ره‌خنه‌‌ له ‌وته‌يه‌کی به‌ناوبانگ سه‌باره‌ت به ئافره‌تان ...به‌ختياری شه‌مه‌يی

ره‌خنه‌‌ له ‌وته‌يه‌کی به‌ناوبانگ سه‌باره‌ت به ئافره‌تان ...به‌ختياری شه‌مه‌يی

وته‌که ئه‌مه‌يه‌: ( له‌ پشتی هه‌ر پياوێکی مه‌زنه‌وه، ژنێکى مه‌زن هه‌يه‌ ).

به‌ر له‌هه‌ر شتێک، ده‌بێت ئه‌وه‌ بڵێم که به‌داخه‌وه له‌ ياده‌وه‌ريمدا نه‌ماوه ئه‌م وته‌يه‌ هی کێيه‌؟، به‌ڵام زۆر به‌ناوبانگ و باوه و پێده‌چێت هه‌ر له‌لايه‌ن پياوه‌وه‌ داهێنرابێت.له‌ مێژووی مرۆڤايه‌تيدا، به‌ هه‌زاران په‌يڤی جۆراوجۆر، چی له‌لايه‌ن پياوانه‌ و چی له‌لايه‌ن ئافره‌تان خۆيانه‌وه، چی به‌ ئه‌رێتی و چی به‌ نه‌رێتی سه‌باره‌ت به‌ ئافره‌تان وتراون، ئه‌م په‌يڤانه‌ ئه‌مڕۆ بوونه‌ته‌ مێژوو.ئه‌م وته‌يه‌ش يه‌کێکه‌ له‌و وتانه‌ و به‌شێکه له‌و مێژووه‌.بێگومان ئه‌مه‌ش ديارده‌يه‌کی ئاساييه‌، چونکه‌ هه‌مووان ئه‌و راستييه‌ ده‌زانين که‌ ئافره‌تان نيوه‌ی کۆمه‌ڵگه‌ن و دايکی نيوه‌که‌ی ديکه‌يشيانن و به‌شێکی گرنگ و بنچينه‌يی ژيانی کۆمه‌ڵايه‌تين.

 هه‌موومان له‌ ئافره‌ت بووين و ئافره‌ت واته‌ ژيان.هه‌ربۆيه‌ باسوخواس ده‌رباره‌ی ئافره‌تان له‌ هه‌موو سه‌رده‌مێکدا هه‌ر بووه و هه‌ر ده‌بێت.کێشه‌ی ئافره‌تان له‌نێو کۆمه‌ڵدا، نه‌خش و گرنگييان له‌نێو خێزان و ژيانی کۆمه‌ڵايه‌تيدا، هه‌ميشه شايسته‌ی لێدوان و باسکردن بووه‌.ئه‌م پڕۆسه‌يه‌ ململانێيه‌کی سه‌ره‌کيی ژيانه‌ و هه‌ر به‌رده‌وامه‌ و بێ کۆتاييه‌.به‌کورتييه‌که‌ی واته‌ و ناوه‌ڕۆکی ئه‌م وته‌ به‌ناوبانگه‌ جێگای سه‌رنج و تێڕامان بووه‌ و له‌م کورته‌ نوسينه‌شدا که‌ ئاماژه‌ی پێکراوه‌، ته‌وه‌ری سه‌ره‌کيی مه‌به‌سته‌که‌يه.

ئه‌م وته‌يه، گوايه‌ بۆ به‌رژه‌وه‌نديی ئافره‌تان، وتراوه‌‌.به‌ڵام له‌ڕاستيدا ناوه‌ڕۆکی واته‌ی ئه‌م وته‌يه‌ خۆی له‌خۆيدا که‌مکردنه‌وه يان شاردنه‌وه‌ی نه‌خش و تواناکانی ره‌گه‌زی مێيينه‌يه‌ له‌ ده‌ربڕينێکی چه‌واشه‌کارانه‌ و ئاڵۆزدا.با لێره‌دا بپرسين و بڵێين: بۆچی هه‌ر ده‌بێت ژن له‌ پشتی پياوێکی مه‌زنه‌وه بێت!؟‌ هه‌ر له‌بنه‌ڕه‌تدا بۆچی ژن له‌پشتی پياوه‌وه‌ بێت!؟ ئه‌ی ژنان يان کچان بۆچی خۆيان له‌پێشه‌وه نه‌بن و خۆيشيان وه‌ک پياو يان ره‌گه‌زی نێرينه‌، يان بابڵێين، هاوڕه‌گه‌زه‌ مرۆڤه‌کانيان، نه‌توانن مه‌زن و ژير و زيره‌ک و ئازا و به‌توانا و لێهاتوو و سه‌رکرده‌ و بليمه‌ت و داهێنه‌ر و به‌ناوبانگبن!؟ بۆچی هه‌ر ده‌بێت له‌ دوای ره‌گه‌زی نێره‌وه‌بن، تا بتوانن ئه‌وه بسه‌لمێنن که ئه‌وانيش هه‌ن!؟ له‌ڕاستيدا بێويژدانی و نايه‌کسانی و نادادپه‌روه‌رييه‌ک له‌ نێو ئه‌و وته‌يه‌دا خۆيان شاردۆته‌وه‌‌.له‌ ناوه‌ڕۆکی ئه‌و وته‌يه‌دا، ره‌گه‌زی مێ کراوه‌ته پاشکۆی ره‌گه‌زی نێر.ره‌گه‌زی مێيينه‌ بۆئه‌وه‌ی مرۆڤ بوون و ژيرى و زيره‌کی و هێز و تواناکانی بشاردرێته‌وه، له‌پشتی پياوێکی گوايه مه‌زنه‌وه شاردراوه‌ته‌وه.

 ئه‌م وته‌يه‌ وه‌کو ئه‌وه‌ وايه‌ بگوترێت: ( له‌پشتی هه‌ر فڕۆکه‌وانێکی نێرينه‌‌ی ئازا و سه‌رکه‌وتووه‌وه‌، مێيينه‌يه‌ک هه‌يه‌)، هه‌ر وه‌کو ئه‌وه‌ی ره‌گه‌زی مێيينه‌ نه‌توانن وه‌کو ره‌گه‌زی نێرينه‌، ببنه‌ فڕۆکه‌وان.يان فڕۆکه‌وان له‌نێو ره‌گه‌زی مێيينه‌دا نه‌بێت!؟ ئه‌مڕۆ له‌نێو هه‌موو کۆمه‌ڵگاکاندا، ره‌گه‌زی مێيينه‌ له‌ هه‌موو بواره‌کانی ژياندا به‌شدار و چالاکه‌.له‌ زۆربه‌ی له‌شکر و سوپا و کۆمپانيا فڕۆکه‌وانييه‌کاندا، ژماره‌يه‌کی به‌رچاو له‌ ره‌گه‌زی مێيينه‌ش پشکدارن و وه‌کو پێويست نه‌خشی خۆيان ده‌بينن.

 پرسياره‌که لێره‌دا ئه‌مه‌يه‌: ئه‌گه‌ر مرۆڤ هه‌ر مرۆڤه و هيچ جياوازييه‌ک له‌نێوان ره‌گه‌زی نێرينه‌ و ره‌گه‌زی مێيينه‌دا نييه‌ و هه‌ردوو لا هه‌ر مرۆڤن، ئه‌ی ئه‌گه‌ر وايه‌، بۆ باسی يه‌کسانيی نێوان مرۆڤه‌کان ناکرێت له‌ بواری مافه‌کاندا، له‌ تواناکاندا، له‌ ژيرى و زيره‌کی و ئازايه‌تی و لێهاتوويی و داهێنه‌ری و داهێنان و به‌ناوبانگیدا، ئه‌وه‌‌ی ره‌گه‌زی نێرينه‌ ده‌توانێت ئه‌نجامی بدات، له‌ کرداردا، له‌ ئاخاوتن و نووسين و بيرکردنه‌‌وه‌دا، ره‌گه‌زی مێیينه‌ش به‌هه‌مان شێوه ده‌توانێت ئه‌نجامی بدات.

مێژووی مرۆڤايه‌تی لێوان لێوه له‌ به‌توانايی و ئازايه‌تی و لێهاتوويی و داهێنه‌ری و ژيری و زيره‌کی و ميهره‌بانی و خۆشه‌ويستيی و دادپه‌روه‌ريى ره‌گه‌زی مێييه‌.

ره‌نگه‌ ئێره‌ شوێنێکی له‌بار نه‌بێت بۆ ريزکردنی ناوی هه‌موو ئه‌و ئافره‌ته‌ گرنگ و به‌ناوبانگ و داهێه‌ر وسه‌رکرده‌ و لێهاتووانه‌ی مێژوو که‌ به‌شێکی گه‌وره‌ و گرنگی مێژووی مرۆڤايه‌تييان پێکهێناوه‌.به‌ڵام پێويسته‌ و ده‌بێت ئه‌و راستييه‌ش باس بکرێت که‌ ئافره‌تانيش هه‌ر دروستکه‌ری مێژوون و خۆيان به‌شێکی مه‌زن و کاريگه‌ری مێژووی مرۆڤايه‌تين.   

 ئه‌وه‌ راستييه‌کی به‌ڵگه‌نه‌ويسته‌ که‌ هه‌موو مرۆڤێک له‌دايکبوو و نه‌وه‌ی دايک و باوکێکه‌، به‌ڵام پشکی دايک زۆرتر و گه‌وره‌تره له بواره‌کانی به‌خێوکردن و په‌روه‌رده‌کردندا، له‌ دادپه‌روه‌رىدا، له‌ ميهره‌بانی و نه‌رمونيانی و سۆز و خۆشه‌ويستی پێبه‌خشيندا.به‌پێچه‌وانه‌ی ئه‌مه‌وه، مێژووی مرۆڤايه‌تی لێوان لێوه‌ له‌ شه‌ڕ و جه‌نگ و خوێنڕشتن و کوشتوکوشتار و سوتاندن و ماڵوێرانی کردن له‌لايه‌ن ره‌گه‌زی نێره‌وه‌.له‌ڕابردوو و ئێستاشدا، له‌شکر و سوپا شه‌ڕکه‌ره‌کان، هێزه‌کانی پۆليس، ئاساييشی چه‌کدار، ئه‌مانه‌ به‌زۆری هه‌ر له‌لايه‌ن ره‌گه‌زی نێرينه‌‌وه پێکهێنراون‌.له‌م رووه‌وه ره‌گه‌زی مێيينه خۆشبه‌ختانه، که‌مترين پشکی زه‌بروزه‌نگی نامرۆڤانه‌ی‌ له‌ خوێنڕشتن و کوشتوکوشتار و شه‌ڕ و جه‌نگ و سوتاندن و ماڵوێرانکردنی به‌رده‌که‌وێت.ئه‌مه‌ش رابردوو و ئێستايه‌که‌ که‌ هه‌موو دايکان و خوشکان و ژنان و کچانی مرۆڤايه‌تی بۆيان هه‌يه‌ شانازيی پێوه‌ بکه‌ن.هيچ شانازييه‌ک له‌ زه‌بروزه‌نگ و شه‌ڕ و جه‌نگ و خوێنڕشتن و سوتاندن و ماڵوێرانکردندا نييه‌.به‌ڵام شانازيی له‌ گيانی نه‌رمونيانی و لێبوورده‌يی و ميهره‌بانی و رێز و سۆز و خۆشه‌ويستی و مناڵ به‌خێوکردن و په‌روه‌رده‌کردن و بنيادنان و ئاوه‌دانکردنه‌وه‌دا هه‌يه، که‌ ره‌گه‌زی مێيينه ‌له‌ زۆربه‌ی ئه‌م بوارانه‌دا هه‌ميشه‌ پشکی شێری به‌رکه‌وتووه‌ و هه‌ميشه‌ش هه‌ر پشکی شێری به‌رده‌که‌وێت.‌

 لێره‌دا با بێينه‌وه‌ سه‌ر لێدوان له‌ وته‌که، ئايا ئه‌گه‌ر ئه‌و وته‌يه‌ به‌پێچه‌وانه‌وه‌ بووايه‌، چی ده‌بوو و چيی ده‌گه‌ياند؟ ئه‌گه‌ر ئاوا بوايه‌: ( له‌پشتی هه‌ر ژنێکی مه‌زنه‌وه، پياوێکى مه‌زن هه‌يه ).ئه‌مه‌ش هه‌ر ئه‌وه‌ی ده‌گه‌ياند که‌ ره‌گه‌زی مێيينه‌يه‌، بێهێز و لاواز و باوه‌ڕبه‌خۆنه‌بوو و نالێهاتوو و بێتوانايه‌ و هه‌ر ده‌بێت پياوێک، ره‌گه‌زێکی نێرينه‌ پشتيوانيی لێبکات تا بتوانێت ده‌ربکه‌وێت و نه‌خشێک له‌ ژيان و کۆمه‌ڵگادا ببينێت.ئايا ئه‌وسا ئه‌م وته‌يه‌ به‌م شێوه‌يه، له‌لايه‌ن ژنان و کچانه‌وه‌ په‌سه‌ند ده‌كرا؟ پێيان خۆش ده‌بوو؟ ‌باوه‌ڕيان پێی ده‌هێنا؟ ....هه‌روه‌ها بۆ پياوانيش هه‌ر هه‌مان شت ده‌بوو.بێگومان به‌ ره‌هايى، ناتوانين بڵێين به‌ڵێ، چونکه‌ گريمانه‌ی به‌ڵێ، زۆر که‌م و كز و لاوازه‌.هه‌رچۆن بێت، ئه‌و وته‌يه‌ی يه‌که‌م، بۆ هه‌ر مه‌به‌ستێک و له‌لايه‌ن هه‌ر که‌سێکه‌وه‌ ‌وترابێت، واتا و ناوه‌ڕۆکه‌که‌ی هه‌ر هه‌ڵخه‌ڵه‌تاندن و فريودان و رازی کردنی ره‌گه‌زی مێينه، به‌ پاشکۆيه‌تيی پياوان و هه‌ر نێرسالاری ده‌گه‌يه‌نێت.له‌مێژه‌ ئه‌و هه‌ست و سه‌رنجه‌م له‌لا په‌يدا بووه که‌ واته‌ و ناوه‌ڕۆکی ئه‌و وته‌يه‌، بێويژدانی و فڕوفێڵێکی پياوسالارييانه‌ی تێدا شاردراوه‌ته‌وه‌.هه‌روه‌ها ده‌توانين ئه‌وه‌ش بڵێين که‌ ئه‌و وته‌يه‌، به‌شێوازێکی ئاڵۆز و چه‌واشه‌کارانه، نايه‌‌کسانی و نادادپه‌روه‌رييه‌کیشى له‌خۆگرتووه‌.

له‌کۆتاييدا پێمخۆشه ئه‌وه‌ بڵێم، تۆی خوێنه‌ری به‌ڕێز و دڵسۆز، که‌ ئه‌رکی خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م کورته‌ نوسينه‌تان کێشاوه‌، هيوادارم هه‌ر ته‌ندروست و ته‌مه‌ندرێژ و به‌خته‌وه‌ربن.

برای دڵسۆزتان

به‌ختياری شه‌مه‌يی

ئه‌مسته‌ردام - 15.03.2013

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.


 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

بابەتی زیاتری نووسەر