کوردستان نێت نێتی هەمووانە{jcomments on}
به گوێره ی هه ندێ له سه رچاوه کانی هه واڵ حکومه تی به غدا هه ڕه شه ی بڕینی بودجه ی هه رێمی کوردستان ده کات ئه گه ر بێتو حکومه تی هه رێم ملکه چی داواکاری یه کانی به غدا نه بێت سه باره ت به کێشه که ی تاریق هاشمی. هه ڕه شه ی بڕینی بودجه له لایه ن خۆیه وه ده چێته خانه ی هه ڕه شه کردن به به رپا کردنی شه ڕه وه به ئامرازی ئابوری، ئه مه ش جۆره شه ڕێکه که وا هه ر له سه ره تای مێژوی مرۆڤایه تی یه وه په نای بۆ بردراوه له شێوازی ئابلوقه دانو برسی کردنی دانیشتوانی ناوچه یه کی دیاریکراو به مه به ستی ناچارکردنیان بۆ ملکه چکردن بۆ مه رجه کانی به رامبه ر. کاریگه ری ئه م جۆره شه ڕه ش له سه ر خه ڵکی سڤیل ده توانێ زۆر له شه ڕی چه کدارانه کوشنده تر بێت تا ڕاده یه ک که وا ده گه نه پله ی ئاسه واری چه کی کۆمه ڵکوژی واته وه کو ئامرازی ئه نجامدانی تاوانی جینۆساید به کار دێت. ئه و هه ڕه شه یه ی به غداش دژ به هه رێمی کوردستان به بڕینی بودجه که ی، له لایه نی یاسای نێوده وڵه تی یه وه به دوو شێواز ده توانێت بچێته خانه ی تاوانه نیوده وڵه تی یه کان، یه که م وه کو تاوانی دژ به مرۆڤایه تی، وه دووه م وه کو تاوانی جینۆساید. هه ریه که له م دوو تاوانه ش ده توانرێت له کاتی شه ڕو ئاشتیدا ئه نجامبدرێت وه به ئامرازی جیا جیاش که وا ئامرازی ئابوریش ده گرێته وه مه رجیش نی یه ڕاسته وخۆ هێزی له گه ڵدا به کار بێت. سه باره ت به تاوانه کانی دژ به مرۆڤایه تی ئه وا به شێوه یه کی سه ره کی ڕێککه وتنامه کانی ژنێڤ ده یانگرێته وه به تایبه تیش ماده کانی 48، 51، وه 54 له پرۆتۆکۆلی یه که می ساڵی 1977 له مه ڕ پاراستنی خه ڵکی سڤیل له هه مو کردارێکی تۆقاندن. وه کو ئاشکراشه هه ڕه شه ی بڕینی بودجه ی هه رێم به پله ی یه که م کاریگه ری کوشنده ی له سه ژیانی هاوڵاتیانی سڤیل ده بێت بۆیه هه نگاوێکی وا ده توانرێت به پێ ی یاسای نێوده وڵه تی مرۆڤانه بکرێته که یسێک دژ به لێپرسراوانی په یوه ندیدار به م هه ڕه شه یه له به غدا. داوایه کی یاسایی له م جۆره ده توانرێت له هه رێمی کوردستانو، عێراقو، یا له دادگایه کی نێوه ده وڵه تی یا ده ره کی تۆمار بکرێت. به ڵام له مه ش گرنگتر خاڵی دووه مه، واته تاوانه کانی جینۆ ساید، چونکه به گوێره ی ڕیککه وتنامه ی قه ده غه کردنو سزادانی تاوانی جینۆسایدی ساڵی 1948، ئه م تاوانه ده توانرێت ڕاسته وخۆ یا ناڕاسته وخۆ ئه نجامبدرێت که وا له ده رئه نجام ببێته هۆکاری کوشتنی به شێک یا هه مو له ئه ندامه کانی گروپێکی ئێتنی، ئاینی، ڕه گه زی . . . هتد. هه روه کو له بڕگه ی (d) ماده ی (2) ی ڕێککه وتنامه که هاتوه، ئه م تاوانه ده توانرێت به ناڕاسته وخۆ له ڕێگای هێنانه کایه ی به ئه نقه ستی بارێکی سه ختو نه گونجاوه وه بۆ سه ر گروپێک ئه نجامبدرێت که وا بێگومان ئامرازی ئابوریش ده گرێته وه که وا بڕینی بودجه یه کێل له جۆره کانی یه تی. که واته ده قی ئه م بڕگه یه ی ماده که له سه ر ئه و هه ڕه شه یه ی به غدا ده چه سپێت، چونکه هه روه کو له لایه ن لێپرسراوانی حکومه ته که ی به غداش ئاشکرایه، بڕینی ئه م بودجه یه که وا سه رچاوه ی هه ره سه ره کی گوزه رانی خه ڵکی کوردستانه، بۆی هه یه ترسناکترین کاریگه ری له سه ر ژیانی هاوڵاتیانی هه رێمی کوردستان هه بێت که وا به شێوه یه کی ناڕاسته و خۆ ده بێته هۆکاری له ناوبردنی به شێک له دانیشتوانی هه رێمی کوردستان وه کو ده رئه نجامی خراپبونی باری گوزه رانیان له لایه نی خزمه تگوزاریو، ته ندروستیو خۆراکیانه وه، به مه ش یه کێک له توخمه هه ره گرنگه کانی ئه م تاوانه دێته دی ئه میش مه به ستی ئه نجامدانی تاوانه که یه. حکومه ته یه ک له دوای یه که کانی پێشوی به غداش په نایان بۆ ئامرازی جۆراوجۆر بردوه بۆ ئه نجامدانی ئه م تاوانه دژ به گه لی کوردستان که واته هه ڕه شه ی بڕینی بودجه ته نها حه له قه یه کی نوێ یه له به رده وامبونی تاوانه که، به م جۆره ش لێپرسراوه تی یاسایی ئه نجامدانی یا هه وڵدانی ئه نجامدانی تاوانه که، به پێ ی ماده ی (3) ی ڕێککه وتانامه که لێپرسراوانی په یوه ندیداری حکومه تی به غداش ده گرێته وه له سه ر هه ردو ئاستی ناوخۆو نێوده وڵه تی چونکه به غدا پێش ئه وه ی هه ڕه شه بکات ئاگاداری ده رئه نجامه ترسناکه کانی جێبه جێکردنی ئه م هه ڕه شه یه بوه له سه ر دانیشتوانی هه رێمی کوردستان بۆیه شه په نا بۆ ئه م ئامرازه ده بات. هه ر وه کو کاردانه وه یاسایی ئه م هه ڕه شه یه ش ژماره یه ک له پسپۆرانی یاسایی هه رێمی کوردستان خه ریکی خۆئاماده کردنن له لایه نی یاسایی یه وه بۆ ڕوبه ڕوبونه وه ی ئه م ئه گه ره له ڕێگای ئه نجامدانی ئاماده کاری بۆ سازدانی که یسێک بۆ به رده م دادگا په یوه ندیداره کان چونکه ئه م هه ڕه شه یه ئه گه ر جێبه جێ بکرێت هه مو مه رجه کانی لێپرسراوه تی به پێ ی یاسای سزای نیوده وڵه تی لێده که وێته وه. ئه گه ر ده سه ڵاتدارانی به غدا ده سه ڵاتی یاسایی خۆیان به کار بێنن بۆ ئه نجامدانی تاوانی دژ به مرۆڤایه تیو جینۆساید دژ به گه لی هه رێمی کوردستان، ئه وا ده بێت ڕوبه ڕوی لێپرسراوه تی به پێ ی یاسای نیوده وڵه تی ببنه وه.
ئهو بابهتانهی له کوردستان نێت دا بڵاودهکرێنهوه، بیروبۆچوونی خاوهنهکانیانه، کوردستان نێت لێی بهرپرسیار نییه.