كاتێك ڕق له دڵی مرۆڤدا بهرامبهر ناوچهیهك بێ ئهندازهو ئهزهلی یه، ئیتر مرۆڤ چاوهكانی كوێر دهبن و گوێكانیشی كهڕ، ئهگهر چی بهكاربردنی ئاوهڵناوی كوێرو كهڕبه مهبهستهو دهمهوێت جیای بكهمهوه له نابیناو كهمژیر، چونكه نابیناو كهمژیرهكان خاوهن ڕێزن و پایهی گهورهی خۆیان ههیه.
لهم چهند شهوانهی ڕابردوو دوای بڵاوكردنهوهی بڕیاری به پارێزگا كردنی ههڵهبجه له لایهن دهزگاكانی ڕاگهیاندنهوه، دوو جۆر وتهو لێدوانمان بیست به ههردوو ئاڕاستهی خۆشحاڵی و دژایهتی كردن، ئهوهی تێبیم كرد و مایهی سهرنج و سهركۆنه كردن بوو لام وتهی ئهندامێكی ئهنجومهنی لهكاركهوتوی پارێزگای سلێمانی بوو، ئهو وێڕای ئهوهی نهیتوانی پیرۆزبایی له شارهزوری و ههورامی و ههڵهبجهییهكان بكات بگره ئهوهنده ههوالهكه توڕهی كردبوو زۆر نابهرپرسانهو دوور له ئهخلاقی بهرپرسیارێتی، دانیشتوانی دهڤهرهكهی به عهشایرو دواكهوتوو وهسف كرد، بێ ئهوهی پێمان بلێت ئاخۆ بهرێزیان له كام پایتهختی ئهوروپاوه به ههڵه بۆ ئهم ههرێمهیان ناردووه؟وهك ئهوهی ئهو بهرێزه بیرمهند بێت و تیۆرهكانی وهرگێڕدرابنه سهر تهواوی زمانه جیهانیهكان! وهك ئهوهی بهڕێزیان سهقافهتیان پێ بێت و ڕۆژانه لهو كوچهو شهقامانهی كه پێیدا گوزهر دهكات لێی بوهرێت!
ئیتر له بیری چوو بوو یان له بیری خۆی بردهوه زۆرینهی دانیشتوانی ئهم ههرێمهو حیزبهكهی جهنابی مهدامیش عهشایهرن و ساڵانه دهیان ڤیستڤاڵی عهشایری له سهر قوتی خهڵك بۆ بهرژهوهندی حیزب ساز دهكهن، ئهو بیری چو بوو عهشایر بوون جههل نی یه ئهوهندهی فڕێدانی قسهی بێ سهروبهر، ئهوهندهی برینداركردنی ههستی خهلڵك جههله.
ئهو مهدامه كوێرو كهڕه ههڵهبجهو شارهزوری پێ جاهیل بوو له بیری كردبوو جههل و جههلستان نابێته هێلكهدانی ئهدهب و رۆشنبیری و زانای ئاینی و مرۆڤی شۆرشگێڕ، ئهو مهدامه تا ههنوكه ئهوهنده جاهیله نازانێت نالی و سالم و بێسارانی و ئهحمهد موختارو بێخودو مامۆستا ئیبن سهلاحی شارهزوری و مامۆستا سالحی گهورهو مامۆستا عوسمان عبدالعزیز و دهیانی ترو خانهقاكانی بیارهو تهوێڵه كه سهرچاوهی زانست و زانیاری و ئهدهب و رۆشنبیری ئهم نهتهوهن هاوڵاتی ئهم دهڤهره بون و له ئێستاشدا لاوهكانی ههڵهبجهو شارهزور له سهرجهم كایهكاندا پشكی شێریان ههیه، ئهو مهدامه بێ خهبهره وهك تهیرێكی گول خۆی نمایش كردوو له بری خۆ جوانكردن و نیشادانی دڵسۆزی بۆ شارهكهی بووه مایهی شهرم و سهرزهنشت كردن، بۆیه دوا جار مهبهستمه بڵێم ههر بۆ زانیاریت گهر ئێمه لای جهنابتان عهشایر بین كێشه نیهو پارێزگایهكمان دهوێت بۆ عهشایرهكان تا جهنابتان دڵتهنگ نهبن و جلوبهرگی كوردهواریمان ڕوانینی جوانتان تێك نهدات تا بهردهوام بن له توێژینهوهو میتۆدهكانتان، ئیتر ئاوایه دنیا خانمهكهم كورد دهمێكه وتویهتی (هێی زهمانه كێ كردی و كێ خواردی)
2013/5/13 ardalan halabjayi <This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.>
خهونی یهكڕهنگی، مهترسی یه گهورهكه ئهردهڵان ههلڕهبجهیی
ڕهنگ كاریگهری مهزنی لهسهر ژیانی مرۆڤ ههیه، ڕهنگ یهكێكه له فاكتۆرهكانی دروست كردنی جیاوازیهكان، ئهوهی وا دهكات كه ئامادهبوانی پێشانگایهك له تابلۆی وێنهكێشێك ورد ببنهوهو سهرنجی بدهن، جگه له بیرۆكهو مهبهستی هونهرمهندهكه ڕهنگهكانیهتی.
ئهوهی وا دهكات ئێمه ژیان به جوانتر ببینین ئهوهیه كه مادهكانی دهوروبهرمان رهنگاو ڕهنگ و جۆراو جۆرن، گوڵی باغچهكان، سروشت، شهقامهكان، دیزاینی جلوبهرگهكان تێكڕا رهنگ كاریگهری لهسهریان داناوه، ئهوهی زیاتر له ڕهنگ كاریگهری ههیه بونی جۆراو جۆری و جیاوازیه له ڕهنگی ههموو ئهو نمونانهی هێنامانهوه، جیاوازی وا دهكات گهرچی زۆرجار ڕهنگهكان دژ بن بهڵام جوانی خۆیان له دهست نادهن و بگره جوانتریش شتێكی نوێمان نیشان دهدهن.
ئهدی له كایهی سیاسهتدا چی؟
چۆن بتوانین وێنای جیاوازیهكان بكهین؟
ئایا بونی دهنگ و ڕهنگه جیاوازهكان له كایهی سیاسیدا گرنگ و پێویست نیه؟
ئهگهر لهم ههرێمهدا تهنها یهك هێزو یهك ڕهنگ ههبیت، ئهی چۆن بتوانین جوانیهكان ببینین و لهزهت له سیاسهت بهرین نهك ڕقی لێ بكهینهوه؟
بۆ ئهوهی ههموو هێزهكان بتوانن لهو ژینگه ئازادهی ههرێمدا مامهڵهیهكی دروست لهگهڵ یهك بكهن، پێویسته ههندێك كاراكتهری سیاسی ناو هێزهكان (بهسهرجهمیانهوه، ) خۆیان لهو خهونه وه دوور بگرن كه خهونی ڕهنگ كردنی تهواوی كۆمهڵگایه بهو ڕهنگهی كه دهیانهوێت، ههروهك پێویسته ئهوهی رێگری بكات لهو كاراكتهرانه خودی ئهو هێزه سیاسیانهبن، ئهوهش ڕونه ئهمرۆ ئهو دهنگانه له هێزه سیاسیهكاندا بونێكی فیعلیان ههیهو زۆرجاریش ئهو هێزانه به مهبهست یان بێ مهبهست ههندێك جار ههنگاو لهسهر وتهو لێدوانی ئهو كاراكتهرانه دهنێن، ئهمه له كاتێكدا ههنگاونان لهسهر وهدی هاتنی ئهو خهونه ههمیشه پێچهوانه دهبێتهوهو له بری گردبونهوهی جهماوهر لێی، جهماوهر لێی دوور دهكهونهوه. .
ئازادی ئهمرۆی كوردستان موڵكی هیچ هێزێك نیه به تهنها، ئهشێت هێزێت زیاتر ماندوو بوبێت و زیاتر له هێزێكی تر قوربانی دابێت، بهڵام ئازادی ئهمرۆ موڵكی ههموانه، ئازادی تاكه شتێكه لهم ههرێمه كه تهواوی دانیشتوانی كوردستان خاوهن و بهرجهستهكار و قوربانی دهر بوون بۆی، له گوندنشینانی سهر سنورهوه تا شارنشینهكان.
له سایهی ئهم ئازادیهدا پێویسته ستۆپ بهو دهنگانه بكرێت كه ئامانجیان یهكڕهنگی یه، ئهبێت ههمومان بهرگری له فرهڕهنگی بكهین، بۆ ئهوهی جوانی لهناونهچێت ئهبێت ههمومان هاوكار بین و رێ نهدهین ئهو خهونانه زهمینهی جێ به جێ كردن و هاتنه دییان بۆ سازبكرێت، گهر توانیمان ئهو كاره بكهین ئهوا وێڕای پاراستنی جوانیهكان ههنگاوێكی گهورهش دهنێین به ئاراستهی خزمهت كردن به پرۆسهی گهشهكردن و بهرهوپێشبردنی ههرێمهكهمان، ئهوه وامان لێ دهكات ههمومان ههبین و له بری ڕق و تۆمهت، خۆشهویستی و رێز بهرههم بێت، كه دواجار ههمومان لێی سودمهند دهبین، كه ئهوهش خزمهتكردنه به ئازادی و لهو بڕوایهشدام ههموومان خواستمانه خزمهتكار بین بۆ بهرقهراری زیاتری ئازادی و پێكهوه ژیان و پێشكهوتن.
دواجار وتهیهكی ت. س ئهلیۆت وه بیر خۆم و خوێنهرانی ئهم وتاره دهخهمهوه كه خزمهتێكی گهوره دهكات به فره ڕهنگی و پێكهوه ژیان كه دهلێت (تاكه رێگا بۆ ئازادی خۆت، خهباته بۆ ڕزگاری ئهوانی دی)
2013/5/8 ardalan halabjayi <This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.>
شهقام له نێوان دهسهڵات و ئۆپۆزسیۆندا
ڕهوشی ئێستای ههرێمی كوردستان زیاد لهههركات نائارام و مهترسیداره، خۆ توندكردنی ههردوو بهرهی ئۆپۆزسیۆن و دهسهڵات له یهكتر و بهخشینهوهی تۆمهته جۆراو جۆرهكان بهرامبهر یهكتری پێمان دهڵێت تا ههنوكه نه دهسهلات و نه ئۆپۆزسیۆن ناتوانن ئهو راستیهمان لێ بشارنهوه كه ناتوانن یهكتر قبوڵ بكهن، وه گهر ئهمه به لایهنگیری وهرنهگیرێت تا ئهندازهیهك نهفهسی دهسهڵات درێژترهو ئارامتره له ئۆپۆزسیۆن، بهڵام ناكرێت گوێ بهو دهنگانهش نهدهین كه له سهنگهری دهسهڵاتهوه زۆر كلاسیكیانهو نا بهرپرسیارانه وتهو لێدوان دهدهن.
ههرچی ئۆپۆزسیۆنه له ههرێمی كوردستاندا له بری خستنهڕوی نهخشهو بهرنامهكانی خۆی و تهوزیفكردنی له رێگای میدیاكانیانهوه، كهوتونهته به شهخسهنهكردنی ململانێكان و زۆرجاریش ههڵهی گهوره و نا بهرپرسیارانهی لێوهدهر دهكهوێت، له میدیای ئۆپۆزسیۆن زۆرجار ئهو رژێم و دیكتاتۆرانهی كه رۆژانێك مایهی نههامهتی بوون بۆ ئهم گهله به كهسایهتی و سیستهمهكهی ئهچوێنن، تهنانهت وهك نمونه ئهوهشمان دی كه كهوتنه پیاههڵدان به سهدامی دیكتاتۆر، ئهمه له كاتێكدا نهك من وهك رۆژنامهنوسێك بگره ههر تاكێك و تهنانهت خۆشیان دهرك دهكهن كه ئهوه ههڵهیهكه جگه له زیان گهیاندن به ئهزمونهكه به گشتی، كوشتنی رۆحی كوردانهو ئازادی خوازانهی تاكی كورده له بهشهكانی تر و له ههمان كاتیشدا ئۆپۆزسیۆن ئهخاته بهردهم بهرپرسیارێتی گهورهی ئهخلاقی و نهتهوهییهوه.، .
له لایهكی ترهوه دهسهڵاتیش كه خاوهن میدیایهكی زۆری تهپۆڵ و خهوتوهو نازانێت خهریكی چی یه و ههر خهریكی تهرفیهیاته وهك ئهوهی كوردستان وڵاتێك بێت له قاڕهی ئهوروپا، چاوی له ئاریشهو كێشه قوڵهكان توند نوقاندووه. و نایهوێت بیبینێت.
شهقام كه بهسهر هێزهكاندا دابهش بوهو بهشێكیشی كه وهلائی بۆ كهس نی یهو به تهواوی مانا بێ رهنگ و بۆیاخ نهكراوه، به سهرجهم چینهكانیهوه بۆته رهگهزی سهرهكی وتهو لێدوانی ههردوو بهرهكه و ههردولا خۆیان به خاوهنی دهزانن!
شهقام بۆته بابهتی گهرم له میدیاكان و خاڵی سفری رێكهوتنهكان، له میدیا شهڕهكان بۆ شهقامهو له رێكهوتنه نهێنیهكان شهقام دهمێكه ئیجازه دراوه، بۆ نمونه ههریهك لهو بهرهیه كاتێك دهیهوێت جوملهیهكمان پێ بڵێت شهقام له وتهولێدوانهكانیدا بۆته سیمبۆل ئهمه له كاتێكدا ئهوهی له دڵهكاندا نی یه شهقامه!،
بۆیه ویستم لێرهوه بڵێم تكایه درۆ سیاسیهكانتان واز لێبێنن و بهناوی خۆتانهوه بدوێن، گهر دڵسۆزی شهقامن، ئهوا شهقام له زارتان بسرنهوه بیبهنه دڵتانهوه، كار بۆ شهقام بكهن نهك شهقام كار پێ بكهن.
دواجار دهپرسم
له بری شهقكردنی شهقام و كاركردن بۆ دابهشكردنی و ناوبردنی بۆ مهرامهكانتان، باشتر نیه كار بۆ پێكهاتن و یهكدهنگی و پێكهوه ژیان بكهن؟
گهر خۆتان ناتوانن شهڕی دهستكهوتهكانتان بكهن، ئهوه چۆن و به كام مۆراڵ و ویژدان دهتانهوێت شهقام بخهنه خزمهتی بهرژهوهندیهكانتان؟
بۆیه تكایه لهو شهقامه گهرێن كه له ڕابردوو بۆ ئێوه بویه سوتو له ئیستاشدا وهخته بیكهنهوه سوتو به ململانێی نابهرپرسیارانه و سهنگهر لهیهكگرتن و خۆخۆری و چۆڵكردنی سهنگهری دوژمنهكانی گهلی كورد
2013/4/26 ardalan halabjayi <This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.>
گرفتی راگهیاندنی كوردی ئهردهڵان ههڵهبجهیی
ئهگهر چی زیاتر له 115 ساڵه كورد بۆته خاوهن رۆژنامهو له سهر دهستی بنهماڵهیهكی شۆڕشگێرو خوێندهوار له تاراوگه بهناوی كوردستان یهكهم رۆژنامهی بلاوكردهوه، بهلام ئهو مێژووه دورو درێژه نهبۆته فاكتۆری ئهوهی كه تا ههنوكه راگهیاندنی كوردی له ئاست پیویستدا بێت، لێ ئهوهش رونه كه نهبونی كیانی سهربهخۆو خۆخۆری و ژێردهستهیی گۆشهگیركردنی گهلی كورد له لایهن دهوڵهتانهوه كاریگهری راستهوخۆی لهسهر لاوازی و زۆری گرفتهكان ههبوه، بهڵام له ئێستادا زۆرێك لهو فاكتۆرانه بونیان نیهو بگره گهر ههشبن نابنه مایهی ئهوهی كه ههموو لاوازیهكانی راگهیاندنی كوردی بۆ ئهو خالانه بگێرینهوه.
گهر بهرپرسیارانهو بێ لایهنانه هۆكاری لاوازی راگهیاندنی كوردی دهست نیشان بكهین ئهوه دهبێت چهند خالێك دیاری بكهین
1-حیزبی بونی راگهیاندن و راگهیاندنكاران
2-زۆری راگهیاندنهكان و نهبونی یاسا یا خود جێ به جێ نهكردنی یاسای كاری رۆژنامهوانی
3-نهبونی ئهكادیمیای تایبهت به پهروهردهكردنی كادری راگهیاندن
4-نهبونی سهرچاوهی زانیاری
5-نهكردنه پیشهی كاری راگهیاندن لای رۆژنامهنوسان و راگهیاندنكاران
6-راگهیاندن بۆته سهكۆی یهكلاكردنهوهی ههندێك دۆسیهی سیاسی ناوخۆیی
7-نهبونی دلسۆزی بۆ كاری رۆژنامهوانی و دڵسۆزی بۆ كهس (شخێ)
8-بابهتی و تایبهتمهندنهبونی راگهیاندنه كوردیهكان
9-لاوازی دامهزراوهكانی تایبهت به رۆژنامهنوسان و فشارنهخستنه سهر دهسهلات
10-پێشێلكردنی بنهماكانی كاری رۆژنامهوانی لای رۆژنامهنوسان
11-نهبونی گوتاری روون لای راگهیاندن و راگهیاندنكاری كوردی
جگه لهم خالانه زۆری تر ههن كه پهیوهستن به (شێوازی ئهدای كاری (دهسهلات و رۆژنامهنوسان)
له ئێستادا بینهرو خوێنهر ئهوهی بۆی گرنگه ئهوهیه كه بپرسێت
-بۆچی بۆ ئهوهی راستیمان دهست كهویت پێویسته ههواڵی زۆرێك له میدیاكان وهرگرین له كاتێكدا ئهوهش ناتوانێت بمانگهیهنێته راستی؟
-قهیرانی نهبونی (راستی و راستهقینه، ) له میدیای كوردی بۆچی دهگهریتهوه؟
-ویڕای زۆری دهزگاكانی راگهیاندن بۆچی رۆژ له دوای رۆژ تاكی كورد له شاشهو رادیۆ و سایت و رۆژنامه كوردیهكان دور دهكهوێتهوهو پهنا دهباته بهر میدیای دهرهوه؟
-تێپهڕبونی سهدان ههڵهی چهند باره بهسهر راگهیاندنكارو راگهیاندنی كوردی له نهزانینهوهیه یان له نهبونی هۆشیاری تاكی كوردهوه؟
-ئهو ئازادیهی میدیای كوردی له سایهیدا كار دهكات ههر به جدی ئازادیه یان ئهتك كردنی ئازادیه به ناوی ئازادیهوه له كاتێكدا كه كار گهیشتۆته باسكردنی ژیانی تایبهتی و زۆر شتی تریش؟
-دهسهڵاتی سیاسی كاتێك سهرچاوهكانی زانیاری بلۆك كردووه چاوهرێی چی دهكات له راگهیاندنی كوردی جگه له خزانه ناوهوهی دهزگا سیخوریهكانی ولاتانی دهرهوه و جێ به جێكردنی ئهجێندای خۆیان؟
2012/12/26 ardalan ahmad <This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.>
كوردستان لهبهردهم تهنگهژهیهكی تردا
ههرێمی كوردستان له ڕابردودا ڕوبهڕوی كۆمهلێك تهنگهژهی سیاسی بویهوه و فاكتهری سهرهكی گرژیهكانیش بونی ناعهدالهتی و گهمهی ئۆپۆزسیۆن و كهمتهرخهمی دهسهڵاتی سیاسی ههرێم بوو بۆ چاكسازی، له ئێستادا وێرای ئهوهی ململانێكانی (بهغداد – ههولێر) بۆته خاڵی یهكدهنگی لایهنه سیاسیهكانی ههرێم بهڵام ئهمه نهبوهته نوسراوێك له نێوان هێزه سیاسیهكانی ههرێم، كه زامنی ئهو یهكدهنگیه بكات له ئایندهدا، بهڵكو ئهو یهكدهنگیهی ئێستا ههیه بۆ ههندێك هێز ناچاریه و ههستكردنه به پێویستی ئهوهی كه جهماوهر پشت له ههر هێزێك دهكات كه لهو بارودۆخهدا گوتارێكی جیاوازی ههبێت بهرامبهر وتاره نا بهرپرسیارهكانی نوری مالیكی.
ئۆپۆزسیۆن له ههرێمی كوردستان كه بهردهوام دهنگی ناڕهزایی بهرز كردۆتهوه و له پهرلهماندا پرۆژهی خۆی پێشكهش كردوهو له بهرامبهر پرۆژهكانی زۆرینهدا به نهرێ و بایكۆتكردن دهنگی داوه، ههمیشه له ههل دهگهرێت و كار بۆ لهقكردنی كوردسی دهسهڵات دهكات ئهمه بۆ ئهوهی نیه كه كورسی دهسهڵات ناشیرین بێت، بهڵكو بۆ ئهوهی چهندی زووه خۆی خۆی پێی بگات، تا لهوێوه پرۆژهكانی خۆی جێ به جێ بكات وهك ئهوهی له ئهجێندای خۆیدا نهخشهی بۆ كێشاوه، له شوباتی ڕابردودا ههمومان بینیمان ئۆپۆزسیۆن له شاری سلێمانی دۆخێكی دروست كرد كه دواجار بۆ بهردهوامی ئهو خۆپێشاندانانه ئۆپۆزسیۆن فهوزای دروست كرد و دهسهڵاتیش بۆ كپ كردنهوهی هێزی بهكارخست.
ئیستا ساڵڕۆژی ئهو مێژوه گهرچی چهند مانگێكی ماوه بهڵام دهنگی ئۆپۆزسیۆن و میدیاكهی به ڕونی بانگی دروستكردنی دۆخێكی ترو تهنگهژهیهكی تر دهكات، كه بۆ ئهمهش دهسهڵات تا ئهندازهیهكی باش خاڵی لاوازی خۆی داوهته دهستی ئۆپۆزسیۆن، بهوهی كه هێشتا زۆر یاسا كه بریار بوو به كۆدهنگی له پهرلهمان تێپهر بكرێت وهك خۆیهتی و هاوكات پرۆسهی چاكسازیش بهو چهشنه نیه كه تهنانهت دهسهڵات خۆیشی دهیویست، بهلام ئهوهی گرنگه لێرهدا ئهوهیه
ئایا ئهو جهماوهرهی كه له شوباتی رابردودا ئۆپۆزسیۆن داواكانی پشتگوێ خستن، جارێكی تر بۆ ئۆپۆزسیۆن ئهچنهوه سهر شهقام؟
وه یان ئهو ئۆپۆزسیۆنهی توانی تا ئهندازهیهكی دیار كادرو چالاكانی بكاته خانهنشینی حكومهت و موچهخۆر، دهتوانێت بهو ئهندازهیهی رابردوو شهقام له دهسهڵات بجوڵێنێت؟
یان ئهوهی دهسهڵات ئهنجامی داوه بۆته ئهوهی كه جهماوهر ڕازی بكات و خۆپێشاندان و كاركردنی ئۆپۆزسیۆن بۆ دروستكردنی تهنگهژهیهكی تر پوچهڵ بكاتهوه؟
یاخود ئهمجارهیان خۆپێشاندانێك دهبینین دور له ئۆپۆزسیۆن و خاڵی له داوای هێزه سیاسیهكان و كاریگهرتر لهسهر دهسهڵات، كه ملكهچی دهكات له زهمهنێكی كورتدا ههنگاوی گهوره بنێت؟
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ئهردهلان ههلهبجهیی
ئهو بابهتانهی له کوردستان نێت دا بڵاودهکرێنهوه، بیروبۆچوونی خاوهنهکانیانه، کوردستان نێت لێی بهرپرسیار نییه.