توێژه‌ران

 جۆ بایدن لە سەرۆکی هەرێمی کوردستان، دەخۆازێ کورد دەوری بێت لە چارەسەریی کردنی کیشەکانی سووریە وکورد لە تورکیە.

لە ئەوڕدانەوەیەکی مێژوویی لە خەبات و چارەسەری کێشەی کورد لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست خێرا دێتە دیی کورد لە چوار دەیەکانی پێشو بەشێک بوو لە موعادەلەی پرسی چارەخۆنوس و مافی نەتەوەیی بەرحەقی لە چوار وڵاتی داگیرکەری تورکیا، سوریە، ئێران و عێراق، تەنانەت لە گۆرەپانی سیاسیی نێودەوڵەتی وەک کێشەیەکی ناوخۆیی مەزەندە دەکرا.

زیدە لەوەش زلهێزەکانی شەرق و غەرب نەیار بوون لە دانان نان بە مافی ڕەوای نەتەوەیی کوردو پشتگریش بوون لە زۆڵم و سەتەمی دوژمنانی کە دەرحەق بە میللەتی ژێر دەستی کورد دەکرا، هەروەها نەیاران و ناحەزانیش گەمەیان دەکرد بە خەباتی شۆڕشگێڕی نەتەوەکەمان.

لە بۆچوونی دووهەم سەبارەت بە واووتنەکەی جۆبایدن دێتە دیی کە جێگەری ئۆباما هەستی بە تواناکان و گرنگی ڕۆڵی کورد لە گێرانی سیاسەت لە ناوچەی خۆهەڵاتی ناوەڕست کردووە، ئەوەش جۆرێ داننان بە مافی بەرحەقی نەتەوەی کورد لە موعادەلاتی سیاسەتی نێودەوڵەتی و مەزەندەکردنی قۆرسایی جێگە و پێگەو هۆنەرەکانی سیاسەت گێڕانی هەرێمی باشووری کوردستان لە گۆرەپانی سیاسەتی نێودەوڵەتانە.

پڕ ئاشکرایە نەتەوەی کورد لە سوریە و تورکیە پێش پێکهاتەی باشووری کوردستان تەوەرێکی پڕ لە مەترسیی و تەنگوچەڵەمەیان تێپەردەکرد، هەنوکە تورکیە خەرێکی گۆرانکاری یاسایە بۆ دانان بە بوونەوەری نەتەوەی کوردە، و لە سوریش کورد هەنگاوێکی جیددی ناوەتەوە بۆ گەیشتن و چەسپاندنی ماڤی ڕەوا وبەرحەقی نەتەوەیی خۆی.

بێ شک پێشنیاری بایدن بەمەبەستی نێوبژوانی سەرۆکی هەرێم لە سوریە هەنگاوێکی پڕ مەزەنە بۆ زیاتر چەسپاندن و بە نێودەوڵەتی کردنی پرسی نەتەوەیی کورد لە گۆرەپانی سیاسیی جیهانیدا، و دەتوانڕی وەک مەزەندەیەکی پڕ گرنگی سیاسی نێودەوڵەتی بێ بۆ بەگڕخستنی بانگەوازی و بەئاگاکردنەوەی پرسی سەر بەخۆیی کوردستان لە داهاتودا.

داوای بایدن لە سەرۆکی هەرێمی کوردستان پێویستی بە مەزەندکرنێکی تایبەتیە لەبەر ئەوەی روسیە پێداگرە ئێران بەشداری سەرکیی بێ لە پرسی چارەسەری کێشەکانی سووریە و گوازتنەوەی دەسەڵات لە داهاتوودا.

دەرئەنجام ئەوەیە سیاسەتی سەرۆکی هەرێمی کوردستان و پێکهاتەی گارگێڕ واتە دەوڵەتی فیدەڕاڵی باشووری کوردستان ڕێبازێکی پەسەندی نێودەوڵەتیە کە ئەمریکا و غەربی خستۆتە ئەو قۆناغەوە داوای کەوتنەنێوانونێوبژوانی لە سەرۆک مەسعوود بارزانی بەکا سەبارەت بە چارەسەریی کێشەی سووریە.

پێشبینی ئەوە دەکرێ لە ئایەندەدا هەرێمی باشووی کوردستان بەهاوپەیمانی تورکیە لە دەورێکی سەرکیی بەگێڕێ لە گوازتنەوەی دەسەڵات لە سووریە، بەتایبەت هەنوکە ئەردەغان بەتەمای جێی بەجێی کردنی کێشەی نەتەوەیی کوردە لە تورکیە.

پرسی نەتەوەیی و جێگەوپێگەی سیاسیی کورد ئیتر لە خانەی چوار دراوسێی داگیرکەران دا نەماوەو بۆتە بەشێکی سەررەکیی لە موعادەلەی گۆرەپانی سیاسیی نێودەوڵەتی بۆ چارەسەی کێشەکانی ناوچەیە خۆرهەڵاتی ناوەڕاست.

جێی ئاماژەیە کورد و سەرکردەکانی بەئۆپۆزیسونیشەوە پێوەستە بە هەستیار بوون و گرنگی ئەو بارودۆخە کە بۆ کورد ڕەخساوە یایەخێکی نەتەوەیی پێ بەدەن و کار بکەن لەسەر یەکریزی و یەکێتی نیشتمانی.

توێژەران، هێمن، ڕێکەوتی ٣٠/٠٥/٢٠١٣

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

ئەمریکا و ئێران دانوستانی ڕاستەوخۆ دەکەن ...توێژەران

سەرۆکی پەرلەمانی ئێران عەلی لاریجانی دەڵێ؛ دانوستان لە گەڵ ئەمریکا هێڵی سور نییە بۆ جەمهۆری ئیسلامی ئیران.

ئەو واووتنەی عەلی لاریجانی لەکاتێکدایە کە ئێران لە ژێر گۆشاری ئابووری دەرەکیدا توشی قەیرانێکی سیاسی جددی ناوخۆیی بووە و هەڵاوسانێکی ئابووری سی دەرسەدی لەو وڵاتە لێ دروست بووە، و بەهای تەمنی ئێران رۆژ لەگەڵ لەبەرامبەر پارەی دەرەکی کەم دەکا.

بەپێچەوانەی ساڵەکانی پێشو سەرکردەکانی ئێرانی ڕاشکاوانە باس لە تەئسیرگوزاری و کارتێکردنی حەساری ئابووری دەرەکی لە سەروەت وسامان و دراو لە ئێران دەکەن.

لەلایەک بڕینی ماڤی ئێران بۆ کەلک وەرگرتن لە خزمەتگۆزاری نێودەوڵەتی سویڤت، واتە وەسیلەی گوازتنەوە دراوی دەرەکی بەتایبەت دۆڵار، ئێرانی خەستۆتە قەیرانێکی پڕدژواری ئابوورییەوە، و ئەو مەسەلەیە سەرکردەکانی جەمهۆری ئیسلامی ئێرانی ناچارکردوە نەوت بە بەهایەکی کەمتر و لەبەرامبەر کەل و پەل دا بەگۆرنەوە.

لەلایەکی تر بەهۆی ئابلوقەی داسەپاوی ئابووری بەسەر ئێراندا فرۆشی نەوتی ئێران بە شێوەیەکی بەرچاو دابەزیوە، و داهاتی دۆڵاری ئەو وڵاتەی توشی قەیران و کێشەیەکی جددی کردوە.

بێگومان باردودۆخی سوریە و لەق بوونی جێگەی ئەسد ئەو مەترسییەی لە ئێران دا درووست کردوە کە پاش سوریە لەوانەی ئێران توشی شێڵاوی خۆپێشاندرانی دژ بە نیزامی ئیسلامی شیعە بێ و ئێران بەش بەش بێت.

بەڵام ئایا بۆ ئێران ئیستا بە ئاشکرا باس لە دانوستانی ڕاستەوخۆ لە گەڵ شێتانی گەورە واتە ئەمەریکا دەکا، ئایا بڕاستی ئێران لە ژێر گۆشاری ئابلوقەی دەرەکی گەیشتۆتە ئەو باوەڕە کە بۆ دەرباز بوونی لە قەیرانی ئاڵۆزی ئابووری سیاسی هەنوکە ناچارە بووە دان بەنێ بە دانوستان لە گەڵ شێتانی گورە؟

ئاشکرایە کە ئابلوقەی ئابووری دەرەکی، و بەتایبەت بێ بەری کردنی ئێران لە کەڵک وەرگرتن لە خزمەتگوازری سویڤت سەرکردەکانی نیزامی ناچار کردوە بە نیزیک بوونەوە لە ئەمەریکا، واتە شێتانی گەورە.

بەڵام لە لایەکی تر پڕ ڕوونە کە هەڵبژاردنەکانی سەرۆکۆماری لە چەند مانگی داهاتوودا زیاتر لە گەماروی ئابووری دەرەکی مەترسی درووست بوونی ئاڵۆزی و دڵڕاوکەی لە ناو سەرکردەکانی جەمهۆری ئیسلامی ئێراندا درووست کردوە.

هەرچەند بەرەی ئۆپۆزیسیۆنی ناوخۆی ئێران یەکگرتو و بەهێز نییە و داوای چاکسازی لە چوارچێوەی نیزامی ئیسلامی ئیراندا دەکا، و هەوڵ بۆ چاکسازی ئیسلامی دەدا تا گۆرینی نیزام، بەڵام بەو حاڵەشەوە بەرباس خستنی هێمای هەڵبژاردنێکی ئازاد لە لایەن ئۆپۆزیسیۆنی ئیسلاح تەڵەب وەکو مەترسییەکی جددی لەسەر بەرەی حاکەم، و بەتایبەت ڕێبە عەلی خامەنەیی ئەژماردن دەکرێ.

لە لایەکی تر خەتری نەهاتنە بەربار و سەرکیشی و کەلەشەقی ئەحمەدی نەژاد و گوێ ڕاهێڵ نەبوونی لە ڕێبەری وەڵایەتی فەقی ئەو ئەگەرەی هێناوەتەکایەوە، نەکا لە هەڵبژاردنەکانی داهاتودا بەرەی ئەحمەدی نەژاد سەرکەوتو بێ.

زیەدە لەوەش بەهاری عەرەب، و بەتایبەت ڕاپەرینی خەڵک لە سوریە مەترسی ئەگەر ڕاپەرینی خەڵکی لە ئێرانی بە هێزترکردوە، بۆیە دوور نییە سەرکردەکانی ئێران گەیشتبنە ئەوە دەرئەنجامە بۆ دەرباز بوون لە قەیران و ئاڵۆزی سیاسی ئابووری ئێران و بەرگەری لە شەرێکی ناوخۆ، و هەرەس هێنانی تاکە نیزامی شیعە، دانوستانی ڕاستەوخۆی نێوان ئەمەریکا و ئێرانی هەموار کردبێ.

پێویستە بەوەش ئاماژە بەکرێ ئەمریکاش پێ باش کێشەی ناوەکی ئێران لە ڕێگەی دانوستانەوە چارەسەریی بێ تا لێکدان و هێرشێکی سەربازی، چونەکە لە حاڵتێکی ئاوادا کوردستانی ئێران لە ڕەوانگای ئەمریکای و غەرب دەتوانێ بەبێتە کێشەیەکی جددی لەو ناوچەیە، بەتایبەت ئیستا کە لە تورکیا و سوریە کورد بەرەو داهاتویەکی ڕووناک دەچێ، و لە باشوور کوردستان پرسی چارخۆنوسی کورد گەرمە.

من پێوایە بە چەند دەلیل ئێران و ئەمریکا دانوستانی ڕاستەوخۆ دەکەن، لە هەڵسەنگاندنی یەکەم دا ڕووداوەکانی سێ دەهەی رابردوو و گۆرانکارییەکان ناوچەی خۆرهەڵاتی ناوین، و وڵاتانی ئیسلامی ئەفریقایی و تێوەگالانی ئەمریکا و غەرب و بارگرانی ئابووری لە لایەک.

ولایەکی تر بە هێز بوونی حەرەکەی ئەخوان المسلیمین لە وڵاتانی عەرەبی و بەدستگرتنی دەسەڵات و ئەگەری درووست بوونی حکومەتێکی کورد لە باشووری کوردستان، و جوڵەی کورد لە سوریا و بەتەمابوونی چارەسەری کێشە کورد لە تورکیە و خێرایی ڕاپەرینی خەڵکانی عەرەب ئەگەری دانوستانی ئەمریکا و ئێرانی زیاتر لە پێشو هێناوەتە کایەی سیاسی دیپلۆماسییەوە.

لە حاڵەتی ئیستای سیاسەتی نێودەوڵەتیدا ئاڵۆزی لە ناوخۆی ئێران و هەرەسهێنانی نیزامی ئیسلامی شیعەی ئەو وڵاتە لە بەرژەوەندی ئەمەریکا و غەرب هەڵسەنگاندن ناکرێ، بۆیە لەوانەیە ئەمریکاو غەرب زیاتر کەشوهەوایەکی چاکسازی ئیسلامیان لە ئێران پێ مەقبوولتر بێ تاوەکو گۆرینی نیزام.

توێژەران هێمن، ڕێکەوتی ٢٩/٠١/٢٠١٣

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

لە کەس شاراوە نییە کورد بە سەر چوار دەسەڵاتدا دابەشکراوە، و ئەوەش مەترسییەکی جیددییە لەسەر ڕیی بەدیهاتنی ماڤی چارە خۆنونسی نەتەوەیی کورد.جێ ئاماژەیە کە بەهۆی بارودۆخی هەستیاری وڵاتانی داگیرکەری خاکی کوردستان، پرسی چارەخۆنوسی کورد زۆربەجار زیانلێکەوتوو بووه‌، و بۆتە ساختەلێکراوی بەرژەوەندییەکانی زلهێزەکان.

ماوەیەکە ئەمریکا بەردەوام، و ئاشکرا ئاماژە دەکا بە پاراستنی یەکێتی عیراق، و ڕاگەیاندوە، کە لەو باوەڕەدایە یەکێتی خاکی عیراق پێویستە لەسەرەوەی بەرژەوەندییەکانی کوردستانێکی سەربەخۆی مەزەندە بەکرێ.

لەلایەک ڕوون و ئاشکرایە کە کورد خاوەنی سەروەتوسامانێکی سرووشتی ئیجگار زۆرە، بەتایبەت لە بواری نەوت، ئەو کەرەسەی کە پێویستی وڵاتانی غەرب، و تورکییەیە بەتایبەت.

ئەوەندە نەوتە کە تائیستا لە باشووری کوردستان دۆزراوەتەوە، برێ یەدەگەکان ٤، ٢% دی سەرجەم نەوتی جیهانە، و لە بەشە نەوتی ژێر زەوی ئەمریکا زیاترە.

لەنەگای یەکەم دا وادێتە دی کە کوردستانێکی سەربەخۆ بەو هەموو سەروەت و سامانە سروشتییەوە دەبێ لە بەرژەوەندی وڵاتانی غەب و ئەمریکا بێ، بەڵام لە موعادەلاتی سیاسیی نێودەوڵەتیدا، تائیستاش ئەو حیسابە بۆ کوردستان ناکراوە.

پرسیار ئەوەی، ئایا بۆ ئەمریکاوغەرب دژی بە جاردانی کوردستانێکی سەربەخۆن،  لە کاتێدا کوردستان خاوه‌نی سەروەتو سامانەسرووشتییەکی زۆره‌، زیده‌ له‌وه‌ حکومەتی هەرێمی باشووری کوردستان لە ماوەیەکی کورتەدا توانییەتی بەدونیای نیشان بدا کە دۆستێکی ستراتیچی بە هێز، و جێ متمانەی ئەمریکاو غەرب، و ئیسرائیلە؟

ئایا کێشەی جاردانی کوردستانێکی سەربەخۆ، گەرانتی دانی ئەمریکا، و غەرب بە ئانکارایه‌ بۆ پاراستنی سەروەری و یەکێتی ئەو وڵاتەکە نەکەوێنە مەترسیی دابەش بوون؟

یان ڕووداوەکانی دووساڵی ڕابردووی وڵاتانی عەرەبی ئەوەند خێرابوون کە مەترسیی هێانە ژێر ڕەکیف شەپۆلی گۆرانکارییەکان و بە هێزبوونی حەرەکەی ئیسلامی لای ئەمریکا، وغەربی لێ درووست بووە؟.

بێگومان به‌شداری یاریکەری نوێی سیاسەتی جیهانی ئیسلام، واته‌ اخوان المسلیمین لە گۆرەپانی دەسەڵاتی ئیدارەکردنی وڵاتانی عەرەبی، ئەمریکا، و غەرب ڕووبەرووی مەترسیی و خەتەری جیددی بە ئیسلامی بوونی تووندڕەوەکان لەو ناوچەیە کردوە، ئەوەش تاڕادەیەک بۆتە بزوینەر، و هۆکارێکی پێشگر لە سەرڕێ پرۆسەی به‌نێوه‌ده‌وڵه‌تی بوونی ماڤی چارەخۆنوسی نەتەوەیی کورد .

پێشبیی ئەوە دەکرا، دوای رووخانی نیزامی بەعسی لە عیراق حکومەتی زۆرینەی ئیسلامی شیعە دابەمەزرێ، بەڵام لەهەمان کاتیشدا پێکهاتەیەی شیعە وەکو مەترسییەکی جیددی مەزنەدە دەکرا لەسەر بەرژەوەندییەکانی غەرب، و ئەمریکا، لەو ناوچە هەستیارە کە بەشێکی کوردستانی لێیە.

پێكهاتە شیعە لە عیراق بوو به‌ بزوینەروهۆکار بۆ زیاتر پەرەساندنی دەسەڵاتی حکومەت شیعەی ئێران لەو ناوچەیە، بەڵام بەوحاڵەشەوە بەباوەری وڵاتانی غەرب و ئەمریکا لێهەڵواشان و دابەش بوونی عیراق ئیستا لە بەرژەوەندی ئه‌وان مەزەندە نه‌کراوه‌.

دوای تەواو بوونی شەری سارد و کۆتایی نیزامی پاشایەتی لە ئێران، و دامەزراندنی یەکەم حکومەتی شیعە کێشی دەسەڵات لە ناوچەی کەنداو تێکچو، ئەوەش بە پێچەوانەی لێکدانەوەکانی ئەمریکا و غەرب بوو.

ئێران دەستی کرد بە سازدانی دەسەڵاتێکی بەهێز و پەرەپێدانی نیزامی شیعە لە ناوچەی کەنداو و وڵاتانی ئیسلامی و بۆ ئەو مەبەستەش هەنگاوی جیددی ناونەوە.

لەنەگای یەکەم دا وادێتە دی رووخانی نیزامی پاشایەتی لەئێران، و لێکهەڵوەشانی نیزام بەعسی لە عیراق، وهەروەها ڕاپەرینی گەلانی سووریە دەرفەتێکی گەنجاو بێ بۆ جاردانی حکومەتێکی سەربەخۆی کورد لە هەریەک لە بەشەکانی داگیرکراوی خاکی کوردستان.

زیدە لەوەش کە رووخانی حکومەتی بەعس لە عیراق بەرژەوەندی کوردی لێکەوتەوە، وبێگومان سوریەش دەبێتە هەنگاوی دووهەم بۆ بەدیهاتنی ئارەزۆکانەی دێرینەی کورد لە ڕۆژئاوای کوردستان، و لە تورکییەش وا دێتە دی کە داهاتوو لە باکوری کوردستان لە بەرژەوەندی کورد دەبێ، بەتایبەت کە دەرگای بەندیخانەی ئیمریال بەڕووی ئەحمد تورک و نوێنەرانی کورد لە پارلەمانی تورکییە بۆ دیداری عەبدوللا ئۆجەلان کراونەوە.

بێشک ئێرانیش دوای سەرکەوتنی ڕاپەرینی خەلک لە سوریە ناچار دەبێ پێراهاتنەوەی داواکانی ڕەوای نەتەوەی کورد بکا، سوریە هاوپەیمان، و دۆستێکی گرنگی ستراتیچی ئێرانە، به‌ڵام پێناچێ پێکهاتەی نوێ داوی رووخانی حکومەتی بەشارئەسد، ئێران بە هاوپەیمانی داهاتوو قەبوول بێ.

جموجۆڵییەکانی سیاسی نێودەوڵەتی وای نیشان دەدا کە داهاتوو لە بەرژەوەندی کوردە لە هەر چوار بەشەکان، بەڵام پێ ناچێت لە کورت ماوەدا کورد بەبێتە خاوەنی حکومەتێکی سەر بەخۆ لە یەکێک لەو چوار وڵاتانە کە کوردی لێیە.

 بە پێی ڕووداوەکانی سیاسی نێودەوڵەتی، ئەوڕۆ جاردانی حکومەتێکی سەربەخۆی کورد لە هەریەک لە بەشەکانی کوردستان وەکو هێڵێکی سوور مه‌زه‌نده‌ دەکرێ بۆ بەش بەش بوونی وڵاتانی عیراق، سوریە، ئێران و تورکییە له‌ لایه‌ن ئه‌مریکا، و غه‌ربه‌وه‌.

لە لایەک بڕوژمارە، و خێرایی ڕووداوەکان لە وڵاتانی عەرەبی و درووست بوونی مەترسی بەدەسەلات بوونی اخوان المسلمین لەو ناوچەیە، ولە لایەکی تر گرنگی بەرژەوەندی زلهێزەکان لەچوار وڵاتانی داگیرکەری کوردستان،  بزوینه‌ر و هۆکارن لە دەست نیشان کردنی ڕەوتی سیاسەتی نێودەوڵەتان له‌ پرۆسەی به‌ نێوده‌وڵه‌تی کردنی پرسی چارەخۆنوسیی کورد لە کوردستان.

جێ خۆیەتی ئاماژەبەوەش بەکرێ کە بەهۆی بڕی سەروەتوسامانە سروشتییەکانی کوردستان و کاردانەوەی گونجاوی سیاسەتی هەرێمی کوردستان لە ناخۆ، و بەتایبەت دەرەوەی کوردستان، ئۆمید بە کوردستانێکی سەربەخۆ کردۆتە ئەمرێکی واقەع، و دونیای دەروەش هەستی بەگرنگی ئەو مه‌سه‌یه‌کردوە.

 بێشک کورد له‌ بواری دیپلۆماسی کاری باشی کردوه‌، به‌ڵام پێویسته له‌جێ ململانه‌ی ناوخۆیی له‌ ته‌وه‌ری ئیستادا‌ له‌بواری دیپلۆماسییدا کورد خۆی به‌ هێزتر بکا به‌که‌ڵک وه‌رگرتن له‌ شێوازێکی نوێ دیپلۆماسی بۆ چه‌سپاندن، و پێناسێنی به‌نێوده‌وڵه‌تی کردنی مافی چاره‌خۆ ‌نوسیی نه‌ته‌وه‌یی کورد.

بێگومان یه‌کریزی، و یه‌کگرتویی و به‌ڕه‌یه‌کی پته‌وی کورد ده‌توانێ بزوینه‌ره‌، و هۆکارێکی جیددی بێ بۆ به‌هێز کردنی دیپلۆماسی ئه‌وڕۆیی کورد له‌گۆره‌پانی سیاسه‌تی نه‌وده‌ڵه‌تاندا.توێژەران، هێمن، ڕیکەوتی،  ٠٥/٠١/٢٠١٣

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.

لەنەگای یەکەمدا پرسیاری سەرەکی ئەوەیە ئایا، دەستنیشان کردنی جێگرێک بۆ مام جەلال لە بەغدا، ولە ناو یەکێتی ئەولەوێتی یەکەمە بۆ سەرکەردایەتی بوێی یەکێتی یان داژتنی سیاسەت، و ڕێرەوێک حەکیمانە بۆ بەهێزمانەوەی یەکێتی لە گۆرەپانی سیاسەتی کوردستان و عیراقدا ؟

بێگومان لە قۆناغی هەنوکە، کە کوردستان تەوەرێکی پڕئەستم تێپەردەکا یەکێتی یەکی لاواز لە بەرژەوەندی پارتی و داهاتووی کوردستان نییە، هۆکاریەکەشی ئەوەیە کە حکومەتی ناوەندی بەغدا، بەتایبەت سەرۆک وەزیرانی عیراق نوری مالیکی بڕاوەی گەمەسیاسی و بۆشایی ئەو گەشوهەوایە ئالۆزە دەبێ کە سێبەری بەسەر عیراقدا گێشاوە.

بۆیە لە بەرژەنوەندی هەرێمی باشووری کوردستان، و کوردە بۆ پارازاتنی یەکریزی و یەکگرتوویی بەرەیەکی توانا و بەهێزی کورد زیاتر لە ڕابردوو، یەکێتی وپارتی هاوکار و هاوڕێی یەکتر بن بۆباشتر ڕێکخستەنی ناوماڵی کورد.

لە لالەیکی ترەوە، بێگومان گۆران و ئیسلامییەکان هەمو هەوەڵ، و تەقەلایەک ئەدەن بۆ پەرشو بەڵاکردنی یەکێتی، لەبەر ئەوەی لێکهەڵوەشان یان یەکێتی لاواز زیاتر بەرژەوەندی گۆران، و ئیسلامییەکان گەرانتی دەکا تا بەردەوامی هەرێمی باشووری کوردستان، و هەروەها دەبێتە مایەیی خۆشحاڵی نەیاران و دوژمنانی کورد لە هەرچوارپارچەکانی کوردستان.

ئەگەرەکانی داهاتووی یەکێتی:

١- ئەولەوێتی یەکەم، ئایا یەکێتی خوازیاری بەردەوامی بەیەکەوەکارکردن و ڕێزگرتن لە ڕككەوتننامەی ستراتیچی لە گەڵ پارتییە؟، هاوکات ئەوە پرسیار دێتە ئاراوە، ئایا سەرکەردەکانی نوێی یەکێتی چەندە بایەخ ئەدەن بە بەردەوامی هاوکاری لە لەگەڵ پارتی دوای تەوەری مام جەلال دامەزرێنەری یەکێتی.

٢- لاوازبوونی، یان لێکهەوەشانی یەکێتی، لەهەردوو حاڵەتادا گۆران و ئیسلامییەکان هەموو هەوڵێک ئەدەن کە دۆخەکە بۆ بەرژەوەندی خۆیان بەقۆزێنەوە، بەڵام، ئایا ئەگەر یەکێتی بکەوێتە قۆناغێکی ئاوا، واتە بەش بەش بوون، بەژەوەندی گۆران و ئیسلامییەکان چەندە دەبێ؟

ئایا بزوتنەوەی ئیسلامیەکان چ سوودێکیان بەردەکەوەێ؟ ئایا پارتی سوومەندی ئەو بارودۆخە دەبێ؟

بێگومان ئەگەر گریمان ئەوە بێ کە یەکێتی پەرشوبەڵا دەبێ، کەسانێک لە بەرێوەبەرایەتی ئەو حیزبە بەلای پارتیدا ئەچن، لەدرێژماوەدا پارتی سوودمەندی ئەو وەزەعە نابێ، هۆکەشی ئەوەیە کە ئەگەر یەکێتی وەک خۆی بەهێز بەمێنێتەوە قازانچی زیاترە بۆ پارتی و داهاتووی کوردستان تا لایەنەکانی تر.بەهێزتر بوونی گۆران و ئیسلامییەکان لە کۆرت ماوەدا دەتوانێ ئاڵۆزی کوردستان و بەرژەوەندی دراوسێیەکان، بەتایبەت ئێرانی لێ درووست بە بێ.

٣- گریمانی سێهەم، لەوانەی ئیسلامییەکان لەئەگەری بەشبەشبوونی یەکێتی لە گۆران و پاراتی زیاتر بەهرەوەریان بەرکەوێ و پەتەوتر بن، بەتایبەت کە ئێران لە ناوچەی سەوز کارێکی ئیجگار زۆری لە باشووری کوردستان کردوە، و بێگومان ئێران کارێش بۆ ئەوە ئەکا کە یەکێتی دابەش بێ، بەدوو دەلیل.

یەکەم دابەشبوونی یەکێتی بەمانی لاوازی کوردە لە هەرێمی باشووری کوردستان بەتایبەت، و سێ بەشەکانی تری کوردستان بە گشتی، ئێرانیش ئەوەێ لەبەرچاوە وئاواشی دەوێت،

دووهەم بەهێزبوونی ئیسلامییەکان و گۆران لە بەرژەوەندی ئێرانە تاکو کورد، جەمهۆری ئیسلامی ئێران بەهێزبوونی پارتی بەباش نازانی و هەموو هەوڵێکیش ئەدا بۆ تێکدانی سەقامگیربوون و درووست بوونی ئاڵۆزی لە باشووری کوردستان.

٤- هێزەکانی دەرەکی ئەمریکاو ئۆروپا، و هاوپەیمانانی وەڵاناتی عەرەب، و تورکییە بەتایبەت لە نەفۆزی جەمهۆری ئیسلامی ئێران، لە عیراق خوشحال نیین، و لەوانەشە سەرجەم ئەو دەسەڵاتانە لە نەهێنیدا کار بکەن بۆ دابەش نەبوون یاخود لاوازی یەکێتی.

٥- حکومەتی ناوەندی عیراق، و بەتایبەت دەستەی بەڕێوەبەری سەرۆک وەزیران نوری مالیکی لە قۆناغی ئیستادا لاوازبوونی یەکێتی و نەبوونی یەکریزی و یەیکگرتویی کورد وک گەرانتییەک مەزەندەدەکا بۆ بەردەوامی دەسەڵاتی خۆی، وحکومەتی ناوەندی لە عیراق، وهەروەها شانسی مالیکی بۆ هێنانە ژێر رەکێفی ناوچە دابڕاوەکانی کوردستان کە لەژێر دەسەڵاتی هەرێمی کوردستاندا نیین زیاد ئەکا.

دەرئەنجام ئەوەیە، مام جەلال بەپێی باردۆخی تەندروستی هەنوکە گەرانەوەی بۆ گۆرەپانی سیاسیی عیراق و کوردستان مەحاڵە، و یەکێتی پێویستە بەجدی بیر بکاتەوە بۆ چارەسەری جێگر یان جێگران بۆ پۆستی مام جەلال لەناومالی خۆی، و بەغدا.

حاشاهەڵگر نییە کە لاوازیی یان دابەشبوونی یەکێتی لە بەژەوەندی کورد لە باشووری کوردستان بە تایبەت، و سێ بەشەکانی تری کوردستان بەگشتی نییە، کورد لە باردۆخێکی لاوازی یەکێتی لە کۆرماوەدا هیچ بەرژەوەندییەکی بەرناکەوەی، بەپێچەوانەوە، نەیاران و ناحەزانی کورد، و بەتایبەت حکومەتی نوری مالیکی بەهرەوەری باورودۆخەکە دەبن.

بەردەوامی پێکهاتەی پارتی و یەکێتی موناسبترین چارەیە بۆ گەرانتی کردنی زیاتر سەقامگیر بوونی داهاتووی هەرێمی باشووری کوردستان، و یەکریزی و یکگرتوویی کورد لە کۆرت ماوەدا، و ئاشکرایە کورد ئیستا زیاتر پێویستی بە بەرەیەکی یەکگرتووی بەهێز هەیە تا دابەشبوون و لێکهەڵوەشانی یەکێتی یان هەر پێکهاتەیەکی تر.

توێژەران، هێمن، ڕێکەوتی ٢٧/١٢/٢٠١٢

ئه‌و بابه‌تانه‌ی له‌ کوردستان نێت دا بڵاوده‌کرێنه‌وه‌، بیروبۆچوونی خاوه‌نه‌کانیانه‌، کوردستان نێت لێی به‌رپرسیار نییه‌.