هیچ سەردەمێک هێندەی سەردەمی دەسەڵاتدارێتی ئەردۆغان و حکومەتەکەی ئاکەپە تاوان و فریودان پیادە نەکراوە، هەر لە کۆمەڵکوژیەوە بگرە تا پڕکردنی زیندانەکان، هەر لە هێرشی سەربازیەوە بگرە تا ڕاوەدونانی پەڕلەمانتار و سیاسەتمەدارە کوردەکان .هەر کاتێکیش ئەم دەسەڵاتە شوومەی ئاکەپە ئامانجەکانی نەپێکابێت ئەوا هانای بردوە بۆ فریودانی کوردان لە ڕێگەی چەند گوتەیەکی هەمەڕەنگی وەک (کرانەوە بە ڕووی کورداندا، چارەسەرکردنی ئاشتیانەی دۆزی کورد، کۆتایهێنان بە فرمێسکی دایکان، هانابردن بۆ تاوتوێکردنی گرفتەکان لە پەڕلەمان، دواجاریش درێژەدان بە گوتوبێژ لەگەڵ ئیمراڵی ) .
لێ بەڵێ ؛ هەر کاتێک دەوڵەتی تورک هێرشی کردبێت و هێرشەکان لە بەرژەوەندیاندا بووبێت ئەوا هەندێک لایەنی بە ناو کوردیش بێدەنگیان هەڵبژاردووە، خۆ ئەگەر هێرشەکان بە تێک شکاندنی دەوڵەتی تورک کۆتایی هاتبێت و ژمارەیەک جەندرمەی تورک کوژرابن ئەوا پەتی بێ دەنگی ئەو لایەنە کوردیانەش پچڕاوە و بەر لە تورکەکان ئەوان سەرەخۆشیان لە کەسوکاری جەندرمە کوژراوەکان کردووە و لایەنی کوردیشیان شەرمەزار کردووە .لە پاش هەر تێک شکاندنێکیش خودی ئەردۆغان هانای بردووە بۆ فریودان و باسی لە ئاشتی کردووە، لەگەڵ هەر باسکردنێکی ئاشتیشدا ئەو لایەنە بەناو کوردیانە شایی و لۆغانیان بۆ گوتە بێ سەروبەرەکانی ئەردۆغان گرتووە و هەموو ڕاگەیاندنەکانی خۆیان خستۆتە خزمەتی دەوڵەتی تورکەوە بۆ بە ئاشتیخواز ناوهێنانی ئەردۆغان و دارودەستەکەی .
لە چەند مانگی ڕابردوودا شاهیدی کۆمەڵە پێشکەوتنێکی کەم وێنەی لایەنی کوردی بووین لە بەرامبەر سیاسەتە شەڕخوازیەکانی دەوڵەتی تورکدا، کە گرنگترینیان بریتی بوون لە سەرکەوتنە سەربازیەکانی هێزی گەریلا لە ناوچەکانی شەمزینان و مانگرتنە 68 ڕۆژیەکەی زیندانە سیاسیەکانی باکوری کوردستان و پێشکەوتنە شکۆدارەکانی ڕۆژئاوای کوردستان .
هەرچی دەوڵەتی تورک بوو هەموو هەوڵی خۆی خستە گەڕ بۆ ئاستەنگی سازکردن لە بەرامبەر ئەم پێشکەوتنانە، لە لایەکەوە باسیان لەوە دەکرد کە تەنها یەک کەس مانی لە خواردن گرتووە و لە لایەکی دیکەوە دەیانگوت ئەم کردەوانە خۆنواندنی پەکەکەیە، لە لایەکەوە لە ڕێی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراقەوە سنورەکانیان بە ڕووی ڕۆژئاوادا دەگرت و لە لایەکی دیکەوە ئارتەشی (ئازاد)ی سوریایان لە دژی کوردانی ڕۆژئاوا هان دەدا .کاتێک تەواوی ئەم کردەوانە شکستی خوارد ئەو کات هانایان بۆ فریودانی کوردان برد بە ناوی کۆتایهێنان بە شەڕ و درێژەدان بە ئاشتی .
چ هانابردنێک بۆ ئاشتی و کام کۆتایهێنان بە شەڕ ؟
لە سەرەتای دەستپێکردنی ساڵی نوێدا "2013"دا جارێکی دیکە ئەردۆغان باسی لە زمانی دیالۆگ و هانابردن بۆ ئیمراڵی کرد، هێشتا گوتەکانی ئەردۆغان کۆتاییان نەهاتبوو کە پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق و لایەنە ئیسلامیەکان کەوتنە دووبارەکردنەوەی گوتەکانی ئەردۆغان و ئەو مرۆڤە کوردکوژەیان وەکو ئاشتیخواز پێناسە کرد .هەرچی کردەوە شەڕخوازیەکانی ئەردۆغانیشە بە هیچ کوردێک نامۆ نییە و هەمیشە باسی لە "یەک دەوڵەت، یەک نەتەوە، یەک ئاڵا" کردووە و تەنانەت زۆر جار ڕوو قایمانە و بێ شەرم گوتویەتی (ئەگەر لە باشووری ئافریقاش چادرێک هەبێت و ناوی کوردستانی لەسەر نوسرابێت ئەوا دەچین و دەیسوتێنین) .
هەر کاتێک ئەردۆغان و حکومەتەکەی بە گوتە باسیان لە ئاشتی کردبێت ئەوا بە کردەوە تەواو پێچەوانە جوڵاونەتەوە، ئەو کردەوەیەش بەرفراوانکردنی هێرشەکان و زیادکردنی کردەوە تیرۆریستیەکان بووە .ئەم جارەش کاتێک باسیان لە زمانی دیالۆگ و هانابردن بۆ ئیمراڵی کرد، یەکسەر بە دوای ئەم گوتەیەدا کۆمەڵکوژییەک لە شاری پاریس ئەنجام درا و سێ ژنی شۆڕشگێڕی کورد تیرۆر کران، یەکێک لەو ژنانە ساکینە جانسز"سارا" بوو کە یەکێک لە دامەزرێنەرانی پکک بوو، هێشتا تەرمی ئەو سێ ژنە شۆڕشگێرە بە خاک نەسپێردرابوون کە هێرشی ئاسمانی و زەمینی بۆسەر قەندیل و باکووری کوردستان دەستی پێکرد، ئەنجامی ئەو هێرشانەش دەیان شەهیدی گەریلای لێکەوتەوە، هەر لەگەڵ دەستپێکردنی ئەم هێرشانەشدا دڕندەکانی ئیخوانالموسلمین و ئارتەشی (ئازاد)ی سوریایان ئاودیوی شاری "سەرێ کانی" کرد و پشێویەکی زۆریان نایەوە لە ڕۆژئاوی کوردستاندا.
هێرشەکانی "سەرێ کانی" لە کاتێکدا بوو کە کوردانی ڕۆژئاوا و هێزەکانی پەیەدە لە ئازادکردنی ناوچەکانی " ڕومێلان و گرزیرۆ "دا بوون لە بن دەستی ڕژێمە داگیرکەرەکەی بەعسدا، سەرسوڕمان ئەوەیە کە هەم تورکیا و هەم ئارتەشی (ئازاد)ی سوریا باس لە کۆتایهێنانی بەعس و ئازادکردنی سوریا دەکەن لە دەستی بەشار ئەسەد، کەچی لە بەرامبەر ئازادکردنی "گرزیرۆ"دا هەردوو لایەن کەوتنە هاوکاریکردنی بەشار ئەسەد و هێرشی دڕندانەیان کردە سەر کوردانی ڕۆژئاوا لە " سەرێ کانی " .
لە نێوان "قەندیل" و "سەرێ کانی"دا :-
لە ساڵی 2011دا، کۆماری ئیسلامی ئێران هێرشێکی بەرفرەوانی کردە سەر کوردان و دەستپێکی هێرشەکەش بۆسەر قەندیل بوو، لە بەرامبەر ئەو هێرشەی کۆماری ئیسلامیدا هێزەکانی پژاک و گەریلاکانی "هەرەکە" بەرخۆدانێکی مەزنیان کرد و پاشەکشەیان بە هێزەکانی کۆماری ئیسلامی ئێران کرد .ئەو هێرشەی کرایە سەر قەندیل لە ڕاستیدا بۆسەر هەموو کوردان بوو بەڵام ئەوەی لەو کاتەدا "وەک هێزی سیاسی" خاوەن لە کوردان دەرکەوتوو لە بەرامبەر کۆماری ئیسلامیدا بەرخۆدانی کرد تەنها پژاک و گەریلاکانی "هەرەکە" بوون .هەرچەند لەو هێرشەدا دەیان گەریلای پژاک شەهید بوون کەچی هەندێک لایەنی ئۆردوگانشین بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ و بەناوی کوردایەتیەوە کەوتنە هاوکاریکردنی کۆماری ئیسلامی و لە ڕاگەیاندنەکانیاندا چەندەها گوتەی بێ سەروبەریان بڵاوکردەوە وەک ( تێکدانی ئەمنیەتی کوردستان، زیاتر میلیتاریزەکردنی ڕۆژهەڵات، ئەم شەڕە تەنها لە بەرژەوەندی کۆماری ئیسلامیدایە، سەرکەوتنی پژاک لە زەرەری کوردە، ...هتد ) .
ئێستاش لە ڕۆژئاوای کوردستان هێرشێکی هاوشێوەی قەندیل بۆ سەر شاری "سەرێ کانی" دەستی پێکردووە، لە ڕاستیدا ئەو هێرشە بۆسەر هەموو کوردانە و سەرەتاکەی لە "سەرێ کانی"یەوە دەستی پێکردووە، ئەوەی لەم کاتەدا "وەک هێزی سیاسی" خاوەن لە کوردانی ڕۆژئاوا دەرکەوتووە و بەرخۆدان دەکات تەنها پەیەدە و گەریلاکانی "یەپەگە"ن، هەرچەند لە هێرشی "سەرێ کانی"دا دەیان کەسی سڤیل و گەریلای "یەپەگە" شەهید بوون کەچی هەندێک لایەنی بەناو کوردیش لەژێر دەمامکی کوردایەتیدا ڕاستەوخۆ بوونەتە چاوساخی ئارتەشی (ئازاد)ی سوریا و هەرچی کردەوەی نابەجێیە ئەنجامی دەدەن .
کاتێک لەو لایەنە کوردیانە دەڕوانین کە لە کاتی هێرشەکەی سەر قەندیلدا ناڕاستەوخۆ کەوتبوونە خزمەتی کۆماری ئیسلامی ئێران دژ بە پژاک و بەراوردیان بکەین بەو لایەنە کوردیانەی کە ئیمڕۆ لە هێرشی"سەرێ کانی"دا ڕاستەوخۆ کەوتوونەتە خزمەتی دەوڵەتی تورک و ئارتەشی (ئازاد)ی سوریا دژ بە پەیەدە، ئەوا سێ خاڵی هاوبەش کۆیان دەکاتەوە :-
1- سەرجەم ئەو لایەنانە نیشتەجێی باشووری کوردستانن .ئەمە لە کاتێکدایە کە باشووری کوردستان ئارامترین جێگەیە بۆ دەزگا هەواڵگریەکانی تەواوی داگیرکەران و ئەم دەزگا هەواڵگریانەش زۆر چالاکن لە باشووردا .
2- سەرجەم ئەو لایەنانەی کە لە کاتی هێرشی داگیرکەراندا دەکەونە دژایەتیکردنی پژاک و پەیەدە و پکک بریتین لەو لایەنانەی کە لە پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراقەوە نزیکن .ئاشکراشە کە لایەنی پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق بۆتە پارێزەری هەموو ئەنفالکەر و کۆنە بەعسییەکان .
3- سەرجەم ئەو لایەنانە موچە و جیڕە لە پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق وەردەگرن .ئەوە لە کاتێکدایە کە پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراقیش لە ڕابردوودا موچە و جیڕەی لە ئێران و تورکیا وەردەگرت و لە بەرامبەردا شەڕی کوردانی ڕۆژهەڵات و باکووری کوردستانی دەکرد .
بەڵام، بەڵام، بەڵام :-
بەڵام ئەوەی جێگەی گومانە، لێدوان و کردەوەکانی ئەردۆغانە کە بۆتە وێردی سەر زاری هەندێک لایەنی کوردی .چونکە وەک لە سەرەتاوە ئاماژەم پێکرد هەر کاتێک ئەردۆغان باسی لە ئاشتی کردبێت ئەوا بە کردەوە درێژەی بە هێرش و ڕەشەکوژی داوە .ئەم جارەش کە باسی لە درێژەدان بە وتووێژەکانی ئیمراڵی کرد یەکسەر بە دوای ئەو باسەدا سێ ژنی تێکۆشەری کورد شەهید دەکرێن و هێرشەکانی سەر قەندیل و باکووری کوردستان پەرە دەستێنن و چەتەکانی ئارتەشی (ئازاد)ی سوریاش ڕەوانەی ڕۆژئاوای کوردستان و شاری "سەرێ کانی" دەکرێن بۆ کوشتنی کوردان .کەچی ڕێک لە کاتێکی وەهادا ڕاگەیاندنەکانی سەر بە پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراق دەکەونە خزمەتی سیاسەتەکانی دەوڵەتی تورک و لایەنە مووچە خۆرەکانیشیان دەبنە چاوساخی ئیخوان الموسلمین و ڕاستەوخۆ دەکەونە شەڕی کوردان لە "سەرێ کانی".
وەک چۆن هێرشەکانی چەند ڕۆژی ڕابردووی سەر قەندیل و باکووری کوردستان بە فەرمانی ئەردۆغان و دەوڵەتی تورک بەڕێوە بران، بە هەمان شێوە هیچ گومانێکم لەوەدا نییە کە تیرۆری ئەو سێ ژنە شۆڕشگێڕە و هێرشەکانی سەر ڕۆژئاوای کوردستانیش کردەوەی ئاکەپە و دەوڵەتی تورکە بە کەمێک جیاوازیەوە، ئەو جیاوازیەش ئەوەیە کە هێرشەکانی سەر قەندیل و باکووری کوردستان تەنها لەلایەن دەوڵەتی تورکەوە ئەنجام دران، بەڵام تیرۆری سێ ژنی کورد و هێرشەکانی سەر ڕۆژئاوای کوردستان بە هاوکاری دەزگا هەواڵگریەکانی جیهانی ئەنجام دراوە و لە سەروی هەمووشیانەوە دەزگا هەواڵگریەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل و فەڕەنسا .مەخابن هەر کاتێک هێرشی داگیرکەران ئەنجام دەدرێت، ڕێک لە کاتی هێرشەکەدا هەندێک لایەنیش لە ژێر ناوی کوردایەتیدا جێگە لەو هێرشەدا دەگرن و تەواوی ڕاگەیاندنەکانیان دەخەنە خزمەتی داگیرکەران .
تا ئەو کاتەی کورد لە خەبات و بەرخۆداندا بێت ئەوا کەسانێکیش دەبن کە بکەونە خزمەتی داگیرکەران و لە بەرامبەر بەرخۆدانی نەتەوەکەماندا بوەستنەوە، بەڵام مەترسیدارترین ئەو کەسە بەکرێگیراوانە ئەوانەن کە سوود لە ووشەی " کوردایەتی" وەردەگرن بۆ ڕەوایەتیدان بە کردەوەکانیان .ئاشکراکردن و لە قاودانی ئەو بەکرێگیراوانەش ئەرکی سەر شانی ڕۆشنبیرانە، چونکە چەندی جیاوازی فکریش هەبێت ئەوا نابێت ئەو جیاوازیە فکریانە ببنە هۆی ئەوەی کە داگیرکەر لە لایەنێکی کوردی بە باشتر بزانرێت، بەڵام جێگەی داخە کە ئەو لایەنانەی لە پارتی دیموکراتی کوردستانی عێراقەوە نزیکن هەمیشە داگیرکەریان لە لایەنە کوردیە بیرجیاوازەکانیان بە باشتر زانیوە .
ئهو بابهتانهی له کوردستان نێت دا بڵاودهکرێنهوه، بیروبۆچوونی خاوهنهکانیانه، کوردستان نێت لێی بهرپرسیار نییه.