ههلبهت خوه گونجاندن دگهل قوناغێن نوی دژیانا مروڤایهتیی دا و دهستپێكرنا ژیانهكا نوی یا ههر جڤاكهكی نه تشتهكی ساناهیه و دیسان ههموو كهس و ههمو لایهن نهشێن پێرابن نه خاسمه ئهگهر قوناغا نوی گرێدای چارهنڤیسی گهلهك و مللهتهكی بیت، لی راگههاندنا جهنابی سهروك "بارزانی" بۆ مافی چارهنڤیسی بۆ كوردان ژ لایی كهسهكێڤهیه ههردهم خویاكریه بۆ رایا گشتی كو دهستنیشانكرنا ههر ئارمانجهكی دڤیا د وهختی گونجایدابیت بشێوهیهكی كو رهوشا سیاسی یا نافخویی و ههرێمی و نیڤدهولهتی هاتبیته بهرههڤكرن بۆ ئارمانجا نوی، ب دهربرینهكا دی؛ رایا گشتی یا نافخویی و ههرێمی و نیڤ دهولهتی بهرههڤ بیت بۆ ههمبێزكرنا ئارمانجا نوی، بی گومان سهروك "بارزانی" ئهڤ چهنده د كونگری پارتی دیمكراتی كوردستاندا رانهگههاندیه بێی رهوشا سیاسی یا گشتی لبهرچاڤ وهرگرتبیت و حساب بۆ كربیت بهلكو بێی گههشتبیت وی راستیی كو ئێدی دوزا كوردی یا بهرف ئاقارهكی نوی دچیت لگورهی گهورینێن نویێن رهوشا نێڤدهولهتی وئهڤ چهنده ژ لایی سهروكی ههرێما كوردستانی هیڤی و ئومێدێن سهدان ساله یێن مللهتی كورد گهش دكهت و خویا دكهت خهونا سهربهخویی هێدی هێدی یی ب جهدئێت.
لهورا ئهگهر بێین بشێوهیهكی كورت قوناغا نها شروڤه بكهین دی بینین تا چ رادده ههلوهستی سهروك بارزانی دجهی خودابوو و یا گونجایبوو دگهل ڤی قوناغا نوی؛ ڕ- ژ لایی نافخویی:
-
سیستهمی فدرالی ل عیراقی بوویه واقعهكی یاسایی و سیاسی و هێدی هێدی داخوازێن دروستكرنا چهند ههرێمهكێن دی مینا ههرێما كوردستانی یی دهێته كرن وهكی چهند داخویانیهكێن لایهنی سوننی بڤی ئاراستهیی، ب رامانهكا دی عیراق یا بهرهف سی ههرێمیی دچیت (كورد، شیعه، سوننه) و ئهڤ چهنده رێخوشكهره بۆ پارچهبوونا عیراقی.
-
ئێكهتیا لایهنی كوردی دپرسێن چارهنڤیسدا ل عیراقی بوویه فاكتهرهكی كاریگهر بۆ پی قهبولكرنا لایهنێن دی یێن عیراقی سهبارهت ڤان پرسان، چونكه ئهڤ ئێكهتیه رهنكڤهدانا یهكههلویستیا جهماوهری كوردستانی دكهت لسهر پرسێن خوه یێن چارهنڤیس و دبیته پهیامهكا بهێز بۆ لایهنێن سیاسی یێن عیراقی كۆ ئهو ل بهرامبهر مللهتهكێنه نهكو لایهنهكی سیاسی.
-
سهنگا سیاسی یا ههرێما كوردستانی ب هێزتربوویه، بتایبهتی ئهڤ چهنده خویابوو بشتی سهركهفتنا دهستپێشخهریا سهروك "بارزانی" بۆ چارهسهركرنا ئالوزیا پێكهینانا حكومهتا مهركهزی ل بهغدا، ئهڤ چهنده دروستكهرێن بریارا سیاسی ل ههرێما كوردستانی ب هێز و بوێر دكهت بۆ وهرگرتنا ههر بریارهكا سیاسی یا پی باشبیت.
-
پێشكهفتنا دیموكراسیی و میكانیزمێن وی دههرێما كوردستانی دا، پێشكهفتنا بزاڤا ئاڤهدانكرنی و دروستكرنا دام و دهزگههێن جودا جودا و پهیرهوكرنا یاسا سالاریی د ههمی بواراندا و پێشكهفتنا د خوشگوزهرانیا جڤاكیدا پێكڤه بووینه فاكتهر بۆ دروستكرنا باوهریهكا ب هێز دناڤبهرا هاولاتی و دهسههلاتی دا، ئهڤ چهنده شهرعیهتا دهسههلاتی موكم دكهت و بوێر دكهت بۆ هاڤێتنا پێنگاڤێن درێژتر.
ب- ژ لایی ههرێمی:
-
دوزا كوردی لسهر ئاستی ههرێمی چ ب حهز یان نه حهزا دهولهتێن ههرێمی هاتیه قهبوولكرن، ژ لایهكی دهولهتێن ههرێمی بتایبهتی ههڤسویێن عیراقی نهچاربووینه ههرێما كوردستانی قهبوول بكهن و پهیوهندیا ژی دگهل گرێدهن، ژلایهكی دیڤه دهولهتێن تركیا و سوریا و ئیران نه چاربووینه پێنگاڤان بهرامبهر ڤی دوزی بهاڤێن چ ب ئهرێنی یان نهرێنی و ههلوهستی دهولهتێن عهرهبی نهرمتر بوویه سهبارهت كوردان و داخوازیێن وان، ئهڤ چهنده ههمی ههبوونا ئاریشهیهكا كو نههاتی چارهسهركرن دكهته درهوشهكا ریالیتیا ههرێمی دا و د قوناغێن بهێن دا ههر ئاستهكی دوزا دیاركری بگههیتی دی هێته قهبولكرن.
-
دهولهتێن ههرێمی یی دكهتینه دبن گڤاشتنێن داخوازیێن نافخویی و دهرهكی بۆ ئهنجامدانا چاكسازییا سیاسی و گرنگیدان ب مافی مروڤان و مافی كهمینهیێن نهتهوهیی و ئاینی و كلتوری و رێزگرتنا ههمهرهنگیا جڤاكی و بشێوهیهكی كێم یان زێده ڤان دهولهتان دهست ب ڤان چاكسازییان كریه ب رهنگهكی هاولاتی و دهسههلاتێن ڤان دهولهتان ئێدی تا رادهیهكی تێگههێن وهكی مافی خوهچارهنڤیسی و ئازادیا دهربرینی و ئازادیێن دی بۆ ههمی لایان قهبوول دكهن، ئانكو دهولهتێن ههرێمی یی بهرهف دیموكراسیهتی دچن و ئهڤ چهنده زهمینه خوشكهره بۆ دهربرینا مللهتی كورد ژ ههمی مافێن خوه.
-
دهولهتێن ههرێمی ئێدی ههست ب پێدڤیا خوه گونجاندن دگهل رهوشا نوییا نێڤدهولهتی دكهن و باش دزانن بۆ ڤی چهندی پێدڤیه ئالوزیێن دكهڤنه درێكا واندا ژناڤ ببهن و ئێدی رهوشا ههرێمی شیانێن خوهراگرتنی ل ههمبهر ئاریشهیێن ئهمنی و سیاسی ل دهڤهری نهمایه و پێدڤی چارهسهریی یه و بی گومان مهسهلا كوردی ئێك ژ ئاریشێن ئهمنی و سیاسی یێن ههلاویستی مای.
-
دسهردهمی نویدا بهرژهوهندیێن ئابوری بهرژهوهندیێن سیاسی لدویف خوه رادكێشین و ههرێما كوردستانی وهك پێگهیهكی ئابووریی نوی د دهڤهری دا بوویه جهی تهماییا ههمی لایهنێن ههرێمی و تا راددهیهكی باش ئالوگوركرنا بازرگانی و وهبهرهێنان پێشڤهچوویه، ئهڤ چهنده ههلوهستی ههرێمی نهرمتر دكهت بهرامبهر ماف و داخوازیێن كوردان.
ج- ژ لایی دهرهكی:
- هوشیاربوونا ب كوم یا نێڤدهولهتی داخوازا نهمانا زولم و زورداریی و چهوساندنا مافێن مللهتان و مافی مروڤی بگشتی دكهت و گهلهك تیوری ژ بۆ چهوانیا چارهسهركرنا ئاریشێن كهمینهیێن نهتهوهیی و كلتوری و ئایینی دناڤ جڤاك و دهولهتاندا هاتینه پێش وهكو دیموكراسیا تهوافقی یا "ئارن لیبهارت"ی و شروڤهكرنێن هزرمهند "كیملكا"ی.
- هشیاربوونهكا زێدهتر یا نێڤدهولهتی سهبارهت دوزا كوردی یا پهیدابوی وهك ئاریشا مللهتهكی مهزن د رۆژههلاتا ناڤیندا كو ههتا نها نه گههشتیه مافێن خوه یێن رهوا بۆ نموونه سالانه كونگری سهبارهت مهسهلا كوردی ل پهرلهمانی ئهوروپی دهێته گێران، مهسهلا كوردی بوویه بهندهكی پێدڤی چارهسهریی د دان وستاندنێن ئهندامبوونا توركیا د ئێكهتیا ئهوروپی دا.. هتد.
- ههرێما كوردستانی ب سهركردایهتیا سهروك "بارزانی" دبلوماسیهتهكا سهركهفتی پهیرهو كریه د ئاستی نێڤدهولهتی دا، ئهڤ چهنده بوویه ئهگهری دیاركرنا رویی راستهقینهیی دوزا كوردی بۆ ناڤهندێن جیهانی و رهوابوونا مافێن نهتهوهیی ژ لایهكی و ژ لایهكی دیڤه شیانێن خوهرێڤهبرنا زاتی بۆ جیهانی نیشاندا و دئهنجامدا بوویه ئهگهری بدهستڤهئینانا لایهنگرێن كاریگهر لسهر ئاستی نێڤدهولهتی بۆ مافێن رهوایێن مللهتی كورد.
- ئێكگرتنا بهرژهوهندیێن دهولهتهكا زلهێز وهكو ئهمریكا دگهل بهرژهوهندیێن ههرێما كوردستانی ل رۆژههلاتا ناڤین سهبارهت چهند خالهكێن پێدڤی بۆ بجهئینانا ستراتیجیهتا ڤی دهولهتی لدهڤهرا دیاركری رێخوشكهره بۆ لایهنگری یان قهبولكرنا بریارا مافی خوهچارهنڤیسی و هێدی هێدی پێگهیا ههرێما كوردستانی یا گرنگتر دبیت بۆ ڤان دهولهتان ههر وهكی چهند سیاسهتمهدار ئاماژی ب وی چهندی دهن كۆ ههرێما كوردستانی رولهكی سهرهكی یی ههی د جهئینانا پروژی رۆژههلاتا ناڤینی مهزن دا.
وهكو دیار ئهڤ خالێن سهری و گهلهك خالێن دی ههلوهستی سهروك "بارزانی" ب گونجای دیار دكهن سهبارهت مافی چارهنڤیسی بۆ گهلی كورد و ههر چهنده ئهڤ ههلوهسته ل رۆژێن بهێن دی رهنگڤهدانهكا زور ههبیت ل میدیایا نافخویی و ههرێمی و چهند لایهنهك دی بۆ بهرژهوهندیێن خوه یێن تێكدهر ب كارئینن، لی ئهڤ چهنده وی یهكی كێم ناكهت كو ههلوهستی سهروك "بارزانی" دجهی خوهدایه و گونجای قوناغا نوییه و وی چهندی دیار دكهت كو گههشتنا ههر مللهتهكی بۆ سهربهخوییا خوه پێدڤی ب خوهندنهكا حهكیمانهیا قوناغان ههیه.
دلشاد م. سالح بابلا
ماستهر ب زانستێن سیاسی
ئهو بابهتانهی له کوردستان نێت دا بڵاودهکرێنهوه، بیروبۆچوونی خاوهنهکانیانه، کوردستان نێت لێی بهرپرسیار نییه.