ده‌گۆته‌وه‌ ئینجا ئێستا‌ش ئاگاداربن: ئه‌وشۆ فلیمی هیندی داوێ .

چه‌چه‌ی هۆ ..

گۆرانی هیندی له‌هۆنراوه‌ و ئاواز زۆرکاریگه‌ره‌ له‌وانه‌یه‌ ناسکی فۆنه‌تیک یا تێکه‌ڵه‌یه‌ک له‌زمانه‌ ئاسیاییه‌کان وه‌ک زمانی ئوردو دێته‌ به‌رگوێ له‌هه‌ندێ وشه‌ی وه‌ک نان و ژماره‌کان نزیکی کوردیه‌ .به‌تایبه‌ت به‌هۆی سه‌ما تایبه‌تیه‌که‌یان، پۆشاکه‌ ئاڵاو واڵا ڕه‌نگاڵه‌‌کانی چاوکێشه‌ .له‌و دراما وه‌رگێڕاوه‌ی ئێستاش فێری گۆرانیه‌کی تر بووین ئاوازی کۆتایی هه‌موو ڕێزه‌فلیمه‌کان به‌هیندی ده‌چڕن ده‌ی: چه‌چه‌ی هۆ، چه‌چه‌ی هۆ، چه‌چه‌ی قوه‌ت نه‌جاتی .

 

             

            This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.       

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.