پرۆسەی سیاسی یەكێكە لە كایە هەرە هەستیار و پڕ لە ململانێی نێوان حیزب و كارەكتەرە سیاسییەكان بۆ گەیشتن بە دەسەڵات و كۆنتڕۆڵكردنی كۆی كایە و جومگە سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتی و كولتوورییەكان، دیارە ئەو ململانێیەش كاریگەریی نێگەتیڤی هەیە بۆ سەر كەرامەت و خودی مرۆڤ، چونكە هەمیشە ململانێكان هەڵبەز و دابەزی گەورە بەخۆیانەوە دەبینن و بەردەوام هێزە شكستخواردووەكان سەركەوتنی خۆیان لەوەدا دەبیننەوە كەوا بەرانبەرەكەیان ئازار بدەن تەنانەت ئەگەر ئازاردانەكەش لەسەر بنەمای لۆژیكیش نەبێت و تەنیا بۆ مەبەستی گوایە دابەزاندنی كێرڤی جەماوەریی بەرانبەرەكەیان بێت.
كاتێك مالیكی رووبەڕووی قەیرانی سیاسی و رەخنەی نەیارەكانی بووەوە، هەندێ لە دارودەستەكەی هەڵسان بە بڵاوكردنەوەی دەنگۆیەك كە گوایە دەزگا نهێنییەكانی مالیكی كۆمەڵێك گرتەی سێكسیی نەیارەكانی مالیكییان لایە ئەگەر پێویست بكات بڵاو دەكرێنەوە، ئاخر ئەم قسانە جۆرێك بوون لە تۆمەتی ناڕەوای سیاسییە فاشیلەكان كە لەسەر ئاستی سیاسییەوە فەشەلیان هێناوە و لەسەر حیسابی ناشیرینكردنی كارەكتەرە سیاسییەكانی تر دەیانەوێت هەیبەت بۆ خۆیان بگەڕێننەوە یاخود دروستی بكەن بۆ ئەوەی لە رێگەیەكی نالۆژیكی و نائەخلاقییەوە بگەن بە دەسەڵات، ئاخر كاتێك هێزێك تەواوی رێگەكان تاقی دەكاتەوە بۆ ئەوەی دەستی بگاتە داهات و جومگە سیاسییە باڵاكان و هیچ یەكێك لە رێگەكانیش نایانگەیەنێت بە خەونەكانیان، ئەوكات بیر لە تۆمەتی نالۆژیكی و ناڕەوای كۆمەڵایەتی دەكەنەوە، ئەمەش ئاماژەیەكی روونە كە ئەوەی بەم جۆرە كارانە هەڵدەستێت لە ناخی خۆیدا كەپت و گرێی دەروونیی هەیە، بەم شێوەیەش ئەم تاكە ناتوانێت لەسەر ئاستی كۆمەڵگە تاكێكی تەندروست و ئاسایی بێت، هەمیشە دەبێتە هۆی گرفت بۆ بەرانبەرەكەی و لە دواییشدا تەنیا خۆی وەك بەزیوێك یان كارەكتەرێكی فاشیل لەسەر ئاستی كۆمەڵایەتی و سیاسی دەركەوتەكانی دیار دەبن و ئیدی شوناسی كارەكتەرێكی بێ مۆڕاڵ وەردەگرێت.
بە هۆی ململانێ سیاسییەكان لە باشووری كوردستانەوە لایەنگەلێكی سیاسی هەن كە ئاماژەكانی شكستخواردووییان دەركەوتوون و تەواوی رێگە سیاسی و كۆمەڵایەتی و چەواشەكارییەكانیان تاقی كردووەتەوە و هیچ یەكێكیش لەو رێگەیانە بە هۆی پتەوی و دروستیی سیاسەتكردنی بەرانبەرەكەیان، نەیتوانیوە تۆسقاڵێك لە پێگەی جەماوەریی بەرانبەرەكەیان كەم بكاتەوە، ئەمەش لە رووی سایكۆلۆژییەوە دووچاری گرێی دەروونییان دەكات و دواتریش پەنا بۆ لایەنی ئەخلاقیی ئەم سیاسی و ئەو نووسەر و كارەكتەری بەهێزی ناو لایەنە نەیارەكەیان دەبەن لە تۆمەت دروستكردنی ئەخلاقی لە كاتێكدا ئەوەی كە دەیورووژێنن خۆیان قەناعەتیان پێی نییە و دوور و نزیك لۆژیكی نییە، بەڵام بڕیاری ئەوەیان داوە لەسەر حسابی ناشیرینكردنی ئەم و ئەو بازاڕی پڕوپاگەندەی سیاسیی خۆیان گەرم بكەن تا لەو رێگەیەوە كێرفی جەماوەریان زیاد بكەن.
لە دونیای پێشكەوتووی ئەمڕۆكەدا مەسەلەی ڕەوشت پێوەندی بە بەرانبەرەوە نییە و پرسێكی كەسییە، بەمەش كەس بۆی نییە قسە لەسەر تایبەتمەندیی كەسانی تر بكات، ئەگەر ئەمە رووی دا دەچێتە خانەی سوكایەتی و تۆمەت و ناوزڕاندنی خەڵكانێكەوە كە ئەویش مافی بەرگری هەیە، هاوكات لەگەڵ مۆڕاڵی كەسی تەندروست یەك ناگرێتەوە و هەر حیزبێك یان گرووپێكی دیاریكراوی كۆمەڵگەش بۆ بەرژەوەندیی سیاسیی خۆی كایەی ئەخلاق و ئایین و ناوبانگی كەسانی تری بەكار هێنا بۆ جوڵاندنی سۆزی كۆمەڵگە، ئەمە لە رووی سایكۆلۆژییەوە دووچاری گرێی دەروونی و كەپت بوونەتەوە و دەكرێت بگوترێت ئەگەر كەسانێك تۆمەتی ئەخلاقی بدەنە پاڵ ئەم و ئەو، ئەوا یان خۆیان بێمۆراڵن و دەیانەوێت بێمۆراڵییەكەیان لەسەر ئاستی كۆمەڵگە بشارنەوە، یان دەیانەوێت بێ مۆراڵ بن، بەڵام نازانن چۆن و بە چ شێوەیەك مومارەسەی بێمۆراڵییەكەیان بكەن!
ئهو بابهتانهی له کوردستان نێت دا بڵاودهکرێنهوه، بیروبۆچوونی خاوهنهکانیانه، کوردستان نێت لێی بهرپرسیار نییه.