لەوەتەی پرسی (لامەركەزییەت) لە بەڕێوەبردندا خراوەتە رۆژەڤەوە، میدیا، نووسەر و رۆژنامەوانان، دیپلۆماتكار و چاودێرانی سیاسیی هەرێمی كوردستان، هەریەكە و بە جۆرێك تەفسیری ئەو پرسەی كردووە و ڕەنگە هەندێكیان بەمەبەست و ژمارەیەكیشیان بەئەنقەست چەمكی (لامەركەزیەتی ئیداریی)یان بە هەڵە شرۆڤە و بە لاڕێدا بردبێت.
بەشێكیان وەها وێنای لامەركەزییەتیان كردووە، كە دەشێ لە شارۆچكەیەكی بچووكیشدا، بەرپرسی یەكەمی یەكەی ئیداری، كۆی داهاتی شارۆچكەكە بگەڕێنێتەوە بۆ خەزێنەی تایبەت و لەوێوە ئیدارەی شارۆچكەكە بدرێت، كە بێگومان، ئەم تێگەیشتنە، یەكێك لە شكستەكانی خوێندنەوە و تێگەیشتن لە چەمكی لامەركەزییەتە، یان رەنگە ڕاستتر بێت بڵێین، ئەو بۆچوونە، ڕٍاستەوڕاست كرچ و كاڵ، نازانستی و دوور لە پرەنسیپەكانی بەڕێوەبردنە بە واتا شمولییەكەی.
هەندێكیشیان، كە غرووری سیاسی و جیۆگرافی دنەی داون هەرچی بەسەر زار و زمانیاندا هات نەیگێڕنەوە، وایان لە عەوام گەیاندووە، كە لامەركەزییەت، واتا پشتبەستن بە داهاتی زۆنێك، پارێزگا و ئیدارەیەكی سەربەخۆ و، وردتر وەهایان بە خەڵك گوتووە كە نەگەڕانەوە بۆ ئیدارەی گشتی (حكوومەت)، مانای سەربەخۆیی كارگێڕی و دابینكردنی سەرجەم خزمەتگوزارییەكان و دەستەبەركردنی خۆشگوزەرانی و ئاوەدانی.
هەموومان لێكەوتە نەخوازراو و نەرێنییەكانی ئەم جۆرە لە تێگەیشتن لە لامەركەزییەتمان بینی، كە بەداخەوە هەم خودی چەمكەكە بە هەڵە تەفسیر كرا و هەم مووچەخۆر و خانەنشینی خاوەن ماف، هەم دانیشتووانی ناوچەیەكی دیاریكراو لێی زەرەرمەند بوون.
بە كورتی، چەمكی (لامەركەزییەت) شرۆڤەی زۆر وردتر و زیاتر هەڵدەگرێت، كە دەكرێ رێگا بۆ شارەزایانی ئەو بوارە و مامۆستایانی زانكۆ و پسپۆڕان خۆش بكرێت، كە بە زمانێكی سادە بە هاووڵاتیان بڵێن، ئەوە لامەركەزییەتی ڕاستەقینە و ئەوەش لامەركەزیەتی سیاسی و ناوچەییە.
هەتا نەشگەینە ئەو باوەڕەی پێویستمان بە یەك ئیدارە و یەك حكوومەت و یەك خەزێنەی گشتی هەیە، دەرەنجامی ململانێی توندی سیاسی، كۆمەڵایەتی و شارچێتی و شتی دیكەش، باش نابێت.
دواجار، بژاردەی یەكەم، سازان و سازش و لێكتێگەیشتن و یەكترقبووڵكردنە، بژاردەی دووەمیش، گەڕانەوەیە بۆ بژاردەی یەكەم.