ئەحمەد دەشتی

تەنیا راستی گوتن گوتن کرۆکی بوونی هەستی نەتەوەییە ... ئەحمەد دەشتی

هەموو کوردێکی خاکپەروەرو دڵسۆز بە کێشە رەواکەی کورد چاک دەزانیط کە ڕژێمە یەک لە دوای یەکەکانی عێراقی چیان وەسەر کئرد هێناوە لە ماوی فەرمان ڕەوایەتی کردنی سەدامە دکتاتۆرە زلەکەی بەغداوە، هەموو کوردێکی پاک چاک لە هەست وبیرکردنەوەی شۆڤێنیە عارەبەکان و دکتاتۆرەکان و فاشیە تاوانبارەکانی دژ بە گەلی کورد لە ماوەی سالەها سالێ داگیر کردنی کوردستان و دابەش کردنی خاکی باوو باپیرانی کورد کە چۆن دابەش و وێران و خاپور کراوە و هەتا ئەمرۆ ئەوان دوژمنە سەرەکی و دیرۆکیانە وازیان لە گەلی کورد نەهێناوەو هەمیشە بە هانەو تەشقەلە بە کورد دەکەن و هەولی لە ناو بردنی رۆلەی کوردی قارەمان دەدەن، کردەو دڕندەکانی ڕژێمی فاشی بەغدا کە لە ڕۆژگارانی سەدام دا دژ بە کورد ئەنجام درا هیچ شاراوەو نادیار نیەو هەمووی بە دیکۆمێنت و فیلمی گیراو زۆرە، کە خودی بەعسیەکان ئەوان کارەسات و بە سەرهات و کردەوە دڕندکانی خۆیان کردۆتە دیکۆمێنت و دەستی کوردیش کەوتوون، من پێم ماوە هەر کوردێکی نییشتمان پەروەرونەتەوەیی کە خۆی گیل بات لە ئەنفال کردن و خاپور کردنی کوردستان و بۆمبارانی کیمیایی و ئەو هەموو کارەسات و نالەباریانەی کە بە درێژایی فەرمان رەوایەتی بەعسیە دڕندەکان و رژێمە یەک لە دوای یەکەکانی عێراقی بەسەر گەلی کوردیان هێناوە، زولم لە کوردبوون دڵسۆزی خۆی بۆ کوردو کوردستان دەکات و من وەک کوردێک بە تاوانیشی دەزانم، هەموو مرۆڤێکی نەتەوەیی هەوو کوردو کوردستان بە نەتەوەو خاکی خۆیەوە دەزانێت وبەرگری لە هەموو هێرش و کوشتن و بڕین و خاپور ردنی کوادستانی خۆیەوە بەوپەڕی تواناوە دەکات و هەرگیز لە بەر هیچ هۆیەکەوە، کارەساتەکانی ڕابوردو و پەلامارو کوشتن و خاپور کردنی کوردستان لە ناو بردنی بە کۆمەلی خەلکی کورد لە ناو دل و دەروونی خۆی و بە نوسین و دەربڕین لە هەر ڕاگەیاندن و باسێکەوە ئەرکی سەر شانیەتی کە دڵسۆزانەو وەک خۆیەوە باس لە هەموو ئەوان کردەوە دڕندانە و فاشینانەی کە دوژمنانی کوردو کوردستان لە هەر شوێنێکی ئەم کوردستانە دا کە دژ بە گەلی کورد ئەنجام درابێت، نابێت بیشارێتەوەو لە باس کردنەکانی دوژمنانەوە لە سەر ئەوان تاوانانەوە کە لە ڕابوردوو و ئێستا بە سەر کوردستان دەهێنن باس نەکات، هەموو کوردێکی پاک و نەتەوەیی چاک هەست بە‌وە دەکات ئەوانەی کە خۆیان لە کارەساتەکانی ڕابوردو بە تایبەت لە ئەنفال و ماڵوێرانیەکانی خەلکی کورد گێل دەکەن، بۆچ وا دەکەن و لە کویوە فەرمان وەر دەگرن و مەبەستیان چیە، هەر تاکیکی کورد کە بیەوێت ئەوان کارەساتەنە بشارێتەوەو لە نوسین و باس و هۆزان و بڵاو کراوەکانی بەسەر هاتەکان دا ونی بکات دیارە کە تاوان بەرامبەر بە گەلی کوردو کوردستان دەکات، چە رەوایەتی و چە ڕاستیەکە کە بە هۆی لایەنگراتی لە دوژمنان و یان بیری سیاسی سەر بە دوژمنانەوە، یا خود بەربەرەکانی کردن و هەولی شاردنەوەی خەباتی بارزانیە قارەمانەکانەوە، کە هەموو کەسێک چاک دەزانێت ٨هەشط هەزار بارزانی لە لەایەن ڕژێمی سەدامیوە ئەنفال کراون هەتا ئەمرۆش روفاتی هەزاران باریانی ئەنفال کراو وەک هەموو ئەنفالەکانی تری کوردستان نە دۆزراونەتەوە و خەلکی کورد نازانێت کە چۆن و لە کوی کۆمەل کۆمەل لە ژێر خاکیان شاردۆتەوە، تەنیا ئەوانەی بەوان کارانەی سەدامی هەستاون ئاگایان لە شوێن وجێگاو ڕێگای ناشتنی ئەوان ئەنفال کراوانە دەزانێت، ئەمانە هەموو ڕاستین و بە هیچ کلۆجێ ناتوانرێت کە نکۆلی لێوە بکرێت و یان بیانەوێت مێژوو بگۆڕن و تراژیدیای ئەنفالەکان و پەلامارو هێرش و کوشتن و بڕینی داگیرکەران لە هەر کوێی کوردستان دژ بە کورد ئەنجام درا بێت، بیەوێت کە ئەوان کردەوە دکتاتۆرانەو فاشیانە ڕەش یان کەم بکەنەوەوبیەوی کە بی شارێتەوە و لە سەریان پاز بدات، هەرکێ کە بەم کارانەوە هەلبسێت و ئەنجامی بدات، دیارە کە بەرگری لە داگیرکەران و دوژمنانی کوردو کوردستان دەکات و بەرامبەر بە کوردو کوردستانیش خیانەت دەکات، شارنەوە و پازدان و نکۆلی کردن لە خەباتی ڕەوای کوردو هەموو قوربانی دان و بە سەر هاتەکانی کورد لە هەر دەم و ساتێک و لە هەر پارچەیەکی کوردستانی مەزن ڕویان دابێت جێگای شەرم و شورەیی و نەبوونی هەستی نەتەوەیی ئەو کەس ویان ئەو لایەنە پێ هەڵساوانەیە کە ئەنجامی دەدەن و خۆیان لێ گێل دەکەن، جا بۆ هەر مەبەستێکیانەوە بێت، لەم ماوەیە دا، كه‌ناڵی NRT   له‌ پرۆگرامێكی دۆكیۆمێنته‌ریدا تایبه‌ت به‌ سه‌دامی دیكتاتۆەوە، زۆر بە نارەواوی و دوور لە هەستی تەواوی نەتەوەییەوە باسی بە‌سه‌ر هات و ئه‌نفالکردنی بارزانیه‌كانەوە نە کردو پازیان بە سەر ئەو تاوانە گەورەیەی ئەنفال کردنی هەشت ەزار بارزانی قارەمان دادا، کە هەموو دڵسۆزێکی کوردو کاوردستان چاک دەزخانێت کە سەدامیانی دکتاۆتۆر بە ئیعترافی خودی سەدامەوە، لە وتارێک دا کە گوتی بارزانیەکانمان بە جەهەننەم موشەڕەد کردن، بەڵام کەنالی بەڕێزی NRT   لە بسەکەی خۆی دا ئەو هەشت هەزار بارزانیانەیان بێ ویژدانانە شاردەوەو باسیان نەکردن، کە شاردنەوەی ئەنفال کردنی هەر کوردێک پێم وابێت گوناهێکی زۆر مەزنە لە گەلی کورد دەکرێت جا هەر کێ بێت، بۆیە پێم وایە کە ئەو کەنالە لە خەلکی کورد دەبێت داوای لێبوردن بکات، قەر کارەکە قەسدەن نەبووبێت، گەر قەسدەنیش بوو بێت ئەوا دیارە کە پەیامی نەتەویی بوونی ئەو کەنالە کە ڕایدەگەینن هیچ ڕاستیەکی بۆ نیە، دوورە لە گەیاندنی پەیامی کوردو کوردستان بۆ سەرکەوتن و پێشکەوتنی گەلی کوردو وەدی هاتنی دەولەتێکی کوردی، دیارە کە مەبەستە گڵاوەکانی کە هەموو داگیرکەران و دوژمنان هەولی بۆ دەدەن‌ و دژ بە کوردو کوردستانن کار دەکەن ڕاستیەکی نەشاراوەیە.هەر وەک و گوتم باس نەکردنی کارەساتەکانی ئەنفال و یان شاردنەوە و جیا کردنەوە و نەمایش نەکردنی هەر تاوانێکی تری سەدامیان و لە سەر پازدانی بە تایبەتی ئەنفالەکان، تەنیاو تەنیا خزمەت بە دوژمنانی داگیرکەرانی کوردستان ودوژمنە ڕاستە قینەکانی کورد دەکات.

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

رۆژ‌گارانی‌ دوون ...ئەحمەد دەشتی

برا له‌ مێژ‌ه‌ من دڵ بریانم

پڕ‌ زام و خه‌م و چاو به‌ گریانم

دیرۆكی‌ كۆنی گه‌ل و وه‌ لاتم

پڕ‌ له‌ نا حه‌زه‌ رێگه‌ی‌ خه‌باتم

دوژ‌منی‌ قه‌وم و كوردستانه‌كه‌م

بردیان‌ به‌ تالان ناووده‌نگه‌كه‌م

خاكیان‌ له‌ت‌له‌ت و ‌وێرانه‌ كردم

خڕ بونه‌وه‌رو مافیان‌‌زه‌وت كردم

براوكه‌سانمیان‌ لێ‌كرد مه‌دوژ‌من

كوێریانكردچاووڕشتیان‌خوێنی‌من

بێ ده‌ره‌تان و بێ مافی‌ ژ‌ین مام

بێكه‌س و خزم و برا و باوك مام

بوومه‌ ئاواره‌ی‌ دووره‌ وه‌ لاتان

من بوومه‌ زامی‌ ناو كاره‌ساتان

چیاوده‌شت ودوڵ‌پڕ‌ته‌رمی‌‌كوردبو

وارم‌خاپووروپڕ‌خوێنی‌ سوور بو

خرامه‌ چالی‌ ناو زیندانه‌كان

ون و وێل كرام به‌ ئه‌نفاله‌كان

گه‌ردوونی‌ دوونی‌ پڕ‌ كاره‌ساتم

هه‌رچه‌پبووله‌‌ڕ‌ووی‌ گه‌ل‌و وه‌لاتم

داگیركه‌رانی‌ فاشست و زوردار

كرانه‌ یار و من بوومه‌ نه‌یار

به‌ردبارانم كرد گۆڕ‌ی‌ باپیران

دوژ‌منم دانا به‌چاك و پیران

كرامه‌ مورید بۆ دوژ‌منی‌ كورد

ئه‌وه‌ی‌ كه‌ لای‌دا به‌سێداره‌ مرد

داگیركه‌ربردی‌ هه‌ست‌ونیستی‌ من

هه‌موی‌ خاپوركردواری‌جوانی من

تازی‌ و عه‌جه‌م و ڕ‌ۆمیان پێكه‌وه‌

ده‌ستیان‌نایه‌‌ده‌ست‌دژ ‌به‌ كورده‌وه‌

په‌رده‌ی‌ ناپاكیان به‌سه‌ركورد دادا

سه‌ربه‌ستی‌ ژ‌یانیان له‌‌خاكم رادا

بردیان به‌تالان تۆره‌ و فه‌رهه‌نگم

دزیان دیرۆك وگشت ناو و ده‌نگم

زمانی‌ دایك و باپیرانی‌ خۆم

لێم حه‌ڕام كرا ووته‌ی‌ باوكی‌ خۆم

ناوی‌ كوردستان به‌ تاوان داندرا

كه‌لتوورومێژ‌ووم‌هه‌مووی‌ لێ دزرا

له‌شكریان هینا بۆ نیشتمانم

قڕیان كرد ڕ‌ۆله‌ی‌ دایك و باوانم

ساوای‌ ناو بێشكه‌ و لاو و پیرانم

كران به‌ یه‌‌خسیر له‌ خاكی‌ جوانم

زۆر فوتوای‌ كوفرو مه‌رگم بۆ درا

هه‌رچه‌ن‌هه‌ولم دا هیچم بۆ نه‌كرا

له‌ هه‌رچوار لاوه‌ دوژ‌منی‌ غه‌ددار

بۆنه‌مانی‌‌كوردیه‌‌كیان‌گرت زۆردار

هه‌زاران‌هه‌زاركوردیان له‌‌ناو برد

خاكی ‌‌ره‌نگینی‌ منیان‌كه‌رتكه‌رتكرد

زۆر قاره‌مان و زۆر سه‌روه‌رانم

ناو بران به‌ خائین بۆ كوردستانم

هه‌رچی‌ بوختان‌ودرۆوناراست بوو

دژ‌به‌ گه‌لی‌ كورد كراو فه‌رمان بوو

گشت ڕاپه‌ڕین وشۆڕ‌شی‌ كوردانم

چه‌واشه‌ كرا بوو به ‌گریانم

هه‌لیان‌فرێواند زۆر كوردی‌ نه‌زان

بوونه دوژ‌منی‌ سه‌ربه‌ خوییمان

كوردیان‌نه‌فرین‌كرد‌له‌‌هه‌رچوارلاوه‌‌

ناومان به‌د كرا له‌ ناو دونیاوه‌

ڕاپه‌ڕ‌ین گوتمان ده‌بێ رزگار بین

خاوه‌نی‌ ماف و خاكی‌ خۆمان بین

دیسان ‌له‌‌پشتڕا خه‌نجه‌ریان ‌لێ دام

پڕ‌یان‌كرد جه‌سته‌م‌ له‌كوان وله‌ زام

هه‌رچی‌ ئاوایی‌ و شارو گوندم بوو

گشت‌خاپووركراووارم ته‌عریب بوو

ئاوی‌ كانیاو و ڕوباریان خنكاند

خانوو وئه‌شكه‌وت وچیایان ڕماند

ئه‌نفالیان كرد كوردستانه‌كه‌م

خاپووریان كرد گوند و شاره‌كه‌م

ژ‌ه‌هریان داباراند به‌سه‌ر خاكی‌ من

دایان بڕ‌یاری‌ مه‌رگی‌ قه‌ومی‌ من

گوتیان‌ كورد ده‌ بێ گشت بتوێته‌وه‌

سیانید و خه‌رده‌ل كورد ببڕ‌ێنته‌وه‌

جینۆسایدی‌ كوردیان بڕ‌یار بوو

زۆرله‌ مێژ‌ساڵ بوو هیوایان وا بوو

مه‌زرا و گوند و شار بۆمباران كرا

هه‌وای‌ خاكه كه‌م شیمیایی‌ كرا

به‌فڕ‌ۆكه‌وتانكوموشه‌كی‌‌دوور دوور

ژ‌ه‌هراویان كرد كوردستانی‌ نوور

له‌ هه‌موو لاوه‌ له‌ واری جوانم

مه‌رگیان داباراند بۆ كودستانم

شاری‌ هه‌له‌بجه‌م لێ شه‌هید كرا

خڕ‌ بوونه‌وه‌رم به بێ گیان كرا

به‌لإم‌ هه‌له‌بجه‌م‌‌ موژ‌ده‌ی‌دا به‌ ژ‌یان

دوژ‌من نه‌یزانی لێی‌ ده‌بێ به‌ ژ‌ان

كاسه كه‌ پڕ‌ بوو ئاوی‌ لێ ده‌ڕ‌ژ‌ێ

دوژ‌منی ‌زۆردارخوێنی‌ هه‌ر ده‌ڕ‌ژ‌ێ

ئاگری‌ هه‌ژ‌ار و زۆلم لێ كراوان

زۆربێ‌ ئه‌مانه‌له ‌ئاست گشت تاوان

میلله‌تی‌ كوردی‌ سته‌م دیده‌ بار

ڕاپه‌رین دژ‌ی‌ دوژ‌منی زۆردار

ڕ‌ق و تۆله‌ی‌ كورد بوو به‌ فه‌واره‌

نه‌یاری‌ سوتاند وا له‌و هه‌واره‌

تۆله‌ی ئه‌نفال‌و هه‌له‌بجه‌ی شه‌هید

موژ‌ده‌ی‌ دا به‌كوردبۆ رۆژ‌ی‌ نه‌وید

كوردستانه‌كه‌م سه‌ربه‌خۆ كرا

دوژ‌من له‌ خاكم ڕه‌‌نجه‌ڕ‌ۆ كرا

هه‌زاران نه‌فرین بۆ نه‌یار ده‌چو

كوردوكوردستان ‌سه‌ربه‌ست‌وشادبو

تالی‌ و برسیه‌‌تی‌و سه‌ختی له‌ ژ‌یان

سه‌ربه‌رز تربوو له‌ ژ‌ێر ده‌ستیمان

به‌لإم داخه‌كه‌م دیسان ڕه‌‌قیبان

ده‌ستی‌ خائین و په‌ست و نه‌زانان

كه‌وته‌وه‌ گیانی‌ كوردستانی من

بردیان دزیان گشت دارایی‌ من

دیرۆكی‌ كۆنی‌ ئازار و ژ‌انان

دیسان گه‌ڕاوه‌ بۆ كوردستانمان

شه‌ڕ‌ی‌ كورد كوژ‌یم بۆ دانرایه‌‌وه‌

مێژ‌ووی‌ به‌دبه‌ختیم بۆ گه‌ڕایه‌‌وه‌

به‌قه‌وم و كه‌سم به‌كوشتنم ده‌ده‌ن

ده‌مخه‌نه‌ داو و گیانم ده‌رده‌كه‌ن

زۆر له‌مێژ‌ ساڵه‌وا كورد له‌و داوه‌

نه‌زان و بێ هۆش نێچیر له‌و ڕاوه‌

په‌ند وه‌ر ناگرین له‌م رۆژ‌ گارانه‌

كوردبۆخۆش ‌دڕ‌كه‌ له‌ڕ‌ێی‌ ئه‌م ژ‌یانه‌

به‌ قسه‌ی ‌‌دوژ‌منان ‌زوو فریو ده‌خۆن

هه‌نگاوان داوێن دژ‌به‌ قه‌ومی‌ خۆن

ئه‌ی‌ برای‌ كوردم پشت و په‌‌ناهم

به‌سیه‌‌ هه‌تاكه‌ی‌ هه‌لكێشم ئاهم

چیتر دوژ‌منان با نه‌كه‌ین به‌ یار

به‌قسه‌ی ‌سورو رەش‌ نەبینە دژیار

به‌هۆی‌ نه‌زانی‌ و بوونی‌ خۆ كوژ‌ی‌

دوژ‌من له‌ مێژ‌ه‌‌خوێنی ‌كورد ده‌مژ‌ی

وه‌رن پێكه‌وه‌ ڕابووردووی‌ تالمان

با بكه‌ین به‌په‌ند بۆ ڕ‌زگاریمان

دژ‌ی داگیركه‌ر با یه‌‌كتر بگرین

نه‌یاران ‌قاوده‌ین بۆ یه‌‌كتر بمرین

ئه‌مڕ‌ۆكه‌ ڕ‌ۆژ‌ی‌ سه‌ربه‌رزی‌ ژ‌یانه‌

شه‌ڕ‌ی‌ خۆ كردن مه‌رگ و نه‌مانه‌

وه‌رن هه‌موومان دڵسۆزو یه‌‌ك بین

له ‌بۆكوردستان گیانله ‌سه‌رده‌ستبین

ته‌نیا یه‌‌ك‌بوون ‌وژ‌یری‌ و وریا بوون

هه‌توانی‌ زامه‌ بۆ سه‌ربه‌ خۆبوون

سه‌یری‌ ڕه‌‌وڕه‌‌وه‌ی ‌ژ‌یانی گه‌لان كه‌ن

سه‌یری‌ وه‌لات و پێشكه‌وتنیان كه‌ن

زانست‌و زانین چه‌ند پێشی‌ خستوون

چه‌ند به‌ته‌كنیك وسه‌نعه‌تی ژ‌ین‌بوون

ته‌نیا ئێمه‌ی كورد وا به‌جێماوین

به‌ هۆی‌ نه‌زانین وا له‌ ناو داوین

گیانی‌ ڕ‌كبه‌ڕ‌كێ‌ و دژ ‌به‌یه‌‌كتر بوون

ژ‌ه‌هره‌ به‌سیه‌‌تی ‌كوردی‌ وارپڕ‌خوون

بۆ یه‌‌كتر هەرگیز داو مه‌نێنه‌وه‌

دوژ‌من ڕاو بكه‌ن خۆ بژ‌یێننه‌وه‌

باهه‌موو وێكران دڵسۆزی‌ خۆ بین

بۆكوردستانمان پاك و بێ گه‌ردبین

مردن‌ له‌ڕ‌یێ‌ خاك له‌‌ژ‌یان بۆ نه‌یار

سه‌رفیراز تره‌ قوربانی‌ هه‌وار

باهه‌موو بلێین نه‌فرین له‌ خائین

له‌‌شه‌ڕی‌ خۆیی‌و له‌گشت‌خوێن مژ‌ین

 به‌‌ یادی شه‌ر‌ی‌ خو كوژ‌ی‌ 2004

   

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

دیاردەکانی‌جەنگی‌جیهانی  ...  ئەحمەد دەشتی

   ئاژاوە و ئەو هەموو وەزعە نالەبارەی کە مرۆڤ لەم جیهانەی ئەمرۆی دا توشی بوەو روو دەدەن، کە جیهان بەروە رووی بوەتەوە، گەلێ ئاستەمە کە بتواندرێت بە تەواوی کۆنترۆل بکرێت و جیهانێکی پڕ لە ئاشتی بێتە ئاراوە، دیارە کە هەموو تەنگژەو هەستی دکتاتۆرانە و شەرخوازی و کوشت و کوشتار و مالوێرانیانەی کە زۆر شوێنی گرتۆتەوە و گەلێ کارەسات وەدی دەهێنن. لەم وەزعە نالەبارەدا، مرۆڤ زۆر ئاستەمە کە بتوانێت لێی دەرباز ببێت و تووش بە شەڕێکی هەمە لایەنەی جیهانی نەبێت و شەڕی سێیەمی جیهانی لێ دروست نەبێت، دیارە کە سروشتی ژیانی مرۆڤ هەر وایەهو وابووە، کە دەبێت لە سەردەمی پێشکەوتن و جیهانی نوێی و جیهانگیری لە هەموو سەردەمەکان دا بە تایبەت ڕۆژگارانی وەک ئەمرۆی ژیانی مرۆڤ، کە بە شێوەیەکی بەرفراوان پێسکەوتن و دواکەوتنەکان وەک زدو نەقیزی لێ هاتوە، کە دەبێت کۆمەلێک کار بۆ چارەسەریەکان بکرێن، بۆ سەرکەوتنەکان، بەڵام بەداخەوە کە ئەوان کارانە پیچەوانە بوونەتەوە. کە پێم وایە هەمووی دەبنە هۆکاری لە ناو بردن و فەنا کردنی ئەم هەموو پێشکەوتن و دواکەوتنی ژیانی نوێی مرۆڤ و وەزعێکی نا ئارام و خەراپ دێتە ئاراوە، کە ماڵوێرانیەکان و کوشت و کوشتار و نابود کردنی ملیۆنەها مرۆڤی لێ دەکەوێتەوە، کە ئەمەش دیارە هەر دەبێت بێتە ئاراوە و لە سایەی ملهورو دواکەتوو دکتاتۆرە تازەکان و کۆنە پەرستانەوە هەر دەبێت کە شووەڕێکی گەورە بێتە ئاراوە، هەر بۆیەشە کە پێش بینی دەکرێت کە دیسان شه‌ڕێکی خوێناوی جیهانی ڕووبدات و شەڕی ئەمجارەش کە دەبێتە شەری سێیەمی جیهانی، کاریگەریەتیەکی زۆری لە سەر خاپور کردن و توانەوەی ملیۆنەها مرۆڤ لە جیهانا دەبێت، دیارە کە بڵاو بوونەوەی ئەو هەموو چەکە کۆمەلکوژیانەو، پەیدابوونی هەستی دکتاتۆرەکانی جیهانی هێتلەر ئاسایانە هەمویان یەک دەگرن و لە ئاکام دا خاپور کردنی جیهان و لە ناو بردنی مرۆڤ دەگرێتە بەر،  کە هۆکارەکانیش ئەوانەی باسمان کردو زال بوونی هەستی مرۆ کوژ و دڕندە و دکتاتۆرە جیهانیەکانی ئەمرۆن کە تازە لە قەپێلکی شەر و نائارامی و بەدبەختیەکان هاتوونەتە دەر و دنەی شەڕ و بەدبەختیەکانی مرۆڤ دەدەن هەڕەسە لە کۆمەلگای مرۆڤەوە دەکەن، دیارە کە سروشتی مرۆڤ وای لێ هاتووە، کە داناکەسێت و بەبێ شەڕ و کوشتن و لە ناو بردنی خۆی ناوەستێت و ئەم جیهانە ڕوون و پیشکەوتنانە‌و شادیەکان دەکا بە دۆزەخ و دەیەوێت بە دەستی خۆیەوە خۆی نابوود بکات، ئەوەش بە کردنەوەی قوفلە ئەتۆمیەکانی جیهانیە کە هەمیشە مرۆڤ بەرەو دوا دەگێڕتەوە دەبات، ئەمانە هەموو کارەساتی نالەبار و زشت و ناڕەوان کە هەستی دکتاتۆرەکان ‌و زۆردارو دڕندەکانی مرۆڤ بەرەو وەدی هاتنی شەڕ دەجولێنێت و دەیانەوێت جیهان بەرەو دواوە بگێرنەوە، ئەمرۆ دەبینین ئەو هەموو هەڕەشەو گوڕەشە و هەستە کەسیف و پیسانەی کە لە جیهان سەر هەڵ دەدەن و هەموو نیشانەو هۆکاری ئەوەن کە نیازە ناپاکە‌کان بە سەر نیازە پاک و خزمەت بە مرۆڤەوە زال دەبن و دکتاتۆرە هێتلەر ئاساکانی تازە نیازی گلاوی شەڕ و مالوێرانیەکان وەدی دەێنن، وا دیارە کە مرۆڤ هەرگیز پەند لە کارەسات و ڕابوردووی پڕ لە مالوێرانی شەڕەکانی جیهانی خۆی وەر ناگرێت و هەمیشە ئەهریمەنی شەڕ زالە بە سەر ئەهریمەنی ئارامی و ئاشتی و ئاسایشی نێوان گەلانەوە، ئەمڕۆ دەبینین کە هەرەشەکانی کۆریای باکور دژ بە ئەمەریکا و کۆریای باشورەوە، چۆن خەتەرێکی مەزن و گەورەی بەرپا کردووە، کە هەموو جیهانیانیان مەشغول بە بیر کردنەوە لە وەدی هاتنی شەڕی جیهانی سێیەمەوە کردووە، کە ئه‌و شه‌ڕه‌ پێم وایە هەر وەدی دێت و جیهنیان توش بە کارەساتێکی تا بڵیی مەزن و ماڵوێرانی زۆر خەراپتر لە شەڕەکانی یەکەم و دووەمی جیهانی دەکاتەوە، ئاماژه‌ و هۆکارەه‌کان و دیاردەکانی ئه‌و شه‌ڕه‌ کە پێم وایە کۆریای باکور دەبێتە هۆکاری هەلگیرسانی و گەلی لە وەلاتانی تری دژ بە ئەمەریکاش زیاتر دنەی وەدی هاتنی دەدەن، هەر بۆیەشە کە کۆریای باکوور هه‌موو په‌یوه‌ندیه‌کانی خۆی لە گەل کۆریای باشوور به‌ ته‌واوی پچڕاندوە، ته‌نانه‌ت هێڵه‌گه‌رمه‌کانی ته‌له‌فۆنیشی لە نیوان خۆیانەوە پچراندووە، سه‌رۆکی کۆریای باکور. فه‌رمانده‌ی سوپای وەڵاته‌که‌ی سه‌رپشک کردوە بۆ هێرشکردنه‌ سه‌ر کۆریای باشوور، کە بکەنە سه‌ربازیه‌کانی ئه‌مریکا به‌ چه‌کی ئه‌تۆمیانەوە، لە باشوری کۆریاوە بە ئەتۆم بپێکن، هەروەها مووشه‌که‌ ئه‌تۆمیه‌کانی ئاڕاسته‌کردوە به‌ره‌و ڕووی ووڵاته‌ یه‌کگرتووه‌کانی ئه‌مریکاوە، دەتوانین بڵێن هۆکارانی ئەوان کارەساتانەن کە لەو شەڕە دا ڕوو دەدەن کۆریای باکورە، دیارە کە ئه‌مریکاش خەریکن کە چه‌ندین بنکه‌ی مووشه‌کی پێشکه‌وتووی له‌ که‌ناره‌کانی، ، گوام، ، دا له‌ یابان زیاد ده‌کات، لەو لاوەش ڕووسیا به‌ نیازه‌ کە گه‌وره‌ترین مانۆرەکانی سه‌ربازی له‌ ده‌ریای ڕه‌شەوە ده‌ست پێ بکات، ئەوەش بۆ خۆ گیف کردنەوەیە بۆشەڕ، دەلێن کە ماوه‌یه‌ک به‌ر له‌ ئێستا له‌ ئه‌فغانستانه‌وه‌ش‌ شه‌ست ئۆتۆمبێلێک به‌ نهێنی چوونه‌ته‌ ناوخاکی ئێرانەوە، ئەوەش گوایە بۆ دۆزینه‌وه‌ و ته‌قاندنه‌وه‌ی کارگه‌ ئه‌تۆمیه‌کانی ئه‌و وەڵاته‌‌ن، کە ئێستا ده‌زگا ئه‌منیه‌کانی ئێرانیش زۆر بە خەستی ده‌ستیان کردووه‌ به‌ گه‌ڕان و پشکنین بۆ دۆزینه‌وه‌ی ئه‌و ئۆتۆمبێله‌ گومان لێکراوانه‌، که‌ خۆیان لە ئێرانەوە حه‌شارداوه‌، لە لایەیەکی تریشەوە په‌یوه‌ندیه‌کانی ترسناکی نهێنی سه‌ربازی له‌ نێوان فه‌ڕه‌نسا و تورکیا به‌ڕێوه‌ده‌چێت، که‌ هاوکاته‌ له‌گه‌ڵ فشاره‌کان بۆسه‌ر ئێران، جێگیرکردنی قه‌ڵغانی مووشه‌کی له‌لایه‌ن ئه‌ڵمانیاوه‌‌ش ڕووسیای به‌ته‌واوی ئیستیفزاز کردووه‌ و حسابێکی زۆر بۆ ئەم کارە لە لایەن ڕوسیاوە دەکرێت، دیارە کە لە وەلاتی روسیاوە کوشتن و تیرۆرکردنی چه‌ندین ملیاردێری ڕووسیش وەک دەلێن، له‌لایه‌ن ده‌زگا موخابه‌ڕاتیه‌ جیهانیه‌کانه‌وه‌ ده‌ستی پێکردووه‌ەکە هەرەشە لە ژیانی ئەوان ملیاردێرانەی ڕووس دەکەن، سه‌ردانی سه‌رۆکی ئه‌مریکا له‌گه‌ڵ جێگره‌که‌ی بۆ ئیسڕائیل، که‌ ئه‌مه‌ش دووه‌م جاره‌ سه‌رۆک و جێگر پێکه‌وه‌ سه‌ردانی ئیسڕائیڵ دەکه‌ن، له‌دوای جه‌نگی جیهانی دووه‌مه‌وه‌، لە یادمانە کە جاری یه‌که‌م ساڵی ۱۹٦۷ بوو کە پێش هه‌ڵگیرسانی شه‌ڕی ئیسڕائیل و عه‌ڕه‌ب هاتە ئاراوە، ، سه‌رهه‌ڵدانه‌وه‌ی ناکۆکیه‌کانی نێوان جه‌زائیر و مه‌غریبیش له‌سه‌ر بیابانی خۆرئاوادا دیاردەیەکی تری ئەوان گیرو گرفانەی جیهانین کە هەمویان دیاردەن بۆ دروست بوونی کارەسات وشەڕە نەخوزاراوەکانی جیهانی، هێشتان لە زۆر وەڵاتانی عارەبی دەبینین کە ڕۆژانە کارەسات و مالوێارانیەکان، چەندە زۆر بووە، لە وەڵاتی سوریاوە ڕۆژانە بە دەها خەلکی سەبیل و بێتاوان لە ناو دەبردرێت و رژێمی تاوانباری حافز ئەسەد ئەو هەموو مالوێرانی و خاپور کردنی ئەو وەڵاتەیان گرتۆتە بەرو لە هیچ کارێکی نامرۆڤانە بە هاوکاری وەڵاتانی ڕوسیاو چین و ئێران و هاوکاریەتی عێراقیش پەنگینەوە. لە وەڵاتی لیبیا‌ش دا هەر شەڕ و شۆڕ بەردەوامە و قه‌زافیه‌کان خه‌ریکن‌ به‌هێزده‌بنه‌وه‌ و دێنه‌وه‌ مه‌یدان، دیارە کە ئه‌مریکاش به‌ نهێنی له‌ نزیک چه‌ند وەڵاتێکی سووریاوە مه‌شق به‌ سه‌ربازانی سوپای "ئازاد"ی سووریا ده‌کات وه‌ک تورکیا وئوردن و کوردستانی عێڕاق، ئامانج له‌وه‌ش ڕووخاندنی نیزام نیه‌ له‌ سووریاوە به‌ڵکو بۆ په‌کخستن ولاوازکردنی سوپای نیزامی سووریایه‌ تاکو له‌و جه‌نگه‌ جیهانیه‌ی داهاتوو سوریا قسه‌یه‌کی نه‌بێت. ٩. ٤. ٢٠١٣ هەندەران

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

 

ڕژێمی عێراقی هۆکاری هەموو قەیرانەکانی ئەمرۆن... ئەحمەد دەشتی

 ئەمرۆی ژیانی گەلانی عێراقی پڕ لە قەیران و تەنگژەکان و نائارامیەکان کراون بە دەست سیاسەتی هەلەی مالیکیەکان، بە پێی هەوالەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لەسەر خاکی عێراق دا، ئەمرۆ زیاتر لە ملیۆن خەلک و مناڵانی ئەمرۆی عێراقی بە هۆی لاساری ڕژێمی شکەست خوردەی عیراق بە سەر کردایەتی مالکیوە و چارەسەر نەکردنی گرفت و کێشەکان لە عێراق دا هەروا بەرەو خەراپتر دەڕوات و رژێم هیچ هاوکاریەکی کاریگەر لە گەل تەواوی لایەنەکان و ڕێکخراوە نێو نەتەوەییەکان بۆ چارەسەریەکان ناکەن، بەلکو عێراق بەرەو دواکەوتن و ماڵوێرانەکانی تر دەبەن، هەتا ئێستاش ڕژێمی عێراقی وەک پێویست لە گەل ڕێکخراوە مرۆڤایەتیەکانەوە وەک پێویست کار ناکات، لەم دوا دوایەدا رێکخراوی(یونسیف) لە بڵاو کراوەیەکی دا دەلێت: کە بۆ سەرکەوتن، بەسەر ئەوان گرفتانەی کە

ئەلغام و ئەو ئامێرانەی کە هەروا بە نەتقێنراوەیی ماونەتەوە و هەردەم هەرەشە لە ژیانی خەلک و مندالانی عێراقی دەکەن هەروا زۆر ترسناکن.لە راگەیاندنێک دا کە نوێنەری نەتەوە یەکگرتووەکان بە ناوی  ( مارتن کوبلەر) بڵاوی کردۆتەوە، بە نوێنەرانی جیهانی ڕاگەیندووە، ئەوەش بە بۆنەی رۆژی چارەسەریەکانی کە پەیوەندی بە ئەلغامەوە هەیە، دەلێن کە ئەلغامە چێندراوەکانی سەر زەوی و ئامێرە نە تەقیوەکانی سەر خاکی عێراق، هێشتان خەتەرێکی زۆریان لە سەر ژیانی مرۆڤ و منداڵانی عێراقی دا هەروا ماوە‌تەوە، کە دەبنە هۆکاری مەرگ و یا کوشتن و شێواندن و سەقەت بوونی هەزارن خەڵک، (کۆیلەر) داوا دەکات کە دەبێت هەموو هەولێک بەتەواوی چڕ بکرێتەوە بۆ چارە سەریەکان و نە هێشتنی ئەوان ئەلغام و مادە نەتەقیوەکانی کە هەروا خەتەری مەرگیان لە خاکی عێراق دا زۆر زۆرە، کە وا تا ئێسات هەر ماونەتەوە، کاریگەریەکی زۆریان لە سەر مەرگی مرۆڤی عێراقی دا هەتا ئەممرۆ یەکجار زۆرە، هەروەها دەلێت: عێراق یەکێکە لەوان وەڵاتانەی کە زیاتر لە هەموو شوێنێک لەم جیهانە دا، تەژی لە ئەلغام و بۆمب و مادە نەتەقیوەکانە، هەروەها داوا دەکات کە هەولێکی زیاترو باشترو کاراتر بۆ نەهێشتنی ئەو ئەلغام و مادە نەتەقیوەکانی ترسناک بۆ مەرگی عێراقیەکان بدرێت، لەو بڵاو کراوەیە دا وا دەردەکەوێت کە تا ئێستا زیاتر لە ١٧٣٠ کیلۆمەتری چوار گۆشە لە سەر زەوی عێراق دا پڕیە‌تی لە ئەلغام و مادە نەتەقێندراوەکان، کە کاریگەریان لە سەر ژیانی ملیۆنەها خەلکی عێراق هەیە، کە تا ئەمرۆش بە سەدان خەڵک بە هۆی تەقینەوەی ئەوان ئەلغام و مادە نەتەقێندراوەکان گیانیان لە دەست داوە وبە هیلاک چوینەو پەککەوتە یان مردوونە، کە بە هەزاران ئاژەل و مەڕو ماڵاتیش بەوان مادە نەتەقیوانە‌ی خەلک لە ناو چوینە، بۆیە داوای کردووە کە بە تەواوی هەولی چارەسەر کردنی ئەم کێشە خەتەر ناکەوە بدرێت، ئەوەش بۆ ڕزگار کردنی گیانی ملیۆنەها مرۆڤ و گیانی مەڕو مالاتی خەلکی عێراقی، لە لەلایەکی ترەوە، نوێنەرو نێردراوی نەتەوە یەکگرتوەکان دەلیت: کە زیاتر لە ملیۆن مندالی عێراقی تا ئەمرۆکە خەتەری مەرگ و سەقەت بوونیان لێوە نەزیکە، کە بۆ دوا جار منالێکی تەمەن١٢ سالانە کە شووانی مەڕو ماڵات بووە بە هۆی تەقینەوەی ئەلغامی نادیارەوە هەردوو دەستەکان و چاوێکی خۆی لە نەزیک بەسرەوە لە دەست داوە، کە ئەم خەتەرانە لە سەر هەموو خاکی عێراق هەتا ئەم ساتەش لە ئارادایە، هەر وەها نوێنەرێکی تری یونسێف لە عێراق بە ناوی (مارزیۆ بابل) دەلیت:چارەسەر نەکردن و مانەوەی ئەم بارە نالەبارە لە سەر خاکی عێراق دا زیان بەژیانی گەلێ لە خەلک و منالانی عێراقی بە شێوەیەکی هەمیشەیی دەگەیێنێت و ئەمەش کارێکی خەتەرناک و جێگای قەبوول کردن بە هیچ سێوەیەکەوە نیە، وە زۆر بە ڕاشکاوی و جدیەوە داوای لە بەرپرسانی کارای عێراقی و کۆمەڵگای نێو دەولەتی کردووە، کە دەبێت زۆر بە ڕاستی و جدیەوە کار بکرێت بۆ نەهێشتنی ئەم بارە نالەبارەی دژ بە ژیانی خەڵکی عێراق و ڕزگار بوون لەو هەموو کارەسات و نالەباری و مردنی ڕۆژانەی خەڵک بە هۆی ئەلغام و مادە نەتەقیوەکانی سەر خاکی عێراق.ئەمەش زۆری دەگەڕێتەوە سەر کار نەکردنی دەسەلاتداران بۆ هاوکاری و یارمەتی دانی بەرپرسانی چارەسەری ئەم گرفتانەوە، بە تایبەتی لە ڕووی مادیەوە، کە ئەو هەموو پارەو پوولەی عێراق کەس نازانی چی وەسەر دێت.

بەڵی ئەم وەزعە نالبارەی سەر خاکی عێراق، تا ئەمڕۆ کە نەتواندراوە کاری بە تەواوی لە سەر بکرێت و رژێمی عێراق بە سەرکردایەتی مالکیوە لە جیاتی چاکسازی و چارەسەریە باشەکان بە سوودیخەڵکی عێراق، هەروا لەوان تەنگژەو مەرگ و کارەساتانە بە تەواوی چارەسەر بکات، بە داخەوە گەلێ قەیران و نائارامیەکانی تریان لە پال تەواوی تەنگژەو کێشەکانی تر بە سەر خەلکی عێراق دا سەپاندۆتەوە، خەلکی عێراق کو بە هۆی ئەلغام و مادە نەتەقیوەکانەوە بە تەواوی تا ئەمرۆ ڕزگاریان نەبوە و هەتا ئەمڕۆش بە ملیۆنها ئەلغامی چێندراو لە سەر خاکی هەموو کوردستانیش هەروا ماوەتەوە، کە تا ئێستا بە سەدان خەلکی کورد توشیان بە کارەسات و پەککەوتەیی و مەرگ و کارەسات هاتووە، بە هەزاران کیلۆمەتر چوار گۆشەیی زەوی خەڵکی کورد بە هۆی ئەلغامەوە هەر بەیارە و کەس ناتوانێت بەلایانەوە بچێت، کەچی ڕژێمی مالکی ئەوان کارو خزمەت کردنانەیان بە خەلكی عێراق هەر لە یاد بردۆتەوە، ئەوان ڕیکخراوە مرۆڤایەتیەکانی جیهانییش کە دێن ئەو کارانە بۆ چارەسەری ئەنجام دەدەن، ڕژێمی مالکی خۆیان لە دانی مەخاریجەکانزان گێل دەکەن و کارێک بۆ ئەم قەیرانە خەتەرناکە ناکەن، بۆیەکە کە ئەوان ڕێکخراوە جیهنایانە ئەمە وەدی دەکەن کە مانەوەی ئەم ئەلغام و چەکە نەتەقیوانە ‌ی واخەتەرناک لە سەر ژیانی خەڵکانی عێراق، هەر بۆیەشە کە ئەم بابەتانە بۆ چارەسەریەکان دەڕوژێنن، بەڵام ڕژێمی عێراقی ڕۆژ لە دوای ڕۆژ دا تەنگژەو گرفت و کێشەکانی دژ بە خەڵکی عێراق پەرە پێ دەدات و ڕۆژانە بوونەتە هۆی دەها کارەسات و دواکەوتن و نالەباریەکان و تەقینەوەکان کە روو دەدەن، ئەم ڕژێمە هەرگیز بیر لە چارەسەری و دوور خستنەوەی مەرگ لە سەر گیانی خەلکی هەموو عێراقیان ناکەن، بە ڕاشکاوی ئەو هەموو پارەو پولەی عێراقی بە هەدەر دەدەن و ماوی سالەهایە ئەوی چاکسازی و ڕەوایی و چاکە بێت بۆ پێشکەوتنی هەموو خەلکی عێراق ئەنجامیان نەداوە و هیچ چاکسازیەک لە عێراقەوە بێجگە لە زیاد بوونی قەیرانەکانەکان نەکراوە، نەک ئەم کارە چاکانە بۆ ئارامی خەلکی عێراق ئەنجام نادەن، بەلکو ڕۆژانە بە هانە بە خەلکی عێراق بە تایبەتی بە گەلی کورد دەگرن و نائارامیەکان بەرەو پێشنە‌وەتر دەبەن، کە دژ بە سەرکەوتنی هەموو گەلانی عێراق بە تایبەتی بۆ گەلی کورد قەیرانەکان بۆ کوردستان زیاتر دروست دەکەن.و دەیانەوێت کارەساتەکانی سەدامیان کە بە سەر خەلکی عێراق گەلی کوردیان داهێناوە بیگێڕنەوە و ماڵوێرانی کارەساتەکان نەبڕێنەوە.٦.٤.٢٠١٣ هەندەران

 

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.