ئێمە وڕاستیەکەی عێراقی ! ...سیروان محمود
هەرکاتێك لەم عێراقەدا هەوڵی گۆرانکاری درابێ ئەوا هەنگاوەکانی بە خوین رشتن دەستیپێکردووە و دوا وێستگەشی خوێناویتر بووە، ئیمام حسێنی کچەزای پێغەمبەر ( د.ر) بە مەبەستی گۆڕانکاری سیاسی و کۆمەڵایەتی ڕوی کردە کوفە، سەری خۆی تیادانا و ئەندامانی بنە ماڵەکەی تەفروتونا کران و لەو سەردەمەوە قۆناغە خوێناویەکانی عێراق لە هەڵکشان و داشکاندا بووە و هەمیشە ڕووی لە خراپتر بووە، جا نازانرێت ئەم نەریتە شەڕانگێزە وەك ئەهلی ئیمان دەڵێن گیربوونی دوعاکەی ئیمامی عەلیە لە خەڵکی ئەم وڵاتە یان خوی هابیل و قابیل لە ئەزەلەوە رەگوریشەی لە خاكی ئەم وڵاتەدا داکوتیوە و لێینابێتەوە.
لە کەشێکی ناتەبا و پڕ ناکۆك و لەژێر فشار و چاوسورکردنەوەی ئینگلیزی داگیرکەر لەسەرەتای سەدەی رابردوو دەوڵەتی نوێی عێراق پێکهێنرا، ئەو گۆڕانکاریە سەپێندراوە بەسەر گەڵان و مەزهەبەکانی ئەم وڵاتە بە بێ باجی توندو تیژی بەڕێ نەچو و لە نێو هەگبەی ئەو قۆناغەدا یەکەم کۆدەتای خوێناوی لە نێو سوپا عەرەبیەکاندا ڕویدا لەسەر دەستی بەکر صدقی و زنجیرەیەك بەسەرهاتی خوێناوی بەدوایدا هات و تا ئەو ڕۆژەی ئەفسەرە ئازادەکان قڕیان خستە بنەماڵەی هاشمی لە قەسابخانەکەی( قصر الزهور ) و قۆناغێکی خوێناویتری بە دوای خۆیدا ڕاکێشا تا سەرهەڵدانی سەردەمێکی هەرە خوێناوی مێژووی عێراق لە ئەنجامی کۆدەتای ١٩٦٨دا.
لە ئەنجامی شەڕ و شۆڕی زۆری ئەم وڵاتە و نەریتی کۆنی توندو تیژی و دیاردەی ڕۆژانەی خوێن ڕشتن و ئەو سیاسەتەی بەعس بەکاری هێنا بۆ جێگیرکردنی گیانی دژایەتی و دڵ ڕەقی و بێبڕوایی لە ناخی تاکی عێراقیدا، مرۆڤێك هاتە بەرهەم کە خۆشی لە توند و تیژی دەبینێت و بڕوای وایە تەنها بە زمانی هێز و بارود دەتوانرێت کێشەکان یەکلا بکرێنەوە و ئەوەی بوونی نەبێت لە ناخی هەرە زۆری گەلی عێراقی و بەتایبەتی ئەوانەی گیرۆدەی هزری مەزهەبی و تایەفین زمانی لەیەك تێگەیشتن و بڕوا
بوونە بە دیالۆك بۆ چارەسەری کێشەکان، ئەمەش دەرئەنجامێکی سروشتییە بۆ ئەو زەمینە نا تەندروستەی کە ئەم مرۆڤانە تیایدا پەروەردە دەبن چ دەستەڵات و چ بەرهەڵستکاران، لەوانەشە بەڕەوشێکی نامۆ هەڵسەنگێنرێت کاتێك دەبینین لە وڵاتانی دیکە بە چەندین ڕەوشی هاوشێوە تێپەڕیون و وانە وعیبرەتیان لێ وەرگرتووە و دونیایەکی دیکەی پێچەوانەیان پێکهێناوە، بەڵام پێدەچێت توند و تیژی لە عێراق و لای عێراقیەکان بووەتە عورفێکی دانەبڕاوی کەلتورەکەی.
سەیر نەبێت بە لامانەوە کە لەهەمو گۆڕانێکی سیاسی لە عێراقدا ئەگەر چی بە تیۆری پرۆسەیەکی نوێ دێتە کایەکەوە بەڵام ڕاستیەکەی تەنها گۆڕینی دەموچاوەکانە، لە پاش ئازاد بوونی لە ٢٠٠٣ زەمینەیەکی لەبار هاتە ئاراوە بۆ بنیاتنانی ژیانێکی نوێ لە سێبەری دەستور و پرۆسەیەکی دیموکراسی هاوچەرخدا و نەدەبوایە لە دوای ئەو نەهامەتیانەی بەسەریدا هات کەس زاتی ئەوەی بکردایە بیر لە دووبارە بونەوەی ژیانی توند و تیژی و زاڵکردنەوەی باوەڕی تاکە کەسی و گەڕانەوەی دیکتاتۆریەتی بکردایا وەك ئەوەی لە ئێستادا باوە .
دروست بوونەوەی ئەو چەمکانە پاش ئەو هەمو بەسەرهاتە تاڵانە ئەوە دەسلمێنێت کە کەلتوری عێراقی هەمیشە شەقامی توند و تیژ دروست دەکات و خەڵکانی موتروبەکراو بە باوەرەی تاکرەوی و هێزی لێ بەرهەم دێنێت، هەر بۆیە عێراقی فەیسەڵ وعبدالکریم و سەدام و مالکی وعەلاوی هەمان هەوار و هەمان بەهارە، بۆ ئێمەی کوردیش ئەو دەستکەوتانەی لێدەرکەین کە لە کەشی سیاسی گونجاودا دەستەبەرمان کردووە دەنا زۆرینەی شەقام و سیاسەتمەدارانیان بە یەك ئاراستە بیر دەکەنەوە لە ئاستماندا و مامەڵەمان لەگەڵدا دەکەن، بۆیە دەبێت لەو ڕاستیە تاڵە تێبگەین کە بە نەمانی مالیکی هیچ شتێك لە داواکاریە سەرەکیەکانی کورد لە سەر دەستی ئەم سیاسەتمەدارە عێراقیانە نایەتە دی و قەتیش دڵ نە بەدەستەڵات نە بە بەرهەڵستکارانیان خۆش بکەین و ببینە بەشێك لەگەمەکانیان، پێویستە ئاشناتر بین بەو ڕاستیانە و پاشگزنەبینەوە لە داواکاریەکانمان تا ئەو کاتەی زلهێزە نێودەوڵەتیەکان لە روانگەی بەرژەوەندیەکانیانەوە بڕوا بە پارجە بوونی عێراق دێنن و ڕزگارمان دەبێت لەو کەلتورە زەرەر بەخشە.
ئهو بابهتانهی له کوردستان نێت دا بڵاودهکرێنهوه، بیروبۆچوونی خاوهنهکانیانه، کوردستان نێت لێی بهرپرسیار نییه.