کاری دەرهێنان لە درامای ڕۆژمێری شارێكدا ...شنە پێنجوێنی ...بەشی سێهەم و کۆتایی
گومان و پرسیار کردن لە هەموو بوارەکانی ڕامیاری و هونەری و کۆمەڵایەتی و ئابووری و دینی و کلتوری بۆ هەموو تاکەکانی کۆمەڵگا، نەك ماف، بەڵکو پێوستییە.وەلێ ئەفسوس لە کلتووری ئێمەدا، کاتێك کەسێك جیاواز دەبێت وگومان و پرسیار دروست دەکات لەهەموو ئەو بارودۆخانەی سەرەوەدا، وەك لە ڕێ لادەر و قێزەون سەیردەکرێت و بە پێێی ئەو بیرکردنەوەیەش دەبێ سزا بدرێت.هەر بۆیە هەوڵ دەدرێ لە بەها و نرخی کەسەکە کەم بکرێتەوە و کارەکتەری بەچەندین بەهانهترۆر بکەن، بهڵام نووسەری بوێر ئەو کار و کاردانەوانە وای لێ ناکات کە ڕاستی نەدرکێنێ، بگرە دەبیتە خاڵی دەستپێکردنی و بەردەوام بوونی.
بۆ ئەم مەبەستەش دەمانەوێت بوێرانە گومان و پرسیار بوروژینین لهسهر درامای رۆژمیری شارێك بەتایبەتی کاری دەرهێنان، ئهم بهرههمه لە سیناریۆی بەرێز (دڵشادمستەفا) و دەرهێنانی بەڕێز (ئەرسەلان دەروێش) و بەرهەمی تیپی سالار و کوردسانە و لە ٣١ زنجیرە پێك هاتووە.
بە شێوەیەکی گشتی لێهاتوویی و پسپۆڕیی هونەری بۆ کاری دەرهێنانی شانۆ و دراما و فیلم پێویستە، بەڵام توانا و ڕوانین، واتە (روئیا) گەلێك گرنگترە.دەبێت دەرهێنەر هەڵسەنگێنهرێكی باش بێت تا بتوانێ دیدی خوێندەوەی جیاواز بێت، درك بە هەموو ئەو ڕەهەندە شاراوانەی مەعریفی و فەلسەفی و ئەفسانانەی چیرۆك یان سیناریۆ بکات، تا فەزا یان ڕووبەری ئەفراندنی فراوانتر بێت.
ئەم درامایە بینەرێکی زۆری هەبوو، وە زۆرێك گفتوگۆ و پرسیار و باسی لەسەر کرائێمهش ههوڵ دهدهین جهمکی ههندێ لایهنی تری بگرین وباسهکهمان درێژه پی بدهین .بوونی ئهم لێدوانانه خۆی له خۆیدا بهڵگهی زیندووببوونی ئهم بهرههمهیه .
کاتێ دەرهێنەرێك دەیەوێت کاری دەرهێنان بۆ بەرهەمێكی شانۆیی یان درامی یان سینەمایی بکات، پێویستی بە بەرنامەڕێژيیەکی پێش وەخت هەیە، بۆ هەڵبژاردن، رێكخستن، جێ بەجێ کردن.
کاری پلان دانان بۆ رۆژمێری شارێك زۆر بەلاوازی کەوتە بەر دیدی بینەران و تا وامان لێ دێت بپرسین ئایا دەرهێنەر لە یەکەم هەنگاویدا بۆ هەڵبژاردنی ئەو دەقە بۆ دراما، سەرکەوتوو بووە؟
هەڵبەتە لە وەڵامدا دەتوانین بڵێین نەخێر، لە بەشی یەکەمدا ڕا و بۆچوونی خۆمم لەسەر سیناریۆکە نوسیبوو، بەڵام لەگەڵ هەر کەموکوڕيیەک لە نووسیندا، دەرهێنەری ووریا دەتوانێت ڕۆح یان هێز بەو بەرهەمەدا بکات و سەرکەوتن بۆ دراماکە بەدەست بهێنێت.ئەمە لەلایەك، لەلایەکی ترەوە دەرهێنەر دەبوو پێش وەخت بیزانیایە، بەرجەستە کردنی کارێكی مێژوویی ٤٠ ساڵ بەر لە ئێستا بەو هەلومەرجەی کە ئێستە لەبەردەستدایە کارێكی ئاسان نيیە و ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ خاڵێکی جەوهەریی تر کە ئێمەی کورد گرنگیمان بۆ کلتوور و پاراستنی نيیە، هەر بۆیە لەکاتی پێویستدا تووشی ئەو گرفتانە دەبین.
یان نەبوونی کاتی پێویست بووە بۆ گەڕان بە دوای ئەو شوێنانەی کە دەکرێ بتگەڕێنێتەوە یان نزیکت بکاتەوە لەو سەردەمە؟
ئایا دەرهێنەر بۆ پەنای بۆ کاری تەکنیك و فێڵ و هەڵخەڵەتاندنی پەردەی شوشەی وێنەدار نەبردوە بۆ بەرجەستە کردنی لۆکهیشنی ئهم درامایه ؟
بێجگە لەم کەموکوڕییانە، دەرهێنەر دەستکاری هەندێ لە ناوەڕۆك و رەوشی دراماکەی کردوە، لەوانە:
* ناوی هەندێك لە کارەکتەرەکانی گۆڕیوە و لەهەر زنجیرەیەکدا هەندێك لە دیمەنەکانی سیناریۆکەی لابردوە یان نەیتوانی بوو دیمەناکانی تریش وەکو پێویست بەرجەستە بکات.لەوەش گرفتتر ئەوەیە زۆربەی دیمەنەکانی پاش و پێش خرابوو کە دەبووە هۆی ئەوەی بینەر سەری لێ بشێوێ و مانای هێڵی دراماکەی لەدەست بدات.
* لابردنی کارەکتەری فهنتازی (سەعید حەیران) وبهرجهستهنهکردنی ڕۆڵی فریشتهی مهلهك فهزانی خهیاڵ وفهنتازیای نووسهری به جۆرێك کوشتووهو که له ئهنجامدا وهك لهنگی بۆ هێڵی دراماو مهبهستی نووسهر دهردهکهوێت .
*هەروەها زۆربەی ڕۆڵەکانی بە پێی تواناکان و ڕۆڵەکە کە لەسیناریۆکەدا بەمەبەست دانرابوو، هەڵنەبژێردرابوو.نموونەشمان ڕۆڵی زەکاو بوو، پێناسەی نووسەر بۆ زەکاو ئافرەتێكی شۆڕشگێڕی ڕۆشنبیر و کراوە و بەردەوام جگەرە دەخوات و کاریگەریی لەسەر دەوروبەری خۆی هەیە و پیرۆزبایی لە خۆشەویستی دەکات.بەو مانایەی ڕەمزێك بووە بۆ ئازادی و خەباتی ئافرەتی کورد.
*وەلێ بەداخەوە بەرێز ئەرسەلان دەروێش لە هەڵبژاردنەکەیدا سەرکەوتوو نەبووە لەبەر ئەوەی ڕۆڵی زەکاو و فۆڕمی دەرەوەی کارەکتەر دژ بەیەکن.دەکری لێرەدا چەند پرسیارێك لە دەرهێنەر بکەین، ئایا دەرهێنەر پێشوەخت دەیزانی ئەو ڕۆڵە بۆ مامۆستاکەی شیاو نيیە؟ گەر بەڵێ وەڵامەکەی بێت کەواتە دەرهێنەر کلتووری عەیبەی پیادەکردوە و نەیتوانیوە ڕاشکاوانە لەگەڵ مامۆستاکەی بپەیڤێت، وە یان دەبوو بەرێز بەدیعە دارتاش بە پێی تیگەیشتن لە کەسایەتیی ڕۆڵەکە، ئامادە بووایە نواندنەکەی بە پێی خواستی نووسەر بەرجەستە بکردایە؟ گەر ئەم هۆیانە نەبن هەڵبەتە نەبوونی سەلیقە و ووردەکاری دەسەلمینێت.
هەروەها بەرجەستە نەکردن و کاری تەواوەتی هەموو ئەو فاکتەرە تەکنیکی و هونەریانە بە جۆرێكی تر لەنگیی بۆ دراماکە دروست کردبوو، لەوانە:
* تەکنیکی کامێرا
کامێرا و گرتەکانی ئەو ڕۆڵەی نەبوو لەسەر دراماکە.بۆ نموونه له سینارێۆدا دیمهنی یهکهم بهو شیوهیه دهست پێ دهکات که کامێرا دهچێته سهر سینیهك وسینیهکه دهڕوات ههندێ شیرینی لهسهره، گوایه شیرینی کاکه دلێره، لهدهرگای مالان دهدرێ وقاپێک دهدهریته دهست ماڵهکان و دهست خۆشی لێ دهکهن، لێرهدا نووسهر دهیهوێت یهکهم ههنگاو جوڵهی کامێرا، جۆرێک له جوانی یان ستاتیکامان بۆ بگرێت، که کهشف نهبێت ئهم سینیه چۆن دهڕوات، دووهم مهبهستی نووسهر ئهوهبووه، هونهری وێنه تهوزیفی ڕووداوێک بکات وبه بینهر بڵی ئهمه نیشاندانی خۆشیهکه بهڵام چ خۆشیهك جارێ نازانرێ، با بلێێن نووسهر ویستویهتی ههندێک به نهێنی بمینێتهوه، وهلێ دهرهینهر نهك نهیتوانیوه بهرجهستهی ئهو دیمهنه بکات، بگره دیمهنێکی تری بۆ ههڵبژاردوه که تێیدا ئهو نهێنیهیی نووسهر پووجهڵ دهکاتهوهو جوانی گرتهی کامێراش له بار دهبات.
ههروهها لەم درامایەدا بە پێی دەربڕینەکان و مەبەستەکان، گرتەکان بهشیوهیهکی هونهری نهدهگیران، ئاشکرایه گرتەی نزیك ڕۆڵی مایکرۆسکۆبێك دەبینێت کە هەرچی ووردەکاری و دەربڕینەکان هەیە دەیگرێت و دەیبینێت.گرتەی مام ناوەند لەسەرو سکەوە پیشان دەدەرێت، کارەکتەر دەتوانێت لەو مەسافەیەدا یاری بە ئەندامەکانی بکات.گرتەی گشتی بۆ ناساندنی شوێنەکەیە، واتە تەوزیف کردنی شوێن.، بهلام لهم درامایهدا کاتێ سەیری دیمەنێکت دەکرد کە پێوست بوو بە گرتەی تەواو و پڕ دیمەنەکە پشان بدات، کامێرا گرتەی نزیکی پشان دەدایت و لەوێشەوە کەت دەبوو.هەر بۆیە بینەر نەدەگەیشتە تێگەیشتن و هەستی بێزاری لا دروست دەکرا.لەم درامایەدا گرنگی بە جوڵەی کامێرا و گۆڕینی دیمەنەکان نەدرابوو، هەر بۆیە دیمەنەکان شانۆیی دەهاتنە بەر دیدهمان.
* تەکنیك و فێڵی درامی
لە درامای رۆژمێری شارێكدا تەکنیكی درامی ئەوەندە بە نەشارەزایی کاری تێدا کرا بوو کە زۆر جار وەك یاریی منداڵان و گاڵتەجاڕی بەو هونەرە دەهاتە بەرچاو.بۆ نموونە سووتانی سەربانەکەی خونچە، ئەو شەرانەی کە بە ئەرشیف پشان دەدران و کوشتنی محە و هەندێكی ترکە دەتوانرا بۆ بەرجەستە کردنی ئەو دیمەنانە سوود لە تەکیك و فێڵی دراما وەربگیرایە.نموونەشمان بۆ گڕگرتنی سەربانەکەی خونچە.دەرهێنەر دەیتوانی پەنای بۆ ئاگرێكی بچووك لە پارچە پەمۆیەکی بە ئەلکهول تەڕکراو ببردایە.لەرێگەی دانانی لەبەردەم لێنزی کامێرادا و گەورەکردنی وێنەکە بە هۆی وێنە گرتنەوە، ئاگرەکە گەورەتر خۆی نیشان دەدات، بۆ ئەوەی وەك کەتوارێك ببینرێ، دەکرێ هەندێ ئێکسسواراتی ناو ماڵی تێبکرێ تا دیمەنەکە راستەقینەتر دەربچێت.ئەویش بە پێی خواستی دەرهێنەر وە یان جۆرەها پرۆگرامی تایبەت لە کۆمپیوتەردا کە بەداخەوە دەرهێنەر نەیتوانی بوو ئەم هونەرەش بەرجەستە بکات و هەر بۆیە لە کۆتاییدا هەموو بەرپرسیارێتيیەکان لە گەورەوه بۆ بچووک، پڕیشکی گەورەی بەر دەرهێنەر و ڕازی بوونی دەرهێنەر دەکەوێت.
* ڕاکوار
دەبوو هەمیشە کەسێك دابنرێت بۆ یارمەتیدان وەك بەرپرسی دیمەناکان بۆ جوڵە و فیگەر و وردەکاری ئەو جلوبەرگانەی کە لە گرتە گشتییەکاندا دەردەکەوتن، تا بەردەوامی فیزیکی دروست بکات و دڵنیا بێت کە هەر بەو شێوەیە لە گرتەکانی تریشدا دووبارە دەبێتەوە تا تووشی ههڵە نەبن.وەلێ لە هەندێک لە دیمەنەکانیدا زۆر بە روونی هەستت بەم کەلێنەش دەکرد و ڕاکوار نەیتوانی بوو سەرکەوتوبێ.
فلاش باگ
فلاش باگ مانای ئهوهیه کارێك یان رووداوێك له پێشتردا ڕووی دابێت.مهبهست لێێ ههندێ جار وهبیرهێنانهوهی بینهره، وهیان له رێێ فلاش باگهوه دهکرێ ههندێ نهێنی ئاشکرا بکرێت که تهنانهت بینهریش نهیبینیوه، دهشکرێ بۆ ئاشکرا کردنی ناخ بێت، بۆ نموونه سهیدی جادوکهر که بهتهنها دادهنیشت وترسی لێدهنیشت دهکرا لێرهدا فلاش باگ بهکار بهێنرایه که سهید دهترسێ دهستهکهی کهشف دهبێ که چۆن پیلانی بۆ کوشتنی محه داناوهو بهو مهرجهی بینهریش ئهم دیمهنهی نهبینیبێ، ئهمه ڕۆڵی فلاش باگه، بهڵام لهم درامایهدا بهراست وبه جهپ فلاش باگ لێدهدرا که ماناو کاریگهری فلاش باگی لهدهست دهداو بینهریشی بێزار دهکرد.
* ماکیاژ لە درامای رۆژمێری شارێكدا
ماکیاژ بریتيیە لە دەستکاری کردنی ڕووخسارەکان و ئامادە کردنیان بۆ پێش کامێرا، بە پێی ئەو ڕۆڵەی بۆ گەنجێك، پیرێك، نەخۆشێك، رووداوێك، توورەيیەك، دادەنرێت ...هتد، بە شێوەیەکی گشتی لەم بوارەشدا زۆر ساواین و ناتوانراوە ماکیاژ و فێڵەکانى، لە دراما کورديیەکاندا بەرجەستە بکرێ.
گەر درامای رۆژمێری شارێك بە نموونە بهێنینەوە، دەتوانین بلێێن ماکیاژ نەکرابوو بۆ خزمەتی دراماکە بەڵکو دراماکە لە خزمەتی ماکیاژدا بوو، زۆربەی ئافرەتەکان بە ماکیاژ و مۆدێلی ئەم سەردەمەوە دەبینران.بۆ نموونە خونچە نە لەبارە ئاساییەکەیدا کە گوایە نانکەر بوو، سیمای ئافرەتێكی ماندووی پێوە دیاربوو، نە لەکاتی سوتانیدا توانیان هونەری ماکیاژ و فێڵەکانی خزمەتی ئەو فەزایەش بکەن.هەربۆیە کاتێ بینەر سەیری دەکات، وەک کەتوارێك یان راستيیەکی ژیان نایهتە بەرچاو و باوەڕ و متمانەی بینەر لەق دەکات.
* دیکۆر لە درامای ڕۆژمێری شارێکدا
بەراستی ئەم بەشە بەشی شیێری بەردەکەوێت و تواناکان، بۆ بەرجەستە کردنی دیکۆری ئەو سەردەمە، زۆر لاواز خۆیان پشان دا.دیکۆری ئەم درامایە، دیکۆرێكی شانۆیی بێ ئەزموونی پشان داین کە زۆر هەژار بوو لە سەلیقەدا لە گەڕاندا لە بینیندا لە روئیادا لە رازیبووندا، چۆن و بە چ پێوەرێك چاخانەیەکم بەو بێ ئەزموونيیە پشان دەدەیت گوایە ئەم چاخانەیە لەسەر شەقامە چونکە زۆر جار پاسکیل دەهاتە ژوورەوە، بەڵام من وەک بینەر نەمتوانی ئەوە ببینم و بەرجەستەی بکەم کە لەسەر شەقامێك بووه، یان ئەو (مەستەبانە) چی بوون لەو چاخانەیەدا، بینەر زیاتر هەستی بە بینینی شانۆگەريیەك دەکرد لە جیاتی درامایەك، دیمەنەکانی ناو بازاڕ و دوکانەکان و ماڵی سەلما و شوێنەکانی تر، هەر هەمووی دیمەنی شانۆیی بوون.دەبوو بۆ ئەم کارە و بەرجەستە کردنی ئەو رۆژگارە پەنا ببریتە بەر فێڵێ تەکنیکی.هەروەکو خانوو سوتاندن و کارەکانيتر که لەسەرەوە باسمان کردن، هەڵبەتە دەزانین بۆ راستەقینە پيشاندانی ئەو جۆرە دیمەنانە، دەبێت پارەیەکی زۆر خەرج بکرێت و ماندو بوون و کارێكی زۆر ووردی پێویستە.گەر ئەم هەلومەرجەش لە ئارادا نيیە و کارێكی گرانە، دەبوو پەنا ببرێتە بەر پەردەی شوشەی وێنەدار.
لە رێگای وێنە کێشێکەوە تابلۆی ئەو شوێنە دەکێشرێ یان وێنەی ئەو سەردەمە دەهینرێت، پاشان دەست بە بڕینی ئەو شوێنانە دەکەین کە وێنەی لەسەر کێشراوە، بۆ نموونە شوێنەکە ماڵێكی کۆنە، دوایی تابلۆ بڕاوەکە لەسەر پارچە شوشەیەك لەبەردەم کامێرادا جێگیر دەکرێت لە رێگای بۆ شاییەکانەوە وێنەی ئەکتەرەکان دەگیرێ.لەو کاتەدا وا دێتە بەرچاو کە ئەکتەرێک لەو ماڵە کۆنەیە هەر چەندە لەم سەردەمەشدا دەتوانرێ لە رێگای پەردە شین و سەوزەکانەوە ئەو کارە ئەنجام بدرێ، تەنها پێویستمان بە گرتنی وێنەی شوێنە راستەقینەکە دەبێت و دواتر بە هۆی لابردنی رەنگی شین یان سەوزی ناو ستۆدیۆوه، دیمەنەکە دەبیتە باک گراوندی ئەکتەر و ڕووداوەکان زیاتر لە دیمەنی راستەقینەی خۆی نزیك دەکاتەوە.دەبوو دەرهێنەر هەر زوو پەنای ببردایە بۆ ئەو جۆرە تەکنیکانە و بەرجەستەی بکردایە نەک تۆ بۆ کارێکی مەزن کە باس لە مێژووی ٤٠ ساڵی پێش ئێستای میللەتەکەت دەکات، بەو شێوە شانۆییە چ لە دیکۆر و چ لە حیواری کەسایەتيیەکاندا پێشکەشی دیدی بینەرانی بکەیت.من دەتوانم لێرەدا پرسیارێک لە دەرهێنەر بکەم: ئایا خۆی رازيیە لە کۆی ئەم دەرهینانە و پێیی وا نيیە زۆرێك لەو هەڵە و پەڵانە بەسانا بەسەریدا ڕۆشتووە؟
* بەیەکەوە گرێدانی گرتەکان (مۆنتاژ)
مۆنتاژ بنەمایەکی سەرەکی و کۆتایی بەرهەم هێنانی کاری هونەريیە، واتە یەکێکە لە رێگاکانی دروست کردنی دراما و فیلم.بڕێنی گرتەکان یان دیمەنە وینەگیراوەکان و رێكخستنەوە و دووبارە گریدانەوە و گونجاندنی لەگەڵ رووداوەکان و ڕیتمی سەرەکیی دراما یان فیلمەکە پشان دەدات.دەرهێنەر لە کۆتايیدا سود لەو گرتە و دیمەنانە وەردەگرێت کە بەڕای خۆی بۆ دراماکە یان فیلمەکە باشترە و باشترین گرتەیان پێشکەش دەکات.بەڵام لەم درامایەدا نەتوانرابوو کرداری بڕین و پێکەوە لکان و مۆنتاژ سەرکەوتن بەدەست بهینێت، چەندین گرتە زۆر بە سانا بەسەر مۆنتێر و دەرهێنەردا تێپەڕيوه، دووبارە بوونەوەی جەمب لە وێنەدا، جەمب لە حیواردا، جەمپ لە دەنگمان بینی، زۆربەی کات دەنگ یاری دەکرد، وە یان دەنگی دەدایەوە کە دەبووە هۆی ئەوەی بینەر نەتوانێ باش لە دیالۆگەکان تێبگات.
من پێم وایە دەرهێنەر و مۆنتێر دەبوو زیاتر بە سەلیقە تر بوونایە، نەدەبوو بەو شێوەیە پەخش بکرایە کە تەواو پێچەوانەی کاری مۆنتاژە، کە پاککردن و بڕین و گونجاندنی گرتەکانە.راستە ماکیار بەرپرسیارە لەم کارە، بەڵام بەرپرسیارێتیی سەرەکي، رازی بوونی دەرهێنەر ڕٶلێ سەرەکی دەبینێت.ئاشکرایە دەرهێنەر (سید لعمل)ە و وتەکانی دەرهێنەر لەکاتی کارکردندا یاسایە.
لە کۆتایی ئەم راڤەیەماندا دەتوانین بڵێیین کەموکوڕیی بهشێك له (سیناریۆ و نواندن و دەرهێنان) پێکەوە بوونە هۆی ئەوەی کە درامای ڕۆژمێری شارێك لە ئاستی خوازراو و تێبینيی بینەران و هونەرمەنداندا نەبێت.
گيانی لێکۆڵینەوە و پرسیار کردن بریتیە لە کامڵ کردنی رەگەزی مرۆڤ.گەڕان بە دوای راستيیهکاندا ئەرکێکی سەربەخۆیە، باوەڕهێنانمان بە بەهای راستي، مەرج نيیە پشت بە دڵنیاییەکی رەها ببەستێت، بەڵکو ئەوەی گرنگە ئەرکەکەیە کە پێویستە و شوێنی ئومێدە و لەوانەیە لە داهاتوودا ببێتە مایەی شتێكی باشتر يان تێڕامان و ئاسۆی بیرکردنەوەمان فراوان تر بکات
کردنی ئەم پرسیارانە و کارکردن بۆ وەرگرتنی وەڵامەکان، گەر بۆ بەیان کردنی جەهلی خۆشمان بێ و سنووردار بوونی توانا هزريیەکانامان بێ، ئهوه خۆیان لا خۆیاندا ئەو راستيیانەن کە دەبێت باس بکرێن.ئەمەش دەمانکاتە کەسێكی بەرپرس و خاکی و دورمان دەخاتەوە لەوەی بانگەشەی ئەوە بکەین که راستييه رەهاکان وان لای ئێمە و بەناوی راستيیهکانهوه مافمان ههبێت بپهيڤين.
تێبینی:
بە سوپاسەوە بۆ نووسینی ئەم سێ بەشە لە سەر درامای ڕۆژمیری شارێك سوودم لەم سەرچاوانە وەرگرتوە:
١-سینارێۆی ڕۆژمێری شارێك - نووسینی بەرێز دڵشاد مستەفا.
٢-درامای ڕۆژمێری شارێك - نووسینی دڵشاد مستەفا، دەرهێنانی ئەرسەلان دەروێش
٣-فەلسەفە و ژیان - نووسینی بەرێز فاروق رەفیق
٤-هونەری نواندن - ریچارد بۆلسلافسکی، نەجمەدین ئەسعەد رەزا
٥-چیرۆکی سینەما - نووسینی عەدنان عوسمان
٦-الاستعارە فی لخە السینما - تالیف؛ تریفور وایتوک، ترجمە ایمان عبد العزیز
٧- نواندن لە شانۆدا، وانەکانی ئەکتەرێك - مایکل کین، وەرگێڕانی سەروەر قەرەداخی، شوان عەباس بەدری
هۆڵهنده ٢٠١٣-٢-٢٦
ئهو بابهتانهی له کوردستان نێت دا بڵاودهکرێنهوه، بیروبۆچوونی خاوهنهکانیانه، کوردستان نێت لێی بهرپرسیار نییه.
چیرۆك و نواندن و دەرهێنان، سێ فاکتەری سەرەکی و گرنگن بۆ بەرهەمهێنانی دراما.پوختەیی و سەلیقەی ورد بۆ هەریەك لەم بەشانە جێ پەنجەی خۆی دیاری دەکات بەتەوێڵی دراماوە و دەبێتە هۆی سەرکەوتنی، پێچەوانەکەشی راستە هەر کەم و کوڕيیەك بۆ هەریەک لەم بەشانە و نەبوونی ڕوانینێك (روئیا) یەك، دەبێتە هۆی پەڵە و نوشوستیی کارەکە.هەر بۆیە هەریەك لەم بەشانە هەم سەربەخۆو هەم گشتیش دەتوانن پۆڵێن بکرێن وخەڵات بەدەست بهێنن.